त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana
Scientific Name: Piper longum + Zingiber officinale + Piper nigrum
Hindi Name: त्रिकटु - Trikatu
English Name: Three Spicy Group - Indian Long Pepper / Joborandi - Dried Fruit + Black Pepper - Dried Fruit + Ginger - Dry Tubers
Category: Combination Products
Sub-Category: बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms
Brief Description
Celebrated group of three spices used to treat Kapha Dosha
सुश्रुतसंहिता - सूत्रस्थानम् - ३८. द्रव्यसंग्रहणीयाध्यायः
पिप्पलीमरिचशृङ्गवेराणीति त्रिकटुकम् ||५८||
त्र्यूषणं कफमेदोघ्नं मेहकुष्ठत्वगामयान् | निहन्याद्दीपनं गुल्मपीनसाग्न्यल्पतामपि ||५९||
निबन्धसङ्ग्रह व्याख्या (डल्हण कृत)
पिप्पलीत्यादि| त्वगामयान् कुष्ठादीन्| शेषं प्रसिद्धम्||५८-५९||
भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८
विश्वोपकुल्या मरिचं त्रयं त्रिकटु कथ्यते । कटुत्रयन्तु त्रिकटु त्र्युषणं व्योषमुच्यते ॥
त्र्यूषणं दीपनं हन्ति श्वास कास त्वगामयान् । गुल्म मेह कफ स्थौल्य मेदःश्लीपद पीनसान् ॥
धन्वन्तरिनिघण्टु - ७. मिश्रकादिवर्ग
पिप्पली मरिचं शुण्ठी त्रयमेतद्विमिश्रितम् | त्रिकटु त्र्यूषणं व्योषं कटुत्रयमिहोच्यते ||६||
दीपनं रुचिदं वातश्लेष्ममन्दाग्निशूलनुत् |७|
मदनादिनिघण्टु - ४. चतुर्थगण
पिप्पली शुण्ठीमरीचैः समैरेकत्र मिश्रितैः | त्रिकटुत्र्यूषणं व्योषं कटुत्रयकटुत्रिकम् ||३||
कटुत्रयं कटुरसं वीर्योष्णं छेदनं जयेत् | स्थौल्याग्निसदनश्वासकासश्लीपदपीनसान् ||४||
सोढलनिघण्टु, गुणसङ्ग्रह (द्वितीय भाग) - २. शतपुष्पादिवर्ग
पिप्पली मरिचं शुण्ठी त्रयं त्रिकटुकं जयेत् |
स्थौल्याग्निसदनश्वासकासश्लीपदपीनसान् ||३११||
| Sankrith Name | Latin Name | Hindi Name | English Name |
| मरिच / ऊषण बीजम् - Maricha / Ushana Beejam | Piper nigrum | कालामिर्च के बीज - Kalamirch ke Beej | Black Pepper - Dried Fruit |
| पिप्पली / मागधी / उपकुल्या / कणा / कृष्णा फलम् - Pippali / Magadhi / Upakulya/ Kana / Krushna Phalam | Piper longum | बढी पिप्पली - Badhi Pippali | Indian Long Pepper / Joborandi - Dried Fruit |
| नागर / शुण्ठी मूलम् - Nagara / Shunthi Mulam | Zingiber officinale | सोंठ - Sonth | Ginger - Dry Tubers |
| Samskruta Name | Description |
| दीपनम् - Deepanam | Pharmacological action which increases appetite and digestive chemicals |
| श्वासम् - Shwasam | Disease Spectrum with difficulty breathing |
| कासम् - Kasam | Disease Spectrum with Cough |
| गुल्मम् - Gulmam | Disease spectrum with Swellings / Tumour / Cysts in trunk of Human body |
| प्रमेह - Prameha | Diseases with altered - Micturition habits and urine contents |
| कफज रोगम् - Kaphaja Rogam | Diseases of Kafa - Disease spectrum with altered bodily secretions, decreased BMR, obstructive nature, altered metabolism, |
| मेदोवृद्धि - Medovruddhi | Inguianal Hernia with omentum as hernial sac content |
| मेदोरोगम् - Medorogam | Diseases associated with altered fat metabolism |
| मेदो शोषणम् - Medo Shoshanam | Pharmacological action which dries up Adipose tissue or fat - Lipolytics |
| पीनस - Peenasa | Spectrum of Diseases with Nasal discharges and irritation |
| स्थौल्यम् - Sthoulyam | Obesity |
| श्लीपदम् - Shleepadam | Disease spectrum with Progressive edema of the lower limb starting from groin to foot, fever and finally resulting in deformity with hard edema. |
| त्वगामयम् - Tvagamayam | Skin Diseases |
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | अष्टाङ्ग गुग्गुलु - Ashtanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसरत्नाकर / वृण | ||
| 2 | दुष्ट व्रणम् (Dushta Vrunam, Non healing ulcers with pus, vitiated blood, bad odor, discharge) | अष्टाङ्ग गुग्गुलु - Ashtanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसरत्नाकर / वृण | ||
| 3 | अपची - Apachi - Diseases with long standing, nodules over the Body which inflame, open and secrete and new crop of nodules appear | अष्टाङ्ग गुग्गुलु - Ashtanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसरत्नाकर / वृण | ||
| 4 | कुष्ठम् - Kushtha | अष्टाङ्ग गुग्गुलु - Ashtanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसरत्नाकर / वृण | ||
