Brief Description
१. वस्त्रनिःसृतदधिजलम्, दधिभव- मण्डम् , दधिजलम् । द्विगुणवारियुतं दधि ॥
२.उष्णाम्लं रुचिपित्तदं श्रमहरं बल्यं कषायं सरं | भुक्तिच्छन्दकरं तृषोदरगदप्लीहार्शसां नाशनम् ।
श्रोतःशुद्धिकरं कफानिलहरं विष्टम्भशूलापहं | पाण्डुश्वासविकारगुल्मशमनं मस्तु प्रशस्तं लघु ॥
३.मस्तु क्लमहरं स्वल्पं लघु भुक्ताभिलाषकृत् । श्रोतोविशोधनं ह्लादि कफतृष्णाविलापहम् ॥
अवृष्यं प्रीणनं शीघ्रं भिनत्ति मलसंग्रहम् ||
मस्तू दही का साफ तरल हिस्सा है - दही का पानी जैसा हिस्सा
गुण - तीखा शक्ति, स्वाद में खट्टा और कसैला, गति प्रदान करता है,पचने में हल्का
औषधीय क्रिया- पित्तकार, स्वाद बढ़ाने वाला, थकान रोधी, मजबूती, केशिका सफाईकरनेवाला , कफ वातहर।
अवृष्य
रोग के संकेत - अत्यन्त प्यास, पेट की दूरी, प्लीहा और लिवर का बढ़ना, बवासीर, पेट में दर्द,अमूत्रता, कब्ज, पांडु, श्वासक्रिया संबन्धित रोग, गुल्म.
Mastu is clear liquid Part of Curd - Watery Part of Curd
Properties - Hot potency, Sour and Astrigant in taste,Imparts movement, Lighter to digest
Pharmacological Actions : Pittakara, Taste enhancer, Anti Fatigue, strengthening, Capillary clenser, Kapha vata hara, Laxative , Anti Libido
Disease Indications - Polydipsia, Abdominal Distension, Spleenic and Liver enlargement, Heamorrhoides, Pain abdomen, Dysuria, Constipation, Pandu, Diseases charecterized by Dyspnoea, Gulma
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | अतिस्थौल्य (Ati sthoulya, Obesity) | स्थौल्यहर प्रयोगम् -1 - Sthoulyahara Prayogam - 1 | अ.हृ.सू.14/21-24 |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|