हरेणुका / रेणुका बीजम् - Harenuka / Renuka Seeds

Scientific Name: Vitex negundo / Vitex agnus-castus

Hindi Name: संभालू / संहालू के बीज -Samhalu ke bija

English Name: Monks Pepper-tree / Hemp tree - Seeds

Category: Plant Parts

Sub-Category: बीजम् - Beejam - Seeds

Out of Stock

Brief Description

Harenuka seeds are known for its Hypothalamo pituitary ovarian influencing action. Used primarily in the diseases of Female and Male reproductive diseases.

 अभिधानमञ्जरी

मदनादिगणवर्ग - २४. वत्सकादिवर्ग
हिममरिच (कौन्ती)
मलयोद्भवमपरं स्यात् पृथुमरिचं तिक्तमरिचमाढ्यं च |
हिममरिचं नरमरिचं पृथ्वीका चव्यपर्णिका कौन्ती ||३२७||

मदनादिगणवर्ग - २४. वत्सकादिवर्ग
 

कौन्तीविशेष
कौन्ती भवेद् द्वितीया हरेणुकं रेणुकं च क ...लोलम् |
कपिलं द्विजं हिमाख्यं राजसुता नन्दनी च पाण्डुसुता ||३२८||

    

 

 

  अभिधानरत्नमाला - ५. कटुस्कन्ध

कपिला रेणुका कौन्ती राजपुत्री हरेणुका ||६४||

 

अष्टाङ्गनिघण्टु - ३. पिप्पल्यादिगण


कृष्णाग्रन्थिककाकमाचिचविकाविश्वौषधाजाजिभिः पाठारामठरेणुकागजकणासिद्धार्थचित्रोषणैः |
स्पृक्का जात्यजमोदहिङ्गुत्रुटिभिः भार्ङ्गीविलङ्गान्वितैः एभिर्विंशतिभिः कफामयहरः कृष्णादिकोऽयं गणः ||३०||

कैयदेवनिघण्टु - १. ओषधिवर्ग
रेणुका
महिला नन्दिनी कौन्ती रेणुका कपिला द्विजा |
कपिलैला पाण्डुपत्नी राजपुत्री हरेणुका ||१३५०||
रेणुका कटुका पाके तिक्ताऽनुष्णा कटुर्लघुः |
पित्तला दीपनी मेध्या पाचनी गर्भपातनी ||१३५१||
बलासवातवैचित्त्यतृट्कण्डूविषदाहनुत् |१३५२|

 

धन्वन्तरिनिघण्टु - ३. चन्दनादिवर्ग
रेणुका
रेणुका राजपुत्री च नन्दिनी कपिला द्विजा |
कपिलोला पाण्डुपत्नी स्मृता कौन्ती हरेणुका ||५२||
रेणुका शिशिराऽत्यन्ता तृष्णां कण्डूं च नाशयेत् |
विषघ्नी दाहदौर्बल्यमुन्मूलयति योजिता ||५३||

 

भावप्रकाश-पूर्वखण्ड-मिश्रप्रकरण - ३. कर्पूरादिवर्ग
हरेणुका
रेणुका राजपुत्री च नन्दिनी कपिला द्विजा |
भस्मगन्धा पाण्डुपुत्री स्मृता कौन्ती हरेणुका ||८७||
रेणुका कटुका पाके तिक्तानुष्णा कटुर्लघुः |
पित्तला दीपनी मेध्या पाचनी गर्भपातिनी |
बलासवातकृच्चैव तृट्कण्डूविषदाहनुत् ||८८||

 

मदनपालनिघण्टु - ३. कर्पूरादिवर्ग
हरेणुका
रेणुका कपिला कौन्ती पाण्डुपत्री हरेणुका |
रेणुका पित्तला मेध्या वह्निकृद्गर्भपातिनी ||४०||

 

राजनिघण्टु - ६. पिप्पल्यादिवर्ग
रेणुका
रेणुका कपिला कान्ता नन्दिनी महिला द्विजा |
राजपुत्री हिमा रेणुः पाण्डुपुत्री हरेणुका ||१११||
सुपर्णी शिशिरा शान्ता कौन्ती वृत्ता च धर्मिणी |
कपिलोला हैमवती पाण्डुपत्नी च विंशतिः ||११२||
रेणुका तु कटुः शीता खर्जूकण्डूतिहारिणी |
तृष्णादाहविषघ्नी च मुखवैमल्यकारिणी ||११३||

 