| 5 | नाडीव्रण - Nadivruna - Diseases with sinus. Sinus is a blind track leading from the surface down to the tissues. There may be a cavity in the tissue which is connected to the surface through a sinus. The sinus is lined by granulation tissue which may be | अष्टाङ्ग गुग्गुलु - Ashtanga Guggulu | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | रसरत्नाकर / वृण | ||
| 6 | दीपनम् - Deepanam - Eupeptic / Appetizer / stomachic / Metabolic rate accelerator | त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८ | ||
| 7 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८ | ||
| 8 | त्वक् दोषम् (Tvak Dosha, Skin diseases) | त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८ | ||
| 9 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८ | ||
| 10 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८ | ||
| 11 | कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) | त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८ | ||
| 12 | अतिस्थौल्य (Ati sthoulya, Obesity) | त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८ | ||
| 13 | मेदज व्य़ाधि (Medaja vyadhi, diseases associat | त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८ | ||
| 14 | कफमेदज व्याधि (Kaphamedaja Vyadhi) | त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८ | ||
| 15 | मेदोदर (Medodar, Fatty abdomen) | त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८ | ||
| 16 | मेदोवृद्धि (Medovruddhi - Inguianal Hernia with omentum as hernial sac content) | त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८ | ||
| 17 | गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts | त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८ | ||
| 18 | मेदो शोषणम् - Medo Shoshanam - Pharmacological action which dries up Adipose tissue or Fat - Lipolytics | त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८ | ||
| 19 | श्लीपदम् - Shleepada - Disease spectrum with Progressive edema of the lower limb starting from groin to foot, fever and finally resulting in deformity with hard edema. | त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८ | ||
| 20 | पीनस /अपीनस - Pinasa/Apinasa | त्रिकटु / व्योष / त्र्यूषण - Trikatu / Vyosha / Triushana | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भावप्रकाश निघण्टु / २ /५७-५८ | ||
| 21 | वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 22 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 23 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 24 | उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 25 | गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 26 | प्लीह रोगम् / प्लीहोदरम् / प्लीह वृद्धिः - Pliha Rogam / Pleehodaram / Pleeha Vruddhi - Disease spectrum with enlarged spleen | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 27 | शुक्रदोषम् - Shukradosham - Disease spectrum which affects quality and quantity of semen | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 28 | सर्वाङ्ग शोथ/ शोफ - Sarvanga shotha - Anasarca, Edema | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 29 | आमवातम् - Amavatam - Disease spectrum with inflammatory changes in Connective tissue | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 30 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 31 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 32 | ज्वरघ्नम् - Jvaraghnam - Antipyretic / Febrifuge | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 33 | गरविष - Garavisham - Slow poisoning | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 34 | अम्लपित्तम् (Amlapitta, Disease spectrum with indigestion, weakness, nausea, pain at the chest, drooling, sour bitter belching, abdominal distension, Burning sensation in chest - throat, aneroxia, - GERD, Achalasia, hiatus hernia, Barretts esophagus, cance | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 35 | मूत्रदोषम् - Mutra dosham - Spectrum of Disease with altered urine production, urine quality, urine flow and urine volume. | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 36 | रक्तपित्तम् (Raktapittam, Disease spectrum with uncontrolled bleeding from the body- Bleeding diathesis) | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 37 | कार्श्यम् - Karshyam - Emaciation | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 38 | विवर्णता / वैवर्ण्यम् - Vivarnata / Vaivarnaym - Disease spectrum with altered skin colour | दशमूल हरीतकी / कंस हरीतकी अवलेहम् - Dashamula Haritaki / Kamsa Haritaki Avaleham | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अ.