वैद्यरत्नम् सारस्वतारिष्टम् 200 ml - Vaidyaratnam Saraswatarishtam 200 ml

Scientific Name: वैद्यरत्नम् सारस्वतारिष्टम् 200 ml - Vaidyaratnam Saraswatarishtam 200 ml

Hindi Name: वैद्यरत्नम् सारस्वतारिष्टम् 200 ml - Vaidyaratnam Saraswatarishtam 200 ml

English Name: वैद्यरत्नम् सारस्वतारिष्टम् 200 ml - Vaidyaratnam Saraswatarishtam 200 ml

Category: Company Products

Sub-Category: अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product

Brief Description

Svarnayukta Saraswatarishtam is a well known Ayurvedic medicine for the intellect, memory , virility and mental ailments

भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः

समूलपत्रशाखायाः ब्राह्म्या ब्राह्ममुहूर्तके । गृहीत्वा विंशतिफलं पुष्ययोगे शतावरी ॥

विदारिकाभयोशीराण्याद्रकं च तथा मिशिः । पञ्च पञ्च पलान्यॆषां जलद्रोणे पचेद्भिषक् ॥

पादावशेषे विस्राव्य रसं वस्त्रेण गालयेत् । माक्षिकस्य दशपलं सितायाः पञ्चविंशतिः ॥

धातकी पञ्चपलिका रेणुका त्रिवृता कणा । देवपुष्पं वचा कुष्ठं वाजिगन्धा विभीतकी ॥

अमृतैलाविडङ्गं त्वक् प्रत्येकं कर्ष सम्मितम् । क्वाथे तस्मिन् समस्तानि समाक्षिप्य प्रयत्नतः ॥

स्वर्णकुम्भे निदध्याद्वा नवे मृद्भाजनेपि वा । स्वर्णस्य  तनुपत्रं च क्षिप्त्वास्मिन् कर्षसम्मितम् ॥

मासाज्जातरसं दृष्ट्वा हेमपत्रे क्षयं गते । वाससा च परिस्राव्य स्थापयेत् घॄतभाजनॆ ॥

सारस्वताभिदोरिष्ट एषोमृतसमः पुरा । शिष्याणामुपकारार्थं धन्वन्तरि विनिर्मितः 

आयुर्वीर्यं स्मॄतिं मेधां बलं कान्तिं विवर्धयेत् ।वाग्विशुद्धिकरो हृद्यो रसायनवरः स्मृतः ॥

बालकानां च यूनां च वृद्धानां च सदाहितः । नरनारीहितो नित्यं परमोजस्करो मतः ॥

वारयेत् स्वरकार्कश्यं तथाचास्पष्ट भाषणम् । स्वरं परभृतस्येव जनयेत् सेवनात् सदा ॥

रजोदोषेण दुष्टानां योषितां शुक्रदोषिणां । पुंसां चापि शुभकरः सर्वदोषहरो मतः ॥

अत्यध्ययनगीतादि क्षीणस्मृतिबलो नरः । लभन्ते चित्तसन्तोषं स्मृतिं चास्य निषेवणात् ॥

पयसासह पातव्योरिष्टोयं शाणमात्रतः । मासाभ्यां रोगहृच्चायं शरदा सर्व सिद्धिदः ॥

अकालमृत्योर्हरणॆ यदीछा नारीप्रियत्वं यदि वाञ्छितं स्यात् । वाक्शुद्धिधैर्य स्मृतिलब्धिरिष्टा निषेव्यतां तह्यमृतं भवद्भिः ॥


