षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam

Scientific Name: षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam

Hindi Name: षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam

English Name: Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam

Category: Combination Products

Sub-Category: सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder

Brief Description

Shadava Churnam or Saindhavadi Churnam is specifically used to treat loss of taste and appetite while suffering from respiratory symptoms like cough and difficulty to breath.

अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः

अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम्

चरकसंहिता चिकित्सास्थानम् - ११. क्षतक्षीणचिकित्सितम्

पालिकं सैन्धवं शुण्ठी द्वे च सौवर्चलात्पले||१४१||
कुडवांशानि वृक्षाम्लं दाडिमं पत्रमार्जकात्| एकैकां मरिचाजात्योर्धान्यकाद् द्वे चतुर्थिके||१४२||
शर्करायाः पलान्यत्र दश द्वे च प्रदाययेत् | कृत्वा चूर्णमतो मात्रामन्नपानेषु दापयेत्||१४३||
रुच्यं तद्दीपनं बल्यं पार्श्वार्तीश्वासकासजित् |

 

 

आयुर्वेददीपिका व्याख्या (चक्रपाणिदत्त कृत)


पलिकमिति पलमानम्||८५-८७||

सर्वाङ्गसुन्दरी व्याख्या 

स०-सैन्धवं-लवणं, पलप्रमाणम्| शुण्ठी पलप्रमाणा| पालिकमिति पलं परिमाणमस्येति ठक्| पालिकं पालिकी चेति नपुंसकमनपुंसकेन इत्येकशेषः| सौवर्चललवणाच्च द्वे पले| कुडवप्रमाणानि वृक्षाम्लादीनि| आर्जकं-कुठेरकम्, तस्मात्पत्रम्| एकामेकां मरिचाजाज्योश्चतुर्थिकां-पलसंज्ञाम्, धान्यकात् द्वे चतुर्थिके, शर्करापलानि च द्वादशात्र देयानि| तथा च मुनिः (च. चि. अ. ११/८२)- पालिकं सैन्धवं शुण्ठी इत्यारभ्य यावत् शर्करायाः पलान्यत्र दश द्वे च प्रदापयेत्| कृत्वा चूर्णमतो मात्रा इत्यादि| तस्मादत्राप्ययं ग्रन्थो निर्दिष्टो बोध्यः| प्रमादाच्च केचिन्न पठन्ति| अयं चात्रैवं वक्ति- रुच्यं तद्दीपनं इत्यादि| शर्करामन्तरेण तु रुच्यत्वमस्य कथमिवोपपद्यते ? तस्माद्युक्तोऽत्र शर्कराप्रयोग इति| एतच्चूर्ण कृत्वा, अतः- अस्माच्चूर्णात्, मात्रां यथोचितामन्नपानेषु दापयेत्, वैद्य इति शेषः| एतच्चूर्णं रुच्यं दीपनं बल्यं पार्श्वाद्यार्तिजित्|

आयुर्वेदरसायनम् व्याख्या 

 षाडवं चूर्णमाह-पालिकमिति| शुण्ठ्यपि पालिकी| आर्जकात्-पर्णाशात्, पत्रम्| अत्र-पलविंशतौ|

शशिलेखा व्याख्या (इन्दु कृत)

आर्जकस्य कुठेरस्य पत्रम्| एकैकेति चतुर्थिकायाः पलपर्यायस्य परामर्शः| धन्यकफलात् द्वे पले| अतः चूर्णान्मात्रां स्तोकं प्रत्यहमन्नपानेषु दापयेत्| तच्चूर्णं रुच्यादिगुणम्||३७||

Serial Number Sankrith Name Scientific name Hindi Name English Name Quantity for 1000g Ratio

All the listed drugs are fine powdered and used for listed diseases.

