Brief Description
लक्ष्मीविलासतैलम्
(यो. र, । क्षय.)
एलाश्रीखण्डरास्नाजतुनख शशिनः कोलकं चाथ मुस्ता ।
बालत्वग्दारुकृष्णागुरुतगर जटाकुष्ठमेतत्समांशम् ॥
त्रैगुण्यं कालरालं सुदृढ डमरुकायन्त्रतः सिद्धमेतत् ।
तैलं पुष्पैश्च भाव्यं परिमल मिलितं नामतो गन्धतैलम् ॥
एतल्लक्ष्मीविलासं जनयति जगती नायकैः सम्प्रयुक्तं ।
युक्त्या नाना च रोगान्निखिल गदहरं वातसंङ्घातहन्तृ ॥
पीतं ताम्बूलवल्लीदल मिलितमलं जाठरं वह्निमान्द्यम् ।
कुर्यादुर्नामदद्रुक्षयमपि नितरामङ्गसम्मर्दनेन ॥
छोटी इलायची, सफेद चन्दन, रास्ना, लाक्षा, नखी, कपूर, ककोल, नागरमोथा, सुगन्धवाला, दालचीनी, देवदारु, अगर, तगर, जटामांसी और कूठ १-१ भाग तथा काला राल सबसे ३ गुनी ले कर सबको एकत्र कूट कर डमरुयंत्र (अथवा पाताल यन्त्र) द्वारा तैल निकालें और उसमें सुगन्धित फूलोको बसा लें।
यह तेल वातजन्य अनेक रोगोंको नष्ट करता है। इसे पानमें खानेसे अग्नि दीप्त होती है और इसकी मालिशसे अर्श, दाद और क्षयका नाश होता है।
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | सकल रोगहरम् / सर्व रोगहरम् - Sakala Rogaharam / Sarva Rogaharam - Drug that can be prescribed for every disease | लक्ष्मीविलासतैलम् (Lakshmivilasa Tailam) | यो. र, । क्षय. | |||
| 2 | अल्पाग्नि / मन्दाग्नि / अग्निमान्द्यम् / अग्निसादम् - Alpagni / Mandagni / Agnimandyam / Agnisadam - Spectrum of diseases with reduced appetite, digestion and assimilation | लक्ष्मीविलासतैलम् (Lakshmivilasa Tailam) | यो. र, । क्षय. | |||
| 3 | वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System | लक्ष्मीविलासतैलम् (Lakshmivilasa Tailam) | यो. र, । क्षय. | |||
| 4 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | लक्ष्मीविलासतैलम् (Lakshmivilasa Tailam) | यो. र, । क्षय. | |||
| 5 | दद्रु - Dadru - Skin Disease spectrum with elevated, reddish , pruritic papules arranged in circular manner. | लक्ष्मीविलासतैलम् (Lakshmivilasa Tailam) | यो. र, । क्षय. | |||
| 6 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | लक्ष्मीविलासतैलम् (Lakshmivilasa Tailam) | यो. र, । क्षय. |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|