इसके सेवनसे आयु, वीर्य, धृति, मेधा, बल और कान्ति की वृद्धि होती है और वाणी शुद्ध हो जाती है । यह हृद्य, श्रेष्ठ रसायन और बालक, युवा तथा वृद्ध स्त्री, पुरुषों के लिये हितकारी एवं अत्यन्त ओजवर्द्धक है। इसके सेवनसे स्वरकी कर्कशता और वाणीको अस्पष्टता नष्ट होकर वाणी कोकिल सदृश मधुर हो जाती है। यह अरिष्ट रजोदोष और शुक्रदोषोंको नष्ट करता है। अत्यधिक अध्ययन और गीत आदिसे जिनकी स्मृति और शक्ति क्षीण हो गई है उन्हें इसके सेवनसे लाभ पहुंचता है। चित्तको शान्ति प्राप्त होती है और स्मरणशक्ति बढ़ती है । इसे १ मास तक सेवन करनेसे अकाल मृत्यु नष्ट होती है और मनुष्य कामिनीवल्लभ हो जाता है।मात्रा-५ माशे। अनुपान-दूध (व्यवहारिक मात्रा-१ तोला)

Serial Number Samskruta Name Scientific name Hindi Name English Name Quantity for 1000 ml Units Ratio
  1. Centella should be collected 48 minutes before the sunrise.
  2. Shatavari should be collected in Pushya Nakshatram.
  3. Decoction drugs are coarsely powdered and added to big vessel along with stipulated amount of water and boiled to get one fourth of decoction.
  4. Decoction is then filtered out and kept in earthen pot or golden pot.
  5. Additional drugs are Finley powdered and added to earthen pot along with sweetening agents.
  6. Mouth of the earthen pot should be closed with the cloth till fermentation begins and ends. 
  7. After proper fermentation tests are positive, close and seal the pot with solid closure with the help of cloath and gummy mud.  
  8. This mixture is kept for one month in clean proper room with proper temperature.
  9. Then this mixture is filtered out and packed (preferably in ghee anointed Vessel) and used to treat listed diseases.
  10. By putting gold leaf in the mixture, it does not get dissolved in it. Therefore, gold salt should be prepared and poured.
  11. To prepare gold salt, Put 3 parts of gold in a solid (fired) bottle and heat it on a spirit lamp and add one fourth part of salt and molasses acid or sugar acid little by little, until the gold melts. After that, add 4 parts rock salt powder in it and then when the water dries and the color of gold turns orange, cool the bottle and take out the gold salt from it.This salt is used to make sarasvatarishtam.
  12. ब्राह्म मुहूर्तमें उखाड़ी हुई मूल, पत्र, शाखा युक्त ब्राह्मी ले ।
  13. पुष्य नक्षत्रमें उखाड़ी हुई शतावर और अन्य कषायसामग्रि ले कर सबको एकत्र कूट कर निश्चित पानीमें पकावें और एक चौथायि पानि रहने पर छान लें ।
  14. तदनन्तर उसमें मधुरद्रव्य तथा प्रक्षेपक द्रव्य का बारीक चूर्ण मिलाकर सबको स्वर्णकलश या मिट्टीके पात्रमें भर कर उसमें  सोनेके अत्यन्त सूक्ष्म पत्र मिलाकर उसका मुख वस्त्र से बन्द कर दें।
  15. अच्छी तरीखेसे सन्धान होने का लक्षण पानेपर मिट्टी का पात्रके मुख को कपडमिट्टि करके बन्द करे ।
  16. तदनन्तर १ मास पश्चात् खोलकर देखें यदि स्वर्णपत्र विलीन हो गये हों तो कपड़ेसे छानकर बोतलों में भरकर सुरक्षित रखें। यह अरिष्ट अमृतके समान गुणकारी है। प्राचीन कालमें श्री धन्वन्तरि भगवान ने अपने शिष्योंके उपकारार्थ इसकी रचना की थी।
  17. आसवमे  स्वर्णपत्र डालनेसे वह उसमें विलीन नहीं होते . अतएव ऊर्ध्व लिखित विधिसे स्वर्ण लवण बना कर डालना चाहिये । एक पक्की (आतशी) शीशीमें ३ भाग स्वर्ण डालकर उसे स्पिरिट  लैम्प पर गरम करें और पौना पौना भाग नमक व शीरेका तेजाब एकत्र मिलाकर उसमें से ज़रा ज़रासा शीशीमें छोड़ते रहें, जब तक कि स्वर्ण पिघल न जाय। तत्पश्चात् उसमें ४ भाग सेंधा नमक का चूर्ण मिला दें और फिर जब जल सूख जाय और स्वर्णका रंग नारंगी हो जाय तो शीशीको ठण्डा करके उसमेंसे स्वर्ण लवणको निकाल लें। 
कषाय द्रव्याणि - Kashaya Dravyani - Drugs for decoction
1 मण्डूकपर्णी / ब्राह्मी - 1 पञ्चाङ्गम् - Mandukaparni / Brahmi - 1 Panchangam Centella asiatica मण्डूकपर्णी / ब्राह्मी पंचांग - Mandukaparni / Brahmi Panchang Asiatic Pennywort / Indian Pennywort / Gotukala - Whole Dried Plant 224.71 g 80
2 शतावरी मूलम् - Shatavari Mulam Asparagus racemosus शतावर की जड - Shatavara ki Jad Indian asparagus - Roots 56.18 g 20
3 विदारी कन्दम् - Vidari Kandam Pueraria tuberosa भूयी कुंहाडा की जड - Bhuyi Kumbda ki Jad Indian Kudze - Dry Tubers 56.18 g 20
4 हरीतकी फल त्वक् - Haritaki Phala Tvak Terminalia chebula हरड फल छिल्का - Haradphala Chilka Chebulic Myrobalan, Black Myrobalan - Dried Fruit rind 56.18 g 20
5 उशीर / लामज्जक -1 / सुगन्ध बाल - 2 / बालक - 2 मूलम् - Usheera / Lamajjaka -1 / Sugandha Bala - 2 / Balaka -2 Mulam Vetiveria zizanioides खस की जड - Khas ki Jad Vetiver / Khus - Roots 56.18 g 20
6 नागर / शुण्ठी मूलम् - Nagara / Shunthi Mulam Zingiber officinale सोंठ - Sonth Ginger - Dry Tubers 56.18 g 20
7 मिश्रेय / मधूरिका / मिशि बीजम् - Mishreya / Madhurika / Mishi Beejam Foeniculum vulgare सौंफ - Somph Fennel seeds 56.18 g 20
8 जलम् - Jalam H2O पानी - Pani Water 2876.32 g 1024
मधुर द्रव्याणि - Madhura Dravyani - Sweetening agents
9 मधु - Madhu   शहद - Shahd Honey 112.36 g 40
10 खण्डशर्करा / मत्स्याण्डिका - Khandasharkara / Matsyandika - मिश्री - Mishri Rock Sugar 280.89 g 100
प्रक्षेपक द्रव्याणि - Prakshepaka Dravyani - Additive drugs
11 धातकी पुष्पम् - Dhataki Pushpam Woodfordia fruticosa दवायि फूल - Davai phool Fire-flame Bush / Shiranjitea - Flowers 56.18 g 20
12 हरेणुका / रेणुका बीजम् - Harenuka / Renuka Beejam Vitex agnus-castus / Vitex Species संभालू की बीज - Sambalu ki Beej Monk’s Pepper-tree, Hemp tree - Seeds 2.81 g 1