सभी सूचित् औषधियो को बारीक चूर्ण करे और ये चूर्ण सूचीबद्ध बीमारियों के लिए उपयोग की जाती हैं।
1 सैन्धव लवणम् - Saindhava Lavanam Combination of mineral Salts सेन्धा नमक् - Sendha Namak Rock Salt / Himalayan Pink Salt 31.25 1
2 नागर / शुण्ठी मूलम् - Nagara / Shunthi Mulam Zingiber officinale सोंठ - Sonth Ginger - Dry Tubers 31.25 1
3 सौवर्चल लवणम् - Souvarchala Lavanam Combination of mineral Salts सौचल नमक - Souchal Namak Sochal Salt 62.5 2
4 वृक्षाम्ल फलत्वक् - Vrukshamla Phalatvak Garcinia indica कोकम् फल की छिल्का - Cocum phal ki Chilka Kokum butter tree - Fruit Rind 125 4
5 दाडिम बीजम् - Dadima Seeds Punica granatum अनार का बीज - Anaar ka Beej Pomegranate - Dried Seeds 125 4
6 अर्जक - 1 / श्वेत कुठेरक पञ्चाङ्गम् - Arjaka - 1 / Shveta Kutheraka Panchangam Orthosiphon pallidus बावरी पंचांग - Bavari Panchanga Pale Java Tea - Whole plant Cuttings 125 4
7 मरिच / ऊषण बीजम् - Maricha / Ushana Beejam Piper nigrum कालामिर्च के बीज - Kalamirch ke Beej Black Pepper - Dried Fruit 31.25 1
8 जीरक / अजाजी / श्वेत जीरकम् बीजम् - Jeeraka / Ajaji Beejam Cuminum cyminum जीरा की बीज - Jeera Ki Beej Cumin - Seeds 31.25 1
9 धान्यकबीजम् - Dhanyaka Beejam Coriandrum sativum धनिया की बीज - Dhaniya beej Coriander - Seeds 62.5 2
10 खण्डशर्करा / मत्स्याण्डिका - Khandasharkara / Matsyandika - मिश्री - Mishri Rock Sugar 375 12

 

Serial No Samskruta Name Description Anupanam
1 रुच्य / रुचिकारकम् - Ruchyam / Ruchikarakam Drug property which increases the taste of the food and desire to have food.  
2 दीपनम् - Deepanam Pharmacological action which increases appetite and digestive chemicals  
3 बलकारक / बल्य - Balakaraka / Balya Ergogenic, strength enhancer, Tonic  
4 पार्श्व शूल / पार्श्वावमर्द - Parshva shula / Parshvavamarda Diseases with Pain around the ribcage and flanks  
5 श्वासम् - Shwasam Disease Spectrum with difficulty breathing  
6 कासम् - Kasam Disease Spectrum with Cough  
Gingerol
Geranial
Neral
Sesquiterpenes
Beta sesquiphellandrene
Betabisabolene
Arcurcumene
Alphazingiberene
Zingiberene
Shogaol
Diarylheptenone
Diterpenes
Gingesulphonic acid
Monoacyldigalactosyl glycerol
Anthocyanin
Garcinol
Citric acid
Hydroxycitric acid
Acetic acid
Malic Acid
Vitamin C - Ascorbic Acid
Isogarcinol
Gambogic acid
Mangostin
Clusianone
Macurin
Oblongifolin
Guttiferone
Polyphenolic compounds
Piperine
Piperatine
Piperidine
N-isobutyl-cicosa-trans-2-trans-4-dienamide
modal-content
Rasaअम्ल - Amla - Sour
कटु - Katu - Pungent
लवण - Lavana - Salt
मधुर - Madhura - Sweet
Gunaलघु गुणम् - Laghu Gunam - Drug property which induces lightness to body
तीक्ष्णम् - Tikshnam - Drug action which irritates body by its Pungent quality
सर गुण - Saraguna - Drug action which imparts movement
सूक्ष्म गुणम् - Sukshma Gunam - Drug property by virtue of which molecules of drug can eneter into minutetst spaces of body
उष्णं गुणम् - Ushna Gunam - Drug action which imparts heat
स्निग्ध गुणम् - Snigdha Gunam - Drug action which imparts unctuousness
श्लक्ष्ण गुणम् - Shlakshna Gunam - Drug property which imparts smoothness
सान्द्र गुणम् - Sandra Gunam - Drug action which imparts thickness or tightness or tight binding
मृदु गुणम् - Mrudu Gunam - Drug action which imparts softness
विशद गुणम् - Vishada Gunam - Drug action which cleanses the body
VeeryaUshna veerya
VipakaKatu
Prabhavaरुच्यम् / रुचिकारक / रुचिवर्धनम् - Ruchyam / Ruchikarakam / Ruchivardhanam
Anupanamरोगोपशमन अनुपानम् - Anupana according to the diseases.
Sl.No. Disease Factor Name of the combination Form of the combination Reference Combination products Procedure
1 रुच्यम् / रुचिकारक / रुचिवर्धनम् - Ruchyam / Ruchikarakam / Ruchivardhanam षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित
2 दीपनम् - Deepanam - Eupeptic / Appetizer / stomachic / Metabolic rate accelerator षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित
3 बलकारक / बल्य / सामर्थ्यदायकम् - Balakaraka / Balya / Samarthyadayakam - Ergogenic , strength enhancer, Tonic षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित
4 पार्श्व शूल / पार्श्वावमर्द - Parshva shula / Parshvavamarda - Pain around the ribcage and flanks षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित
5 श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित
6 कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित
7 उरक्षतम् - Urakshatam - Disease spectrums which cause lung damage and Progressive cachexia षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित
8 क्षयज कास (Kshayaja Kasa) षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित
9 क्षतज कास (Kshataja Kasa - षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित
10 क्षतक्षीणः - Kshtaksheena - Disease spectrum with cachexia resulting due to diseases of Lungs or external injury to Body षाडव चूर्णम् - 1 / सैन्धवादि चूर्णम् - Shadava Churnam - 1 / Saindhavadi Churnam सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः अष्टाङ्गसङ्ग्रहः चिकित्सास्थानम् - ५. क्षतक्षयजकासचिकित्सितम् चरकसंहिता चिकित
Disease Factors