हृ.चि.१७ / श्वयथु चिकित्सा / १४-१६, च.चि.१२ / शोथ चिकित्सा / ५० - ५२ | ||
| 39 | कुष्ठम् - Kushtha | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 40 | दद्रु - Dadru - Skin Disease spectrum with elevated, reddish , pruritic papules arranged in circular manner. | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 41 | कान्तिकारकम् / तेजस्करम् - Kantikarakam / Tejaskaram - Drug action which enhances Lusture and Glow | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 42 | कण्डू - Kandu - Itching / Pruritus | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 43 | कोठ - Kotha - Wheals, Temporary allergic skin lesions | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 44 | विस्फोटम् - Visphota, Disease spectrum with vesiculobullous formation, fever, burning sensation- Bullous Pemphigus, Herpes Zoster, Genital Herpes, Chicken pox, Dermatitis herpetiformis, Epidermolysis bullosa, Hand, foot and mouth disease) | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 45 | शीतपित्तम् - Shitapittam - Diseases spectrum with urticarial rashes, itching, burning, edema, vomiting - Urticaria, Hypersensitivity reactions | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 46 | उदर्दम् - Udardam - Skin lesions which are elevated, Pain full , pruritic, reddish. These skin lesions relapses mostly in winter and associated with vomiting, fever, burning sensations. | हरिद्रा खण्डम् - 1 - Haridra Khandam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. । शीतपित्ता.; धन्व. | शीतपित्त | ||
| 47 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 48 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 49 | सर्वाङ्ग शोथ/ शोफ - Sarvanga shotha - Anasarca, Edema | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 50 | शोथम् (Shotham , Inflammatory Edema) | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 51 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 52 | भगन्धर (Bhagandara, Anal fistula or diseases | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 53 | हृत्शूलम् - Hrutshulam - Disease spectrum with cardiac pain | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 54 | पार्श्व शूल / पार्श्वावमर्द - Parshva shula / Parshvavamarda - Pain around the ribcage and flanks | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 55 | कुक्षि शूलम् (Kukshi Shulam, Disease spectrums with colic abdominal pain- Renal/biliary colic, abdominal angina, abdominal infections) | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 56 | वस्ति शूलम् - Vastishulam - Disease spectrum with pain in urinary System | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 57 | गुद वेदना /गुद रुक् (Guda vedana/Guda ruk, Diseases spectrum with pain in anus - Anal fissure, Piles, Ulcers, Anal Fistula, Crohns disease, IBD, Ulcerative colitis) | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 58 | अश्मरि - Ashmari - Diseases with Nephrolithiasis / Renal Calculi | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 59 | मूत्रकृच्छ्र - Mutra kruchra - Disease spectrum of dysuria, oliguria | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 60 | अन्त्रवृद्धि (Antravruddhi, Disease spectrum with intestinal hernias) | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 61 | क्रिमि रोग (Krimi roga) | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 62 | चिरज्वर (chirajvara, Disease