Brief Description
Harenuka seeds are known for its Hypothalamo pituitary ovarian influencing action. Used primarily in the diseases of Female and Male reproductive diseases.
अभिधानमञ्जरी
मदनादिगणवर्ग - २४. वत्सकादिवर्ग
हिममरिच (कौन्ती)
मलयोद्भवमपरं स्यात् पृथुमरिचं तिक्तमरिचमाढ्यं च |
हिममरिचं नरमरिचं पृथ्वीका चव्यपर्णिका कौन्ती ||३२७||
मदनादिगणवर्ग - २४. वत्सकादिवर्ग
कौन्तीविशेष
कौन्ती भवेद् द्वितीया हरेणुकं रेणुकं च क ...लोलम् |
कपिलं द्विजं हिमाख्यं राजसुता नन्दनी च पाण्डुसुता ||३२८||
अभिधानरत्नमाला - ५. कटुस्कन्ध
कपिला रेणुका कौन्ती राजपुत्री हरेणुका ||६४||
अष्टाङ्गनिघण्टु - ३. पिप्पल्यादिगण
कृष्णाग्रन्थिककाकमाचिचविकाविश्वौषधाजाजिभिः पाठारामठरेणुकागजकणासिद्धार्थचित्रोषणैः |
स्पृक्का जात्यजमोदहिङ्गुत्रुटिभिः भार्ङ्गीविलङ्गान्वितैः एभिर्विंशतिभिः कफामयहरः कृष्णादिकोऽयं गणः ||३०||
कैयदेवनिघण्टु - १. ओषधिवर्ग
रेणुका
महिला नन्दिनी कौन्ती रेणुका कपिला द्विजा |
कपिलैला पाण्डुपत्नी राजपुत्री हरेणुका ||१३५०||
रेणुका कटुका पाके तिक्ताऽनुष्णा कटुर्लघुः |
पित्तला दीपनी मेध्या पाचनी गर्भपातनी ||१३५१||
बलासवातवैचित्त्यतृट्कण्डूविषदाहनुत् |१३५२|
धन्वन्तरिनिघण्टु - ३. चन्दनादिवर्ग
रेणुका
रेणुका राजपुत्री च नन्दिनी कपिला द्विजा |
कपिलोला पाण्डुपत्नी स्मृता कौन्ती हरेणुका ||५२||
रेणुका शिशिराऽत्यन्ता तृष्णां कण्डूं च नाशयेत् |
विषघ्नी दाहदौर्बल्यमुन्मूलयति योजिता ||५३||
भावप्रकाश-पूर्वखण्ड-मिश्रप्रकरण - ३. कर्पूरादिवर्ग
हरेणुका
रेणुका राजपुत्री च नन्दिनी कपिला द्विजा |
भस्मगन्धा पाण्डुपुत्री स्मृता कौन्ती हरेणुका ||८७||
रेणुका कटुका पाके तिक्तानुष्णा कटुर्लघुः |
पित्तला दीपनी मेध्या पाचनी गर्भपातिनी |
बलासवातकृच्चैव तृट्कण्डूविषदाहनुत् ||८८||
मदनपालनिघण्टु - ३. कर्पूरादिवर्ग
हरेणुका
रेणुका कपिला कौन्ती पाण्डुपत्री हरेणुका |
रेणुका पित्तला मेध्या वह्निकृद्गर्भपातिनी ||४०||
राजनिघण्टु - ६. पिप्पल्यादिवर्ग
रेणुका
रेणुका कपिला कान्ता नन्दिनी महिला द्विजा |
राजपुत्री हिमा रेणुः पाण्डुपुत्री हरेणुका ||१११||
सुपर्णी शिशिरा शान्ता कौन्ती वृत्ता च धर्मिणी |
कपिलोला हैमवती पाण्डुपत्नी च विंशतिः ||११२||
रेणुका तु कटुः शीता खर्जूकण्डूतिहारिणी |
तृष्णादाहविषघ्नी च मुखवैमल्यकारिणी ||११३||
नामसङ्ग्रह (प्रथम भाग) - ३. चन्दनादिवर्ग
रेणुका
पाण्डुपत्न्यां च कौन्ती स्याद् रेणुका च हरेणुका |
कपिलोला द्विजा चैव राजपत्नी च दन्तिनी ||३९८||
कपिला शशिमा वृत्ता महिला कोमला हिमा |३९९|
सौश्रुतनिघण्टु - ११. पिप्पल्यादिगण तथा एलादि गणम्
हरेणुका हिमाह्वा च महैला शिशिरात्मजा |
वृत्तैला कपिलैला च कुड्मली कौन्तिरेव च ||१५२||
पिप्पल्यादिः कफहरः प्रतिश्यायमरोचकम् |
विनिहन्त्यर्दितं गुल्मं शूलघ्नो ह्यामपाचनः ||१६१||
एलादिको वातकफौ निहन्याद् विषमेव च |
वर्णप्रसादनः कण्डूपिडकाकोठनाशनः ||१८६||
मदनादिनिघण्टु - १. प्रथमगण
हरेणु
हरेणु रेणुका कौन्ती पाण्डुपुत्री बृहत्तुटिः |
कपिलैला राजपुत्री नन्दिनी चक्रवर्तिनी ||६५||
उष्णवीर्या रसे तिक्ता कौन्ती कफविनाशिनी |
दीपनी पाचनी मेध्या कृमिघ्नी गर्भपातिनी ||६६||
सिद्धमन्त्र - ५. कफवातघ्नवर्ग
कफवातघ्न पित्तोदासीन द्रव्य
अपित्तं कफवातघ्नं बिल्वः पत्तूरकोर्जकः ||९९||
आर्द्रकं रेणुका मध्यवार्ताकं चाम्लदाडिमम् |
शुष्के कोलकणे वङ्गकासीसे सीधुराक्षिकः ||१००||
सिद्धमन्त्रप्रकाश व्याख्या (बोपदेव कृत)
बिल्वो मालूरः, पत्तूरो लोहमारः| अर्जक प्रसिद्धः| आर्द्रकं शृङ्वेरं, रेणुका कौन्ती, मध्यवार्ताकं मध्यं नातिकोमलं नातिजरठं, अम्लदाडिमं अम्लरसं दाडिमीफलम्| शुष्के कोलकणे; कोलं बदरं, कणा पिप्पली, वङ्गकासीसे कासीसत्रपुणी, सीधुराक्षिकः आक्षिको बिभीतकत्वक्कृतः, आक्षिक्या सुरया कृत इति जैज्जटः| एतत्सर्वं श्लेष्मानिलघ्नं पित्तोदासीनञ्च||९९-१००||
सोढलनिघण्टु - चन्दनादिवर्ग द्रव्य
कौन्ती वक्त्रं च शैलेयं लावञ्जो गुछतामली |
Agnuside
Angnucastoside-A
Angnucastoside-B
Angnucastoside-C
Aucubin
Mussaenosidic acid
6-O-p-hydroxybenzoylmussaenosidic acid
Phenylbutenone glucoside
Myzodendrone
Dopaminergic compounds
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | तिक्त - Tikta - Bitter कटु - Katu - Pungent |
|---|---|
| Guna | लघु गुणम् - Laghu Gunam - Drug property which induces lightness to body शीत गुणम् - Sheeta Gunam - Drug property which induces coldness and reduces heat or inflammation |
| Veerya | Anushna sheeta |
| Vipaka | Katu |
| Prabhava | वातरक्त (Vatarakta) |
| Anupanam | उष्ण जलम् - Ushna Jalam - Hot Water | modal-content