13

पालिन्दी / श्यामा त्रिवृत् मूलम् - Palindi / Shyama Trivrut Mulam Operculina turpethum काला निशोत् की जड Transparent Wood Rose, White day glory, Indian jalap 2.81 g 1
14 पिप्पली / मागधी / उपकुल्या / कणा / कृष्णा फलम् - Pippali / Magadhi / Upakulya/ Kana / Krushna Phalam Piper longum बढी पिप्पली - Badhi Pippali Indian Long Pepper / Joborandi - Dried Fruit 2.81 g 1
15 लवङ्ग पुष्पकलिका - Lavanaga Pushpakalika Syzygium aromaticum लौंग की कली - Laung ki kali Clove buds 2.81 g 1
16 वचा मूलम् - Vacha Mulam Acorus calamus बच की जड - Bach ki Jad Sweet flag - Roots 2.81 g 1
17 कुष्ठ मूलम् - Kushtha Mulam Saussurea lappa /Saussurea costus कूठ की जड - Kooth ki Jad Indian costus Roots 2.81 g 1
18 अश्वगन्ध मूलम् - Ashvagandha Mulam Withania ashwagandha / W. somnifera असगन्धा की जड - Asgandha Ki Jad Winter Cherry - Roots 2.81 g 1
19 विभीतकी फलत्वक् - Vibhitaki Phala tvak Terminalia bellirica बेहेडा फल छिल्का - Beheda Phala Chilkaa Belleric Myrobalan,Bastard Myrobalan - Dried Fruit rind 2.81 g 1
20 अमृता / गुडूची काण्डम् - Amruta / Guduchi Kandam Tinospora cordifolia गिलोय की काण्डभाग - Giloy ki Kandabhag Heart-leaved moonseed - Stem Cuttings 2.81 g 1
21 एला - Ela Elettaria cardamomum इलायची - Elaichi Lesser Cardamom - Whole Dried Fruit 2.81 g 1
22 विडङ्ग फलम् - Vidanga Phalam Embelia ribes बावोबरंग / बायुविडंग के फल - Baobarang / Bayuvidanga ke Phal Embelia - Fruits 2.81 g 1
23 त्वक् - 1 - Tvak - 1 Cinnamomum zeylanicum. दाल्चिनि की छाल - Dalchinni ki Chaal Ceylon Cinnamon- Bark 2.81 g 1
24 स्वर्णपत्रम् - Svarnapatram Aurum - Au सोने का वर्की - Sone ka Varki Gold leaf 2.81 g 1

 