नामसङ्ग्रह (प्रथम भाग) - ३. चन्दनादिवर्ग
रेणुका
पाण्डुपत्न्यां च कौन्ती स्याद् रेणुका च हरेणुका |
कपिलोला द्विजा चैव राजपत्नी च दन्तिनी ||३९८||
कपिला शशिमा वृत्ता महिला कोमला हिमा |३९९|

 

सौश्रुतनिघण्टु - ११. पिप्पल्यादिगण तथा एलादि गणम्

हरेणुका हिमाह्वा च महैला शिशिरात्मजा |
वृत्तैला कपिलैला च कुड्मली कौन्तिरेव च ||१५२||

पिप्पल्यादिः कफहरः प्रतिश्यायमरोचकम् |
विनिहन्त्यर्दितं गुल्मं शूलघ्नो ह्यामपाचनः ||१६१||       

एलादिको वातकफौ निहन्याद् विषमेव च |
वर्णप्रसादनः कण्डूपिडकाकोठनाशनः ||१८६||

 

मदनादिनिघण्टु - १. प्रथमगण
हरेणु
हरेणु रेणुका कौन्ती पाण्डुपुत्री बृहत्तुटिः |
कपिलैला राजपुत्री नन्दिनी चक्रवर्तिनी ||६५||
उष्णवीर्या रसे तिक्ता कौन्ती कफविनाशिनी |
दीपनी पाचनी मेध्या कृमिघ्नी गर्भपातिनी ||६६||

 

सिद्धमन्त्र - ५. कफवातघ्नवर्ग
कफवातघ्न पित्तोदासीन द्रव्य
अपित्तं कफवातघ्नं बिल्वः पत्तूरकोर्जकः ||९९||
आर्द्रकं रेणुका मध्यवार्ताकं चाम्लदाडिमम् |
शुष्के कोलकणे वङ्गकासीसे सीधुराक्षिकः ||१००||

सिद्धमन्त्रप्रकाश व्याख्या (बोपदेव कृत)

बिल्वो मालूरः, पत्तूरो लोहमारः| अर्जक प्रसिद्धः| आर्द्रकं शृङ्वेरं, रेणुका कौन्ती, मध्यवार्ताकं मध्यं नातिकोमलं नातिजरठं, अम्लदाडिमं अम्लरसं दाडिमीफलम्| शुष्के कोलकणे; कोलं बदरं, कणा पिप्पली, वङ्गकासीसे कासीसत्रपुणी, सीधुराक्षिकः आक्षिको बिभीतकत्वक्कृतः, आक्षिक्या सुरया कृत इति जैज्जटः| एतत्सर्वं श्लेष्मानिलघ्नं पित्तोदासीनञ्च||९९-१००||

 