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 2 | स्मृतिकरम् - Smrutikaram - Memory enhancer | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 3 | मेध्य रसायनम् - Medhya Rasayanam - Intellect promoting | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 4 | बलकारक / बल्य / सामर्थ्यदायकम् - Balakaraka / Balya / Samarthyadayakam - Ergogenic , strength enhancer, Tonic | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 5 | कान्तिकारकम् / तेजस्करम् - Kantikarakam / Tejaskaram - Drug action which enhances Lusture and Glow | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 6 | वाक् प्रवर्तनम् (Vak Pravartanam - Induces Speech capacity) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 7 | अस्पष्ट भाषणम् - Aspashta bhashanam -Diseases associated with altered pronunciation - Dysarthria | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 8 | हृद्यम् - Hrudyam - Cardiotonic Action - Cardiotonic are drugs used to increase the efficiency and improve the contraction of the heart muscle, which leads to improved blood flow to all tissues of the body. | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 9 | रसायनम् - Rasayana - Drug action which prevents old age and prolongs life with proper nourishment to the body | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 10 | वृद्धाप्य औषधम् (Vruddhapya Oushadham - Geriatric Medicine) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 11 | ऒजस्कर (Ojaskara) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 12 | स्वर कार्कश्यम् / वैस्वर्यम् - Svara karkashyam / Vaisvaryam - Hoarseness of voice | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 13 | स्वर्य (Svarya, Voice melody enhancer) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 14 | रजोदोष (Rajodosha, Diseases of menstruation) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 15 | वीर्य कृत् / वीर्य वर्धनम् - Veeryakrut / Veeryavardhanam - Stamina booster | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 16 | शुक्रदोषम् - Shukradosham - Disease spectrum which affects quality and quantity of semen | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 17 | सकल रोगहरम् / सर्व रोगहरम् - Sakala Rogaharam / Sarva Rogaharam - Drug that can be prescribed for every disease | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 18 | अतिस्निग्धम् - Atisnigdham - Excessively unctuous / Excessive adiposity | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 19 | चित्त सन्तोषम् / सौमनस्यम् - Chitta santosham / Soumansyam - State of Pleasant mind or Tranquility | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 20 | अकालमृत्युहरणम् - Akala mrutyuharanam - Pharmaceutical action which reduces the risk of Untimely death | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 21 | कार्यसिद्धि (Karyasiddhi, Success of work) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 22 | नारीप्रियत्वम् (Nari priyatva-Androphilia, Gy | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | भै.र/रसायन | ||
| 23 | बाल मेध्य रसायनम् - Bala medhya Rasayanam - Drug action which promotes intellect and cognition in child | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 24 | बाल वाक् प्रवर्तनम् (Bala Vak pravaratanam - Drug action which improves linguistic skills in child) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 25 | स्मृतिकरम् - Smrutikaram - Memory enhancer | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 26 | आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 27 | बाल पौष्टिक (Bala poushtika, Child nourishmen | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 28 | रक्षोघ्न (Rakshoghna) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 29 | बुद्धि वर्धनम् - Buddhi vardhanam - Pharmacological action which improves the sense of judgement and analysis | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 30 | विष (Visha) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.हृ.उ.१/५२ | ||