Indications

Serial No Samskruta Name Description Anupanam
1 आयुष्यम् / आयुर्वर्धनम् - Ayushyam / Ayurvardhanam Pharmacological action which prolongs lifespan गोक्षीरम् - Cow milk
2 वीर्य कृत् / वीर्य वर्धनम् - Veeryakrut / Veeryavardhanam Stamina booster गोक्षीरम् - Cow milk
3 स्मृतिकरम् - Smrutikaram Drug action which enhances Memory power गोक्षीरम् - Cow milk
4 मेधा जननम् - Medha Jananam Drug action which enhances intellect गोक्षीरम् - Cow milk
5 मेधा वर्धनम् - Medha Vardhanam Pharmacological action which improves power of comprehension गोक्षीरम् - Cow milk
6 बुद्धि मेधा स्मृतिप्रदम् - Buddhi Medha Smrutipradam Pharmacological action which improves the sense of judgement and analysis, power of comprehension and memory गोक्षीरम् - Cow milk
7 बलकारक / बल्य - Balakaraka / Balya Ergogenic, strength enhancer, Tonic गोक्षीरम् - Cow milk
8 कान्तिकारकम् - Kantikarakam Drug action which enhances Lusture गोक्षीरम् - Cow milk
9 वाक् शुद्धिकरम् - Vak shuddhikaram Drug action which corrects speech errors गोक्षीरम् - Cow milk
10 हृद्यम् - Hrudyam Cardiotonic Action - Cardiotonic are drugs used to increase the efficiency and improve the contraction of the heart muscle, which leads to improved blood flow to all tissues of the body. गोक्षीरम् - Cow milk
11 रसायनम् - Rasayanam Pharmacological action which rejuvenate the body and delays Aging गोक्षीरम् - Cow milk
12 पथ्यम् - Pathyam Pharmacological action which improves total health गोक्षीरम् - Cow milk
13 ओजो हितकरम् / ओजोवर्धनम् - Ojo Hitakaram / Ojo Vardhanam Pharmacological action which enhances the Ojas - Vital factor of life गोक्षीरम् - Cow milk
14 स्वर्यम् - Svaryam Pharmacological action which improves voice quality गोक्षीरम् - Cow milk
15 स्वर कार्कश्यम् / वैस्वर्यम् - Svara karkashyam / Vaisvaryam Hoarseness of voice गोक्षीरम् - Cow milk
16 अस्पष्ट भाषणम् - Aspashta bhashanam Diseases associated with altered pronunciation - Dysarthria गोक्षीरम् - Cow milk
17 आर्तव दोषम् / रजो दोषम् - Artava Dosham / Rajo Dosha Diseases of menstruation and ovulation गोक्षीरम् - Cow milk
18 शुक्रदोषहर - Shukra Dosha Hara Pharmacological action which cures diseases of semen गोक्षीरम् - Cow milk
19 शुक्ररोगम् / शुक्रदोषम् - Shukrarogam / Shukradosham Diseases of Semen production and excretion गोक्षीरम् - Cow milk
20 त्रिदोषघ्नम् - Tridoshaghnam Diseases of Conglomeration of Vata, Pitta and Kapha गोक्षीरम् - Cow milk
21 चित्त सन्तोषम् / सौमनस्यम् - Chitta santosham / Soumansyam State of Pleasant mind or Tranquility गोक्षीरम् - Cow milk
22 सर्वरोग नाशनम् - Sarva Roga Nashanam Drug which can be used in all diseases गोक्षीरम् - Cow milk
23 सिद्धार्थकारि / कार्यसिद्धिकरम् - Siddharthakari Mystic Property which completes wishes and works गोक्षीरम् - Cow milk
24 धैर्यकृत् / धृतिकृत् - Dhairyakrut / Dhrutikrut Courage booster / Pharmacological action which increases tolerance and mental stability गोक्षीरम् - Cow milk
25 नारीप्रियत्व - Naripriyatvam Aphrodisiac गोक्षीरम् - Cow milk
26 अकालमृत्युहरणम् - Akala mrutyuharanam Pharmaceutical action which reduces the risk of Untimely death गोक्षीरम् - Cow milk
27 वृद्धाप्य औषधम् - Vruddhapya Oushadham Medicines which can be used effectively for geriatric diseases. गोक्षीरम् - Cow milk
