Brief Description
(भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता.)
त्रिकटु त्रिफला भृङ्गजीरकद्वयधान्यकम् । कुष्ठाजमोदा लौहाभ्रं शृङ्गी कट्फलमुस्तकम् ॥
एला जातीफलं मांसी पत्रं नालीशकेशरम् । गन्धमात्रा शटी यष्टी लवङ्गं रक्तचन्दनम् ॥
एतानि समभागानि शुण्ठीचूर्णन्तु तत्समम् । सिता द्विगुणिता तत्र गव्यक्षीरं चतुर्गुणम् ॥
तोलप्रमाणं दातव्यं दुग्धेनापि जलेन वा। अम्लपित्तं निहन्त्येतदरोचकानिसूदनम् ॥
शूलहृद्रोगवमनं कण्ठदाहं नियच्छति । हृद्दाहञ्च शिरःशूलं मन्दाग्निश्च विनाशयेत् ।।
हृच्छूलं पार्श्वकुक्षिस्थवस्तिशूलं गुदे रुजम् । बलपुष्टिकरञ्चैव वशीकरणमुत्तमम् ||
विशेषादम्लपित्तञ्च मूत्रकृच्छ्रं ज्वरं भ्रमम् । निहन्ति नात्र सन्देहो भास्करस्तिमिरं यथा ।।
सोंठ, मिर्च, पीपल, हरं, बहेड़ा, आमला, भृङ्गराज, सफेद जीरा, काला जीरा, धनिया, कूठ, अजमोद, लोह भस्म, अभ्रक भस्म, काकड़ासिंगी, कायफल, नागरमोथा, इलायची, कायफल, जटामांसी, तेजपात, तालीसपत्र, नागकेसर, गन्धमात्रा, कचूर, मुलैठी, लौंग और लाल चन्दन १-१ भाग; सोंठका चूर्ण सबके बराबर (२८ भाग) और खांड ११२ भाग ले कर प्रथम समस्त चूर्णसे चार गुने (८ गुने) दूधमें खांड मिलाकर चाशनी बनावें
और फिर उसमें उपरोक्त समस्त औषधोंका चूर्ण मिलाकर १-१ तोलेके मोदक बना लें।
१-१ मोदक दूध या पानी के साथ सेवन करनेसे अम्लपित्त, अरुचि, शूल, हृद्रोग, वमन, कण्ठदाह, दाह, शिरशूल, अग्निमांद्य, हृदयशूल, पार्श्वभूल, कुक्षिशूल, वस्तिशूल और गुदपीड़ा का नाश होता तथा बलवृद्धि होती है । यह मोदक उत्तम पौष्टिक और विशेषतः अम्लपित्त, मूत्रकृच्छ्र , ज्वर और भ्रमको नाश करने वाला है। यह इन रोगोंको इस प्रकार नष्ट कर देता है जिस प्रकार सूर्य अंधकारको इसमें | तनिक भी सन्देह नहीं ।
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | अम्लपित्तम् (Amlapitta, Disease spectrum with indigestion, weakness, nausea, pain at the chest, drooling, sour bitter belching, abdominal distension, Burning sensation in chest - throat, aneroxia, - GERD, Achalasia, hiatus hernia, Barretts esophagus, cance | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 2 | शूल (Shula) | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 3 | हृद्रोग (Hrudroga, Diseases of heart) | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 4 | छर्दि - Chardi - Disease spectrum with vomiting | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 5 | कण्ठदाहम् (Kanthadaha - Burning Sensation in Laryngopharynx) | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 6 | हृद्दाहम् (Hruddaham, Heart burn) | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 7 | शिरोरोगम् - Shirorogam - Disease spectrum with headaches | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 8 | अल्पाग्नि / मन्दाग्नि / अग्निमान्द्यम् / अग्निसादम् - Alpagni / Mandagni / Agnimandyam / Agnisadam - Spectrum of diseases with reduced appetite, digestion and assimilation | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 9 | हृत्शूलम् - Hrutshulam - Disease spectrum with cardiac pain | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 10 | पार्श्व शूल / पार्श्वावमर्द - Parshva shula / Parshvavamarda - Pain around the ribcage and flanks | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 11 | कुक्षि शूलम् (Kukshi Shulam, Disease spectrums with colic abdominal pain- Renal/biliary colic, abdominal angina, abdominal infections) | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 12 | वस्ति शूलम् - Vastishulam - Disease spectrum with pain in urinary System | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 13 | गुद वेदना /गुद रुक् (Guda vedana/Guda ruk, Diseases spectrum with pain in anus - Anal fissure, Piles, Ulcers, Anal Fistula, Crohns disease, IBD, Ulcerative colitis) | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 14 | देहपुष्टिकरम् - Deha Pushtikaram - Pharmacological action which promotes overall growth of the body / Nutritive / Nourishing | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 15 | वशीकरणम् - Vashikaranam - Pharmacological action which induces subjugation - Action of bringing someone or something under domination or control. | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 16 | मूत्रकृच्छ्र - Mutra kruchra - Disease spectrum of dysuria, oliguria | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 17 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 18 | बलकारक / बल्य / सामर्थ्यदायकम् - Balakaraka / Balya / Samarthyadayakam - Ergogenic , strength enhancer, Tonic | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 19 | ज्वरघ्नम् - Jvaraghnam - Antipyretic / Febrifuge | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता | |||
| 20 | भ्रमम् (Bhramam- Vertigo) | सौभाग्यशुण्ठीमोदकः (Soubhagyashunthi Modakam) | भै. र. ; धन्च. । अम्लपित्ता |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|