| 31 | वामकम् (Vamakam - Drug action which induces emesis or vomiting) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | च.क१/२३,अ.सं.क.१/१३) | ||
| 32 | उष्णाभिप्रायी ज्वरम् / शीतज्वरम् - Ushnabhiprayi Jvaram / Sheeta Jvaram - Fever with cold intolerance and desire to have hot things | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | च.चि.3/267 | ||
| 33 | वातकफज व्याधि (Vata kaphaja vyadhi) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.हृ.सू.15/43-44, अ.स्ं.सू.16/23,सु.सू.३८/२५ | ||
| 34 | विष (Visha) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.हृ.सू.15/43-44, अ.स्ं.सू.16/23,सु.सू.३८/२५ | ||
| 35 | वर्णकारकम् / वर्ण्यम् - Varna karaka / Varnya - Drug action which enhances color and glow of Skin | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.हृ.सू.15/43-44, अ.स्ं.सू.16/23,सु.सू.३८/२५ | ||
| 36 | कण्डू (Kanudu) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.हृ.सू.15/43-44, अ.स्ं.सू.16/23,सु.सू.३८/२५ | ||
| 37 | पिडका (Pidaka,Boils, Elevated and filled lesi | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.हृ.सू.15/43-44, अ.स्ं.सू.16/23,सु.सू.३८/२५ | ||
| 38 | कोठ - Kotha - Wheals, Temporary allergic skin lesions | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.हृ.सू.15/43-44, अ.स्ं.सू.16/23,सु.सू.३८/२५ | ||
| 39 | स्निग्ध धूम द्रव्याणि (Snigdha dhuma dravya, | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.हृ.सू.२१/१३-१५,सु.सं.चि.४०/४,च.सू.५/२५-२६ | ||
| 40 | प्रतिश्यायम् (Pratishyaya, Diseases spectrum with various nasal discharge, nasal obstruction, sneezing, headache, pain and itching in the nose, throat, loss of voice, fever, loss of taste, emaciation - All types of Rhinitis, Sinusitis, Upper respiratory tr | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५ | ||
| 41 | कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५ | ||
| 42 | वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५ | ||
| 43 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५ | ||
| 44 | दीपनम् - Deepanam - Eupeptic / Appetizer / stomachic / Metabolic rate accelerator | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५ | ||
| 45 | गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५ | ||
| 46 | शूल (Shula) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५ | ||
| 47 | पाचन / आमपाचनम् - Pachanam / Amapachanam) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | सु.सं.सू. ३८/२२-२३, अ.सं.सू.१६ /२५ | ||
| 48 | कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | अ.सं.सू.१५/७ , अ.हृ.सू.१४/१ , सु.सू.३८/९ | ||
| 49 | कुष्ठम् - Kushtha | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 50 | वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 51 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 52 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 53 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 54 | वातरक्त (Vatarakta) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 55 | अपस्मार (Apasmara, seizure diseases with alte | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 56 | रसायनम् - Rasayana - Drug action which prevents old age and prolongs life with proper nourishment to the body | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 57 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 58 | भगन्धर (Bhagandara, Anal fistula or diseases | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 59 | उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 60 | मूषिक विष (Mushika visha) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 61 | ग्रहणी रोगम् - Grahani rogam - Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 62 | वन्ध्या - Vandhya - Female Infertility | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 63 | गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 64 | शुक्रदोषम् - Shukradosham - Disease spectrum which affects quality and quantity of semen | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 65 | नेत्ररोग (Netraroga, Eye diseases) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 