28 बाल रसायनम् - Balarasayanam Pharmacological action which prolongs healthy lifespan of children गोक्षीरम् - Cow milk
Tannin
Gallic Acid
Shikimic Acid
Triacontanoic Acid
Palmitic Acid
Beta-sitosterol
Daucosterol
Triethyl ester of chebulic acid
Ethyl ester of gallic acid
Ellagitannins
Terchebulin
Punicalagin
Teaflavin
Triterpene
Chebupentol
Arjungenin
Terminoic acid
Arjunolic acid
Phloroglucinol
Pyrogallol
Gingerol
Geranial
Neral
Sesquiterpenes
Beta sesquiphellandrene
Betabisabolene
Arcurcumene
Alphazingiberene
Zingiberene
Shogaol
Diarylheptenone
Diterpenes
Gingesulphonic acid
Monoacyldigalactosyl glycerol
Iridoid glycosides
Agnuside
Angnucastoside-A
Angnucastoside-B
Angnucastoside-C
Aucubin
Mussaenosidic acid
6-O-p-hydroxybenzoylmussaenosidic acid
Phenylbutenone glucoside
Myzodendrone
Dopaminergic compounds
Piperine
Aristolactams
Dioxoaporphines
Isobutyl amide
Longamide
Guineensine
Lignans
Pluviatilol
Methyl pluviatilol
Fargesin
Sesamin
Asarinine
N-isobutyl-deca-trans - 2- trans - 4 - dienamide
Piperolactam A
Cepharadione B
Cepharadione A
Cepharanone B
Isodihydropiperlonguminine
Methylpiperate
Cepharanone B
3,4,5 - Trimethoxycinnamate
Piperidine
Pellitorine
Brachystamide B
Pipataline
Piperrolein B
Pipernonaline
Dehydropipernonaline
Retrofractamide C
Pellitorine
Piperanine
Piperolactam A
Piperolactam B
Quinoline-4
Eugenol
Acetyleugenol
Caryophyllene
Eugenin
Triterpene acid
Crategolic acid
Steroid glucoside
Tannin
Asarone
Beta asarone
Eugenol
Isoeugenol
Methyl eugenol
Methyl isoeugenol
1,4-(trans)1,7(trans)-acorenone
Carvacrol
Estragole
Safrole
Euasarone
Asaronaldehyde
Azulene
Calamol
Beta-sitosterol
Gallic Acid
Ellagic acid
Ethyl ester of gallic acid
Galloyl glucose
Chebulagic acid
Bellaricanin - Cardiac glycoside
Tannin
1,8 - Cineole
Alpha terpinylacetate
Limonene
Alpha terpineol
Sabinene
Linalool
Alpha tocopherol
Desmosterol
Campesterol
Terpineol
Acetylterpineol
Cinnamaldehyde
Cinncassiols
Eugenol
Sl.No Raw Material Variant Ratio Quantity Required for 1000g Unit
1 मण्डूकपर्णी / ब्राह्मी - 1 पञ्चाङ्गम् - Mandukaparni / Brahmi - 1 Panchangam Coarse Powder 80 224.710 g
2 शतावरी मूलम् (Shatavari mulam) Coarse Powder 20 56.180 g
3 विदारी कन्दम् - Vidari Kandam Coarse Powder 20 56.180 g
4 स्वर्णवर्ण हरीतकी फल त्वक् / जीवन्ती हरीतकी फल त्वक् - Svarnavarna Haritaki Phala Tvak / Jivanti haritaki Phala Tvak Coarse Powder 20 56.180 g
5 उशीर / नलद / लामज्जक -1 / सेव्य / वीरण मूलम् - Usheera / Nalada / Lamajjaka -1 /sevya / Virana Mulam Coarse Powder 20 56.180 g
6 नागर मूलम् / शुण्ठी मूलम् - Nagara Mulam / Shunthi Mulam Coarse Powder 20 56.180 g
7 मिश्रेय/मधूरिका/मिशि - Mishreya/madhurika/Mishi Coarse Powder 20 56.180 g
8 मधु - Madhu Raw 40 112.360 g
9 खण्डशर्करा / मत्स्याण्डिका / सिता / शर्करा - Khandasharkara / Matsyandika / Sita / sharkara Raw 100 280.890 g
10 धातकी पुष्पम् - Dhataki Pushpam Fine Powder 20 56.180 g
11 हरेणुका / रेणुका बीजम् - Harenuka / Renuka Seeds Fine Powder 1 2.810 g
12 श्यामा त्रिवृत् / पालिन्दी / त्रिभण्डी मूलम् - Shyama Trivrut / Palindi / Tribhandi - Mulam Fine Powder 1 2.810 g
13 शुष्क - पिप्पली / मागधी / उपकुल्या / कणा / कृष्णा फलम् - Shushka - Pippali / Magadhi / Upakulya/ Kana / Krishnaa Phalam Fine Powder 1 2.810 g
14 लवङ्गम् / लवङ्ग पुष्पकलिका - Lavangam / Lavanga Pushpakalika Fine Powder 1 2.810 g