spectrum with longstanding fever - Chronic infections - Tuberculosis/ Fistula in Ano/Sinusitis, Chronic inflammatory diseases- Rhematoid Arthritis/ Chron's disease/Sarcoidosis/SLE/other Autoimmune disorders, Neoplastic - Lymp | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 63 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 64 | मनोदोषम् - Manodosham - Spectrum of mental diseases / Psychiatric diseases | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 65 | उन्मादम् - Unmadam - Disease spectrum with altered mental health of a person | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 66 | आनाहः / विष्टंम्भ - Anaha - Disease spectrum of Abdominal distention associated with stoppage of excretion of Urine, Feces and flatus | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 67 | कुष्ठम् - Kushtha | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 68 | उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 69 | नाडीव्रण - Nadivruna - Diseases with sinus. Sinus is a blind track leading from the surface down to the tissues. There may be a cavity in the tissue which is connected to the surface through a sinus. The sinus is lined by granulation tissue which may be | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 70 | दुष्ट व्रणम् (Dushta Vrunam, Non healing ulcers with pus, vitiated blood, bad odor, discharge) | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 71 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 72 | प्रमेह पिडक - Prameha Pidaka, Disease spectrum with diabetic ulcers, carbuncles, abscess | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 73 | श्लीपदम् - Shleepada - Disease spectrum with Progressive edema of the lower limb starting from groin to foot, fever and finally resulting in deformity with hard edema. | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 74 | सकल रोगहरम् / सर्व रोगहरम् - Sakala Rogaharam / Sarva Rogaharam - Drug that can be prescribed for every disease | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 75 | बुद्धि वर्धनम् - Buddhi vardhanam - Pharmacological action which improves the sense of judgement and analysis | मतिकर चूर्णम् - Matikara Churnam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | गरुड पुराणम् / उत्तर खण्डम् | ||
| 76 | बुद्धिहानि / संज्ञा मोहः - Buddhihani / Samjna moha - Impairment or loss of intellect, discrimination, or decision making ability | मतिकर चूर्णम् - Matikara Churnam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | गरुड पुराणम् / उत्तर खण्डम् | ||
| 77 | बुद्धिमान्द्यता - Buddhimandyata - Mental retardation / Intellectual disability | मतिकर चूर्णम् - Matikara Churnam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | गरुड पुराणम् / उत्तर खण्डम् | ||
| 78 | बुद्धि मेधा स्मृतिप्रदम् - Buddhi Medha Smrutipradam - Pharmacological action which improves the sense of judgement and analysis, power of comprehension and memory | मतिकर चूर्णम् - Matikara Churnam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | गरुड पुराणम् / उत्तर खण्डम् | ||
| 79 | धन्यम् (Dhanyam, accumulation of money) | मतिकर चूर्णम् - Matikara Churnam | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | गरुड पुराणम् / उत्तर खण्डम् | ||
| 80 | रुच्यम् / रुचिकारक / रुचिवर्धनम् - Ruchyam / Ruchikarakam / Ruchivardhanam | दाडिमाद्य चूर्णम् - 1 - Dadimadya Churnam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः | ||
| 81 | दीपनम् - Deepanam - Eupeptic / Appetizer / stomachic / Metabolic rate accelerator | दाडिमाद्य चूर्णम् - 1 - Dadimadya Churnam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः | ||
| 82 | स्वर्य (Svarya, Voice melody enhancer) | दाडिमाद्य चूर्णम् - 1 - Dadimadya Churnam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः | ||
| 83 | स्वर कार्कश्यम् / वैस्वर्यम् - Svara karkashyam / Vaisvaryam - Hoarseness of voice | दाडिमाद्य चूर्णम् - 1 - Dadimadya Churnam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः | ||