66 | वृष्य/वाजीकरण (Vrushya/Vajikarana, Aphrodisiac) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 67 | सर्वाङ्ग शोथ/ शोफ - Sarvanga shotha - Anasarca, Edema | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 68 | कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 69 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 70 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 71 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 72 | उदावर्त - Udavarta - Spectrum of diseases where movement of organ is opposite to physiological movement | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 73 | पित्तज व्याधि (Pittaja vyadhi, Diseases of pitta) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 74 | अल्पाग्नि / मन्दाग्नि / अग्निमान्द्यम् / अग्निसादम् - Alpagni / Mandagni / Agnimandyam / Agnisadam - Spectrum of diseases with reduced appetite, digestion and assimilation | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 75 | नाभिशूल ( Nabhi shula, Disease spectrum with pain in umbilical and per umbilical region, Pancreatitis, appendicitis, small bowel obstruction) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 76 | उरोग्रहम् (Urograham, Chest tightness, Symptom of heart attack, myocardial infarction)l ) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 77 | त्रिदोषघ्नम् (Tridoshaghna, Tridosha passifying) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 78 | धातुक्षयम् - Dhatukshayam - Spectrum of diseases associated with Cachexia or loss of muscle mass | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 79 | मेदोवृद्धि (Medovruddhi - Inguianal Hernia with omentum as hernial sac content) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 80 | आर्तव दोषम् / रजो दोषम् - Artava Dosham / Rajo Dosha - Diseases of menstruation and ovulation | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 81 | सशूल शोथम् - Sashula Shotham | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.अ ७/ ५३-६९ | ||
| 82 | कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 83 | पित्तकरम् - Pittakaram | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 84 | दीपनम् - Deepanam - Eupeptic / Appetizer / stomachic / Metabolic rate accelerator | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 85 | पाचन / आमपाचनम् - Pachanam / Amapachanam) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 86 | गर्भपातकम् / गर्भपातकरम् - Garbhapatakam / Garbhapatakaram - Abortive | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 87 | वातकफज व्याधि (Vata kaphaja vyadhi) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 88 | वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 89 | अनवस्थित चित्तत्वम् - Anavasthita Chittatva - Flight of Ideas | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 90 | मनोदोषम् - Manodosham - Spectrum of mental diseases / Psychiatric diseases | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 91 | तृष्णा / पिपासा / तृषा / तर्षणम् - Trishna / Pipasa / Trusha / Tarshana - Disease spectrum with excessive Thirst - Polydipsia | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 92 | विष (Visha) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 93 | दाहः - Daha - Burning parasthesia | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 94 | कण्डू (Kanudu) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 95 | अति कण्डू (Ati Kandu - untolerable Itching) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 96 | दौर्बल्यम् - Dourbalyam - Tiredness / weakness / Fatigue | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 97 | मुख दौर्गन्ध्यम् / श्वास दौर्गन्ध्यम् - Mukha dourgandhyam / Shvasa Dourgandhyam - Disease spectrum with Halitosis | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 98 | मुखशोधनम् / मुखविशोधनम् - Mukha Shodhanam / Mukha vishodhanam - Oral cavity Cleanser | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 99 | प्रतिश्यायम् (Pratishyaya, Diseases spectrum with various nasal discharge, nasal obstruction, sneezing, headache, pain and itching in the nose, throat, loss of voice, fever, loss of taste, emaciation - All types of Rhinitis, Sinusitis, Upper respiratory tr | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 100 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 101 | गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 102 | शूल (Shula) | सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam | बीजम् - Beejam - Seeds | निघण्टु ग्रन्थाणि | ||