15 वचा मूलम् - Vacha Mulam Fine Powder 1 2.810 g
16 कुष्ठम् - Kushtam Fine Powder 1 2.810 g
17 नागोरी अश्वगन्धा मूलम् - Nagori Ashwagandha mulam Fine Powder 1 2.810 g
18 विभीतकी फल त्वक् - Vibhitaki Phala Tvak Fine Powder 1 2.810 g
19 अमृता काण्डम् / गुडूची काण्डम् - Amruta Kandam / Guduchi Kandam Fine Powder 1 2.810 g
20 सूक्ष्म एला फलम् - Sukshma Ela Phalam Fine Powder 1 2.810 g
21 विडङ्ग फलम् - Vidanga phalam Fine Powder 1 2.810 g
22 त्वक् - 1 - Tvak - 1 Fine Powder 1 2.810 g
23 स्वर्ण पत्रम् - Svarna Patram Raw 1 2.810 g
modal-content
Rasaमधुर - Madhura - Sweet
तिक्त - Tikta - Bitter
कषाय - Kashaya - Astringent
Gunaलघु गुणम् - Laghu Gunam - Drug property which induces lightness to body
तीक्ष्णम् - Tikshnam - Drug action which irritates body by its Pungent quality
उष्णं गुणम् - Ushna Gunam - Drug action which imparts heat
स्निग्ध गुणम् - Snigdha Gunam - Drug action which imparts unctuousness
श्लक्ष्ण गुणम् - Shlakshna Gunam - Drug property which imparts smoothness
सान्द्र गुणम् - Sandra Gunam - Drug action which imparts thickness or tightness or tight binding
मृदु गुणम् - Mrudu Gunam - Drug action which imparts softness
स्थिर गुणम् - Sthira Gunam - Drug action which imparts stability
सूक्ष्म गुणम् - Sukshma Gunam - Drug property by virtue of which molecules of drug can eneter into minutetst spaces of body
विशद गुणम् - Vishada Gunam - Drug action which cleanses the body
VeeryaUshna veerya
VipakaMadhura
Prabhavaमेध्य रसायनम् - Medhya Rasayanam - Intellect promoting
Anupanamगो दुग्धम् - Go Dugdham - Cow Milk
Sl.No. Disease Factor Name of the combination Form of the combination Reference Combination products Procedure
1 आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
2 स्मृतिकरम् - Smrutikaram - Memory enhancer सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
3 मेध्य रसायनम् - Medhya Rasayanam - Intellect promoting सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
4 बलकारक / बल्य / सामर्थ्यदायकम् - Balakaraka / Balya / Samarthyadayakam - Ergogenic , strength enhancer, Tonic सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
5 कान्तिकारकम् / तेजस्करम् - Kantikarakam / Tejaskaram - Drug action which enhances Lusture and Glow सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
6 वाक् प्रवर्तनम् (Vak Pravartanam - Induces Speech capacity) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
7 अस्पष्ट भाषणम् - Aspashta bhashanam -Diseases associated with altered pronunciation - Dysarthria सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
8 हृद्यम् - Hrudyam - Cardiotonic Action - Cardiotonic are drugs used to increase the efficiency and improve the contraction of the heart muscle, which leads to improved blood flow to all tissues of the body. सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
9 रसायनम् - Rasayana - Drug action which prevents old age and prolongs life with proper nourishment to the body सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
10 वृद्धाप्य औषधम् (Vruddhapya Oushadham - Geriatric Medicine) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
11 ऒजस्कर (Ojaskara) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
12 स्वर कार्कश्यम् / वैस्वर्यम् - Svara karkashyam / Vaisvaryam - Hoarseness of voice सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