| 84 | पीनस /अपीनस - Pinasa/Apinasa | दाडिमाद्य चूर्णम् - 1 - Dadimadya Churnam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः | ||
| 85 | कफ पीनस - Kapha Pinasa | दाडिमाद्य चूर्णम् - 1 - Dadimadya Churnam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः | ||
| 86 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | दाडिमाद्य चूर्णम् - 1 - Dadimadya Churnam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः | ||
| 87 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | दाडिमाद्य चूर्णम् - 1 - Dadimadya Churnam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः | ||
| 88 | श्वासकासघ्नम् - Shvasakasaghnam - Antiasthmatic / Antitussive | दाडिमाद्य चूर्णम् - 1 - Dadimadya Churnam - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः | ||
| 89 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | पुनर्नवा मण्डूरम् - 2 - Punarnava Manduram - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भैषज्य रत्नावली / वृन्द माधवम् / गदा निग्रहम् / निघण्टु रत्नाकरम् / चक्रदत्तम् / वृन्द माधवम् / रस रत्नाकरम् - पाण्डुरोग Bhaiṣajya Ratnāvalī / Vṛnda Mādhavam / Gadā Nigraham / Nighaṇṭu Ratnākaram / Cakradattam / Vṛnda Mādhavam / Rasa Ratnākaram - Pāṇḍuroga | ||
| 90 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | पुनर्नवा मण्डूरम् - 2 - Punarnava Manduram - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भैषज्य रत्नावली / वृन्द माधवम् / गदा निग्रहम् / निघण्टु रत्नाकरम् / चक्रदत्तम् / वृन्द माधवम् / रस रत्नाकरम् - पाण्डुरोग Bhaiṣajya Ratnāvalī / Vṛnda Mādhavam / Gadā Nigraham / Nighaṇṭu Ratnākaram / Cakradattam / Vṛnda Mādhavam / Rasa Ratnākaram - Pāṇḍuroga | ||
| 91 | उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes | पुनर्नवा मण्डूरम् - 2 - Punarnava Manduram - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भैषज्य रत्नावली / वृन्द माधवम् / गदा निग्रहम् / निघण्टु रत्नाकरम् / चक्रदत्तम् / वृन्द माधवम् / रस रत्नाकरम् - पाण्डुरोग Bhaiṣajya Ratnāvalī / Vṛnda Mādhavam / Gadā Nigraham / Nighaṇṭu Ratnākaram / Cakradattam / Vṛnda Mādhavam / Rasa Ratnākaram - Pāṇḍuroga | ||
| 92 | आनाहः / विष्टंम्भ - Anaha - Disease spectrum of Abdominal distention associated with stoppage of excretion of Urine, Feces and flatus | पुनर्नवा मण्डूरम् - 2 - Punarnava Manduram - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भैषज्य रत्नावली / वृन्द माधवम् / गदा निग्रहम् / निघण्टु रत्नाकरम् / चक्रदत्तम् / वृन्द माधवम् / रस रत्नाकरम् - पाण्डुरोग Bhaiṣajya Ratnāvalī / Vṛnda Mādhavam / Gadā Nigraham / Nighaṇṭu Ratnākaram / Cakradattam / Vṛnda Mādhavam / Rasa Ratnākaram - Pāṇḍuroga | ||
| 93 | शूल (Shula) | पुनर्नवा मण्डूरम् - 2 - Punarnava Manduram - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भैषज्य रत्नावली / वृन्द माधवम् / गदा निग्रहम् / निघण्टु रत्नाकरम् / चक्रदत्तम् / वृन्द माधवम् / रस रत्नाकरम् - पाण्डुरोग Bhaiṣajya Ratnāvalī / Vṛnda Mādhavam / Gadā Nigraham / Nighaṇṭu Ratnākaram / Cakradattam / Vṛnda Mādhavam / Rasa Ratnākaram - Pāṇḍuroga | ||
| 94 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | पुनर्नवा मण्डूरम् - 2 - Punarnava Manduram - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भैषज्य रत्नावली / वृन्द माधवम् / गदा निग्रहम् / निघण्टु रत्नाकरम् / चक्रदत्तम् / वृन्द माधवम् / रस रत्नाकरम् - पाण्डुरोग Bhaiṣajya Ratnāvalī / Vṛnda Mādhavam / Gadā Nigraham / Nighaṇṭu Ratnākaram / Cakradattam / Vṛnda Mādhavam / Rasa Ratnākaram - Pāṇḍuroga | ||
| 95 | क्रिमि रोग (Krimi roga) | पुनर्नवा मण्डूरम् - 2 - Punarnava Manduram - 2 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | भैषज्य रत्नावली / वृन्द माधवम् / गदा निग्रहम् / निघण्टु रत्नाकरम् / चक्रदत्तम् / वृन्द माधवम् / रस रत्नाकरम् - पाण्डुरोग Bhaiṣajya Ratnāvalī / Vṛnda Mādhavam / Gadā Nigraham / Nighaṇṭu Ratnākaram / Cakradattam / Vṛnda Mādhavam / Rasa Ratnākaram - Pāṇḍuroga | ||
| 96 | प्लीह रोगम् / प्लीहोदरम् / प्लीह वृद्धिः - Pliha Rogam / Pleehodaram / Pleeha Vruddhi - Disease spectrum with enlarged spleen | पुनर्नवा मण्डूरम् - 1 - Punarnava Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता - चिकित्सास्थानम् - १६. पाण्डुरोगचिकित्सितम् | ||