सोढलनिघण्टु - चन्दनादिवर्ग द्रव्य

कौन्ती वक्त्रं च शैलेयं लावञ्जो गुछतामली |

Iridoid glycosides
Agnuside
Angnucastoside-A
Angnucastoside-B
Angnucastoside-C
Aucubin
Mussaenosidic acid
6-O-p-hydroxybenzoylmussaenosidic acid
Phenylbutenone glucoside
Myzodendrone
Dopaminergic compounds
Sl.No Raw Material Variant Ratio Quantity Required for 1000g Unit
modal-content
Rasaतिक्त - Tikta - Bitter
कटु - Katu - Pungent
Gunaलघु गुणम् - Laghu Gunam - Drug property which induces lightness to body
शीत गुणम् - Sheeta Gunam - Drug property which induces coldness and reduces heat or inflammation
VeeryaAnushna sheeta
VipakaKatu
Prabhavaवातरक्त (Vatarakta)
Anupanamउष्ण जलम् - Ushna Jalam - Hot Water
Sl.No. Disease Factor Name of the combination Form of the combination Reference Combination products Procedure
1 आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
2 स्मृतिकरम् - Smrutikaram - Memory enhancer सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
3 मेध्य रसायनम् - Medhya Rasayanam - Intellect promoting सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
4 बलकारक / बल्य / सामर्थ्यदायकम् - Balakaraka / Balya / Samarthyadayakam - Ergogenic , strength enhancer, Tonic सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
5 कान्तिकारकम् / तेजस्करम् - Kantikarakam / Tejaskaram - Drug action which enhances Lusture and Glow सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
6 वाक् प्रवर्तनम् (Vak Pravartanam - Induces Speech capacity) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
7 अस्पष्ट भाषणम् - Aspashta bhashanam -Diseases associated with altered pronunciation - Dysarthria सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
8 हृद्यम् - Hrudyam - Cardiotonic Action - Cardiotonic are drugs used to increase the efficiency and improve the contraction of the heart muscle, which leads to improved blood flow to all tissues of the body. सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
9 रसायनम् - Rasayana - Drug action which prevents old age and prolongs life with proper nourishment to the body सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
10 वृद्धाप्य औषधम् (Vruddhapya Oushadham - Geriatric Medicine) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
11 ऒजस्कर (Ojaskara) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
12 स्वर कार्कश्यम् / वैस्वर्यम् - Svara karkashyam / Vaisvaryam - Hoarseness of voice सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
13 स्वर्य (Svarya, Voice melody enhancer) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
14 रजोदोष (Rajodosha, Diseases of menstruation) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
15 वीर्य कृत् / वीर्य वर्धनम् - Veeryakrut / Veeryavardhanam - Stamina booster सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
16 शुक्रदोषम् - Shukradosham - Disease spectrum which affects quality and quantity of semen सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
17 सकल रोगहरम् / सर्व रोगहरम् - Sakala Rogaharam / Sarva Rogaharam - Drug that can be prescribed for every disease सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
18 अतिस्निग्धम् - Atisnigdham - Excessively unctuous / Excessive adiposity सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
19 चित्त सन्तोषम् / सौमनस्यम् - Chitta santosham / Soumansyam - State of Pleasant mind or Tranquility सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
20 अकालमृत्युहरणम् - Akala mrutyuharanam - Pharmaceutical action which reduces the risk of Untimely death सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
21 कार्यसिद्धि (Karyasiddhi, Success of work) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
22 नारीप्रियत्वम् (Nari priyatva-Androphilia, Gy सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds भै.र/रसायन
23 बाल मेध्य रसायनम् - Bala medhya Rasayanam - Drug action which promotes intellect and cognition in child सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.हृ.उ.१/५२
24 बाल वाक् प्रवर्तनम् (Bala Vak pravaratanam - Drug action which improves linguistic skills in child) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.हृ.उ.१/५२
25 स्मृतिकरम् - Smrutikaram - Memory enhancer सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.हृ.उ.१/५२
26 आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.हृ.उ.१/५२
27 बाल पौष्टिक (Bala poushtika, Child nourishmen सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.हृ.उ.१/५२
28 रक्षोघ्न (Rakshoghna) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.हृ.उ.१/५२
29 बुद्धि वर्धनम् - Buddhi vardhanam - Pharmacological action which improves the sense of judgement and analysis सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.हृ.उ.१/५२
30 विष (Visha) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.हृ.उ.१/५२
31 वामकम् (Vamakam - Drug action which induces emesis or vomiting) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds च.क१/२३,अ.सं.क.१/१३)
32 उष्णाभिप्रायी ज्वरम् / शीतज्वरम् - Ushnabhiprayi Jvaram / Sheeta Jvaram - Fever with cold intolerance and desire to have hot things सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds च.चि.3/267
33 वातकफज व्याधि (Vata kaphaja vyadhi) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.हृ.सू.15/43-44, अ.स्ं.सू.16/23,सु.सू.३८/२५
34 विष (Visha) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.हृ.सू.15/43-44, अ.स्ं.सू.16/23,सु.सू.३८/२५
35 वर्णकारकम् / वर्ण्यम् - Varna karaka / Varnya - Drug action which enhances color and glow of Skin सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.हृ.सू.15/43-44, अ.स्ं.सू.16/23,सु.सू.३८/२५
36 कण्डू (Kanudu) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.हृ.सू.15/43-44, अ.स्ं.सू.16/23,सु.सू.३८/२५
37 पिडका (Pidaka,Boils, Elevated and filled lesi सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.हृ.सू.15/43-44, अ.स्ं.सू.16/23,सु.सू.३८/२५
38 कोठ - Kotha - Wheals, Temporary allergic skin lesions सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.हृ.सू.15/43-44, अ.स्ं.सू.16/23,सु.सू.३८/२५
39 स्निग्ध धूम द्रव्याणि (Snigdha dhuma dravya, सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.हृ.सू.२१/१३-१५,सु.सं.चि.४०/४,च.सू.५/२५-२६
40 प्रतिश्यायम् (Pratishyaya, Diseases spectrum with various nasal discharge, nasal obstruction, sneezing, headache, pain and itching in the nose, throat, loss of voice, fever, loss of taste, emaciation - All types of Rhinitis, Sinusitis, Upper respiratory tr सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५
41 कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५
42 वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५
43 अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५
44 दीपनम् - Deepanam - Eupeptic / Appetizer / stomachic / Metabolic rate accelerator सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५
45 गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५
46 शूल (Shula) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५
47 पाचन / आमपाचनम् - Pachanam / Amapachanam) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५
48 कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds अ.सं.सू.१५/७ , अ.हृ.सू.१४/१ , सु.सू.३८/९
49 कुष्ठम् - Kushtha सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
50 वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
51 श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
52 कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
53 प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
54 वातरक्त (Vatarakta) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
55 अपस्मार (Apasmara, seizure diseases with alte सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
56 रसायनम् - Rasayana - Drug action which prevents old age and prolongs life with proper nourishment to the body सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
57 अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
58 भगन्धर (Bhagandara, Anal fistula or diseases सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
59 उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
60 मूषिक विष (Mushika visha) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
61 ग्रहणी रोगम् - Grahani rogam - Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