13 स्वर्य (Svarya, Voice melody enhancer) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
14 रजोदोष (Rajodosha, Diseases of menstruation) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
15 वीर्य कृत् / वीर्य वर्धनम् - Veeryakrut / Veeryavardhanam - Stamina booster सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
16 शुक्रदोषम् - Shukradosham - Disease spectrum which affects quality and quantity of semen सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
17 सकल रोगहरम् / सर्व रोगहरम् - Sakala Rogaharam / Sarva Rogaharam - Drug that can be prescribed for every disease सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
18 अतिस्निग्धम् - Atisnigdham - Excessively unctuous / Excessive adiposity सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
19 चित्त सन्तोषम् / सौमनस्यम् - Chitta santosham / Soumansyam - State of Pleasant mind or Tranquility सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
20 अकालमृत्युहरणम् - Akala mrutyuharanam - Pharmaceutical action which reduces the risk of Untimely death सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
21 कार्यसिद्धि (Karyasiddhi, Success of work) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
22 नारीप्रियत्वम् (Nari priyatva-Androphilia, Gy सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भैषज्य रत्नावली - रसायनाधिकारः
23 स्वर कार्कश्यम् / वैस्वर्यम् - Svara karkashyam / Vaisvaryam - Hoarseness of voice सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भै.र/रसायन
24 स्वर्य (Svarya, Voice melody enhancer) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भै.र/रसायन
25 रजोदोष (Rajodosha, Diseases of menstruation) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भै.र/रसायन
26 वीर्य कृत् / वीर्य वर्धनम् - Veeryakrut / Veeryavardhanam - Stamina booster सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भै.र/रसायन
27 शुक्रदोषम् - Shukradosham - Disease spectrum which affects quality and quantity of semen सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भै.र/रसायन
28 सकल रोगहरम् / सर्व रोगहरम् - Sakala Rogaharam / Sarva Rogaharam - Drug that can be prescribed for every disease सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भै.र/रसायन
29 अतिस्निग्धम् - Atisnigdham - Excessively unctuous / Excessive adiposity सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भै.र/रसायन
30 चित्त सन्तोषम् / सौमनस्यम् - Chitta santosham / Soumansyam - State of Pleasant mind or Tranquility सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भै.र/रसायन
31 अकालमृत्युहरणम् - Akala mrutyuharanam - Pharmaceutical action which reduces the risk of Untimely death सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भै.र/रसायन
32 कार्यसिद्धि (Karyasiddhi, Success of work) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भै.र/रसायन
33 नारीप्रियत्वम् (Nari priyatva-Androphilia, Gy सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product भै.र/रसायन
Disease Factors
Type Operator Value Unit Frequency Duration Comment
Adult Dosage अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product <= 10 1 times / day 365 days Regular Dose
test_1 = 2 1 times / day 10 days test
Child Dosage अरिष्टम् - Arishtam - Medicinal fermentation product <= 5 1 times / day 365 days 5 - 10 years
1