No reasearch DATA till date

Type Operator Value Unit Frequency Duration Comment
Adult Dosage सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder <= 10 g 3 times / day 15 days
Child Dosage सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder <= 5 g 3 times / day 15 days
1

Basic Information

2

Main Complaints

3

History

4

General Examination

5

Systemic Examination

6

Ayurved


Respiratory System

1. Inspection
2. Palpation
4. Auscultation

Cardiovascular System

1. Inspection
2. Palpation
4. Auscultation

Gastrointestinal System

1. Inspection
4. Auscultation
5. Per rectal and perianal Examination
6. Endoscopic Findings
7. Colonoscopy Findings
8. MRCP Findings

Central Nervous System

1. Higher Mental function
2. Cranial Nerves
3. Motor System
4. Sensory System

Musculoskeletal System

1. Inspection
3. Special Tests

Integumentary System – Skin and Appendages

1. Inspection
2. Palpation
3. Special Tests

The visual system

Inspection of the eyes
Intra ophthalmic Pressure
Visual acuity
Visual Field
Refractive errors
Ophthalmoscopic examination

The ear

Inspection
Palpation
Otoscopic Examination
Hearing Tests
Vestibular Function Tests
Audiogram

The nose

Inspection
Palpation

The Reproductive System

1. Female Reproductive System
Breast
Inspection
Palpation
External genitalia and vagina and Cervix
Inspection
Palpation
Menstrual History
2. Obstetric Examination
3. Male Reproductive System
Inspection
Palpation

Lab Tests

Imaging studies

Biopsy / FNAC and other histopathological studies

Diagnosis

Disease Scores

Complications

Prognosis

Ashtasthana pareeksha – अष्टस्थान परीक्षा

दशविध परीक्षा – Dashvidha pariksha


Treatments

Results

1. Patient Name -
2. Diagnosis -
Parameters Ayurvedic Part Symptoms Signs Complications Lab tests Imaging Studies Disease Scores Prognosis Action
Before Treatment
After 15 Days

Company

Wholesaler of rock sugar, dry fruits & raw herbs in Udupi, Karnataka.

+91 9964584293
anaamayaherbals@gmail.com

Address

Udupi sweets building,
Opposite to mother of sorrows Church,
K M marga, Udupi,
Karnataka 576101

© Anaamaya Herbals 2026

Glowing
Pay