62 वन्ध्या - Vandhya - Female Infertility सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
63 गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
64 शुक्रदोषम् - Shukradosham - Disease spectrum which affects quality and quantity of semen सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
65 नेत्ररोग (Netraroga, Eye diseases) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
66 वृष्य/वाजीकरण (Vrushya/Vajikarana, Aphrodisiac) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
67 सर्वाङ्ग शोथ/ शोफ - Sarvanga shotha - Anasarca, Edema सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
68 कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
69 क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
70 अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
71 पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
72 उदावर्त - Udavarta - Spectrum of diseases where movement of organ is opposite to physiological movement सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
73 पित्तज व्याधि (Pittaja vyadhi, Diseases of pitta) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
74 अल्पाग्नि / मन्दाग्नि / अग्निमान्द्यम् / अग्निसादम् - Alpagni / Mandagni / Agnimandyam / Agnisadam - Spectrum of diseases with reduced appetite, digestion and assimilation सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
75 नाभिशूल ( Nabhi shula, Disease spectrum with pain in umbilical and per umbilical region, Pancreatitis, appendicitis, small bowel obstruction) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
76 उरोग्रहम् (Urograham, Chest tightness, Symptom of heart attack, myocardial infarction)l ) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
77 त्रिदोषघ्नम् (Tridoshaghna, Tridosha passifying) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
78 धातुक्षयम् - Dhatukshayam - Spectrum of diseases associated with Cachexia or loss of muscle mass सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
79 मेदोवृद्धि (Medovruddhi - Inguianal Hernia with omentum as hernial sac content) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
80 आर्तव दोषम् / रजो दोषम् - Artava Dosham / Rajo Dosha - Diseases of menstruation and ovulation सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
81 सशूल शोथम् - Sashula Shotham सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.अ ७/ ५३-६९
82 कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
83 पित्तकरम् - Pittakaram सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
84 दीपनम् - Deepanam - Eupeptic / Appetizer / stomachic / Metabolic rate accelerator सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
85 पाचन / आमपाचनम् - Pachanam / Amapachanam) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
86 गर्भपातकम् / गर्भपातकरम् - Garbhapatakam / Garbhapatakaram - Abortive सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
87 वातकफज व्याधि (Vata kaphaja vyadhi) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
88 वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
89 अनवस्थित चित्तत्वम् - Anavasthita Chittatva - Flight of Ideas सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
90 मनोदोषम् - Manodosham - Spectrum of mental diseases / Psychiatric diseases सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
91 तृष्णा / पिपासा / तृषा / तर्षणम् - Trishna / Pipasa / Trusha / Tarshana - Disease spectrum with excessive Thirst - Polydipsia सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
92 विष (Visha) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
93 दाहः - Daha - Burning parasthesia सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
94 कण्डू (Kanudu) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
95 अति कण्डू (Ati Kandu - untolerable Itching) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
96 दौर्बल्यम् - Dourbalyam - Tiredness / weakness / Fatigue सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
97 मुख दौर्गन्ध्यम् / श्वास दौर्गन्ध्यम् - Mukha dourgandhyam / Shvasa Dourgandhyam - Disease spectrum with Halitosis सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
98 मुखशोधनम् / मुखविशोधनम् - Mukha Shodhanam / Mukha vishodhanam - Oral cavity Cleanser सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
99 प्रतिश्यायम् (Pratishyaya, Diseases spectrum with various nasal discharge, nasal obstruction, sneezing, headache, pain and itching in the nose, throat, loss of voice, fever, loss of taste, emaciation - All types of Rhinitis, Sinusitis, Upper respiratory tr सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
100 अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
101 गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
102 शूल (Shula) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam बीजम् - Beejam - Seeds निघण्टु ग्रन्थाणि
103 अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
104 ग्रहणी रोगम् - Grahani rogam - Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
105 अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
106 श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
107 गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
108 गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
109 कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
110 कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
111 भगन्धर (Bhagandara, Anal fistula or diseases दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
112 भगन्धर (Bhagandara, Anal fistula or diseases दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
113 वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
114 क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
115 छर्दि - Chardi - Disease spectrum with vomiting दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
116 पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
117 अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
118 अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
119 कामला - Kamala - Disease spectrum with yellowish discolouration ok skin, sclera, nails, yellowish to red urine and feces, altered Sensorium, burning sensations, altered digestion, weakness, emaciation, lethargy, tastelessness दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
120 कामला - Kamala - Disease spectrum with yellowish discolouration ok skin, sclera, nails, yellowish to red urine and feces, altered Sensorium, burning sensations, altered digestion, weakness, emaciation, lethargy, tastelessness दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
121 कुष्ठम् - Kushtha दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
122 कुष्ठम् - Kushtha दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
123 अल्पाग्नि / मन्दाग्नि / अग्निमान्द्यम् / अग्निसादम् - Alpagni / Mandagni / Agnimandyam / Agnisadam - Spectrum of diseases with reduced appetite, digestion and assimilation दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
124 प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
125 प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
126 उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
127 शर्कर (Ashmari) दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
128 अश्मरि - Ashmari - Diseases with Nephrolithiasis / Renal Calculi दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
129 मूत्रकृच्छ्र - Mutra kruchra - Disease spectrum of dysuria, oliguria दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
130 देहपुष्टिकरम् - Deha Pushtikaram - Pharmacological action which promotes overall growth of the body / Nutritive / Nourishing दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
131 वन्ध्या - Vandhya - Female Infertility दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
132 शुक्रदोषम् - Shukradosham - Disease spectrum which affects quality and quantity of semen दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
133 धातुक्षयम् - Dhatukshayam - Spectrum of diseases associated with Cachexia or loss of muscle mass दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
134 बलकारक / बल्य / सामर्थ्यदायकम् - Balakaraka / Balya / Samarthyadayakam - Ergogenic , strength enhancer, Tonic दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam बीजम् - Beejam - Seeds शा.म.१०/८७-९२
Disease Factors
Type Operator Value Unit Frequency Duration Comment
1