| 97 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | पुनर्नवा मण्डूरम् - 1 - Punarnava Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता - चिकित्सास्थानम् - १६. पाण्डुरोगचिकित्सितम् | ||
| 98 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | पुनर्नवा मण्डूरम् - 1 - Punarnava Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता - चिकित्सास्थानम् - १६. पाण्डुरोगचिकित्सितम् | ||
| 99 | विषम ज्वर - Vishama jvara - Disease spectrum with remittent fever | पुनर्नवा मण्डूरम् - 1 - Punarnava Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता - चिकित्सास्थानम् - १६. पाण्डुरोगचिकित्सितम् | ||
| 100 | सर्वाङ्ग शोथ/ शोफ - Sarvanga shotha - Anasarca, Edema | पुनर्नवा मण्डूरम् - 1 - Punarnava Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता - चिकित्सास्थानम् - १६. पाण्डुरोगचिकित्सितम् | ||
| 101 | ग्रहणी रोगम् - Grahani rogam - Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion | पुनर्नवा मण्डूरम् - 1 - Punarnava Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता - चिकित्सास्थानम् - १६. पाण्डुरोगचिकित्सितम् | ||
| 102 | कुष्ठम् - Kushtha | पुनर्नवा मण्डूरम् - 1 - Punarnava Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता - चिकित्सास्थानम् - १६. पाण्डुरोगचिकित्सितम् | ||
| 103 | क्रिमि रोग (Krimi roga) | पुनर्नवा मण्डूरम् - 1 - Punarnava Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | चरकसंहिता - चिकित्सास्थानम् - १६. पाण्डुरोगचिकित्सितम् | ||
| 104 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 105 | कामला - Kamala - Disease spectrum with yellowish discolouration ok skin, sclera, nails, yellowish to red urine and feces, altered Sensorium, burning sensations, altered digestion, weakness, emaciation, lethargy, tastelessness | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 106 | हलीमकम् - Halimaka - Disease spectrum with yellowish, dark yellowish, greenish discoloration of skin, with loss of stamina and Energy, emaciation, altered cognition, reduced hunger, fever, malice, burning sensation, thirst, vertigo - Advanced liver diseas | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 107 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 108 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 109 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 110 | ज्वरघ्नम् - Jvaraghnam - Antipyretic / Febrifuge | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 111 | शोथम् (Shotham , Inflammatory Edema) | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 112 | सर्वाङ्ग शोथ/ शोफ - Sarvanga shotha - Anasarca, Edema | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 113 | उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 114 | शूल (Shula) | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 115 | प्लीह रोगम् / प्लीहोदरम् / प्लीह वृद्धिः - Pliha Rogam / Pleehodaram / Pleeha Vruddhi - Disease spectrum with enlarged spleen | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 116 | आध्मानम् - Adhmanam - Disease spectrum with painful abdominal bloating | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 117 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 118 | ग्रहणी रोगम् - Grahani rogam - Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 119 | क्रिमि रोग (Krimi roga) | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 120 | वातरक्तम् - Vataraktam - Spectrum of Autoimmune diseases involving connective, Vascular and musculoskeletal tissues. | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram | ||
| 121 | कुष्ठम् - Kushtha | पुनर्नवादि मण्डूरम् - 1 - Punarnavadi Manduram - 1 | बहुरूपम् - Bahurupam - Various Forms | बृहन्निघण्टु रत्नाकरम् / भावप्रकाशम् / रसराजसुन्दरम् - पाण्डुरोगाधिकारम् - Bṛhannighaṇṭu ratnākaram / Bhāvaprakāśam / Rasarājasundaram - Pāṇḍurogādhikāram |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|