Basic Information

2

Main Complaints

3

History

4

General Examination

5

Systemic Examination

6

Ayurved


Respiratory System

1. Inspection
2. Palpation
4. Auscultation

Cardiovascular System

1. Inspection
2. Palpation
4. Auscultation

Gastrointestinal System

1. Inspection
4. Auscultation
5. Per rectal and perianal Examination
6. Endoscopic Findings
7. Colonoscopy Findings
8. MRCP Findings

Central Nervous System

1. Higher Mental function
2. Cranial Nerves
3. Motor System
4. Sensory System

Musculoskeletal System

1. Inspection
3. Special Tests

Integumentary System – Skin and Appendages

1. Inspection
2. Palpation
3. Special Tests

The visual system

Inspection of the eyes
Intra ophthalmic Pressure
Visual acuity
Visual Field
Refractive errors
Ophthalmoscopic examination

The ear

Inspection
Palpation
Otoscopic Examination
Hearing Tests
Vestibular Function Tests
Audiogram

The nose

Inspection
Palpation

The Reproductive System

1. Female Reproductive System
Breast
Inspection
Palpation
External genitalia and vagina and Cervix
Inspection
Palpation
Menstrual History
2. Obstetric Examination
3. Male Reproductive System
Inspection
Palpation

Lab Tests

Imaging studies

Biopsy / FNAC and other histopathological studies

Diagnosis

Disease Scores

Complications

Prognosis

Ashtasthana pareeksha – अष्टस्थान परीक्षा

दशविध परीक्षा – Dashvidha pariksha


Treatments

Results

1. Patient Name -
2. Diagnosis -
Parameters Ayurvedic Part Symptoms Signs Complications Lab tests Imaging Studies Disease Scores Prognosis Action
Before Treatment
After 15 Days

Company

Wholesaler of rock sugar, dry fruits & raw herbs in Udupi, Karnataka.

+91 9964584293
anaamayaherbals@gmail.com

Address

Udupi sweets building,
Opposite to mother of sorrows Church,
K M marga, Udupi,
Karnataka 576101

© Anaamaya Herbals 2026

Glowing
Pay