Basic Information

2

Main Complaints

3

History

4

General Examination

5

Systemic Examination

6

Ayurved


Respiratory System

1. Inspection
2. Palpation
4. Auscultation

Cardiovascular System

1. Inspection
2. Palpation
4. Auscultation

Gastrointestinal System

1. Inspection
4. Auscultation
5. Per rectal and perianal Examination
6. Endoscopic Findings
7. Colonoscopy Findings
8. MRCP Findings

Central Nervous System

1. Higher Mental function
2. Cranial Nerves
3. Motor System
4. Sensory System

Musculoskeletal System

1. Inspection
3. Special Tests

Integumentary System – Skin and Appendages

1. Inspection
2. Palpation
3. Special Tests

The visual system

Inspection of the eyes
Intra ophthalmic Pressure
Visual acuity
Visual Field
Refractive errors
Ophthalmoscopic examination

The ear

Inspection
Palpation
Otoscopic Examination
Hearing Tests
Vestibular Function Tests
Audiogram

The nose

Inspection
Palpation

The Reproductive System

1. Female Reproductive System
Breast
Inspection
Palpation
External genitalia and vagina and Cervix
Inspection
Palpation
Menstrual History
2. Obstetric Examination
3. Male Reproductive System
Inspection
Palpation

Lab Tests

Imaging studies

Biopsy / FNAC and other histopathological studies

Diagnosis

Disease Scores

Complications

Prognosis

Ashtasthana pareeksha – अष्टस्थान परीक्षा

दशविध परीक्षा – Dashvidha pariksha


Treatments

Results

1. Patient Name -
2. Diagnosis -
Parameters Ayurvedic Part Symptoms Signs Complications Lab tests Imaging Studies Disease Scores Prognosis Action
Before Treatment
After 15 Days

Company

Wholesaler of rock sugar, dry fruits & raw herbs in Udupi, Karnataka.

+91 9964584293
anaamayaherbals@gmail.com

Address

Udupi sweets building,
Opposite to mother of sorrows Church,
K M marga, Udupi,
Karnataka 576101

© Anaamaya Herbals 2026

Glowing
Pay