| 103 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 104 | ग्रहणी रोगम् - Grahani rogam - Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 105 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 106 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 107 | गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 108 | गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 109 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 110 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 111 | भगन्धर (Bhagandara, Anal fistula or diseases | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 112 | भगन्धर (Bhagandara, Anal fistula or diseases | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 113 | वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 114 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 115 | छर्दि - Chardi - Disease spectrum with vomiting | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 116 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 117 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 118 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 119 | कामला - Kamala - Disease spectrum with yellowish discolouration ok skin, sclera, nails, yellowish to red urine and feces, altered Sensorium, burning sensations, altered digestion, weakness, emaciation, lethargy, tastelessness | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 120 | कामला - Kamala - Disease spectrum with yellowish discolouration ok skin, sclera, nails, yellowish to red urine and feces, altered Sensorium, burning sensations, altered digestion, weakness, emaciation, lethargy, tastelessness | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 121 | कुष्ठम् - Kushtha | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 122 | कुष्ठम् - Kushtha | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 123 | अल्पाग्नि / मन्दाग्नि / अग्निमान्द्यम् / अग्निसादम् - Alpagni / Mandagni / Agnimandyam / Agnisadam - Spectrum of diseases with reduced appetite, digestion and assimilation | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 124 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 125 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 126 | उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 127 | शर्कर (Ashmari) | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 128 | अश्मरि - Ashmari - Diseases with Nephrolithiasis / Renal Calculi | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 129 | मूत्रकृच्छ्र - Mutra kruchra - Disease spectrum of dysuria, oliguria | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 130 | देहपुष्टिकरम् - Deha Pushtikaram - Pharmacological action which promotes overall growth of the body / Nutritive / Nourishing | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 131 | वन्ध्या - Vandhya - Female Infertility | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 132 | शुक्रदोषम् - Shukradosham - Disease spectrum which affects quality and quantity of semen | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 133 | धातुक्षयम् - Dhatukshayam - Spectrum of diseases associated with Cachexia or loss of muscle mass | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ | ||
| 134 | बलकारक / बल्य / सामर्थ्यदायकम् - Balakaraka / Balya / Samarthyadayakam - Ergogenic , strength enhancer, Tonic | दशमूलारिष्टम् - Dashamularishtam | बीजम् - Beejam - Seeds | शा.म.१०/८७-९२ |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|