जल ब्राह्मी / ऐन्द्री पञ्चाङ्गम् - Jalabrahmi / Aindri Panchangam

Scientific Name: Bacopa monnieri

Hindi Name: सफ़ेद चम्मी /जलनिम कि पंचांग - Safed Chammi / Jalanima ki Panchang

English Name: Herb of Grace / Smooth Water Hyssop / Thyme-leaved Gratiola - Dried Whole plant

Category: Plant Parts

Sub-Category: पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant

Out of Stock

Brief Description

This plant is one of the Ashta Brahmi. Celebrated plant used to improve cognitive functions of Brain.

कैयदेवनिघण्टु - १. ओषधिवर्ग

हिलमोची शङ्खधरा जलब्राह्मी प्रकीर्तिता | जलब्राह्मी सरा शोफकुष्ठपित्तकफप्रणुत् ||६९३||


सरस्वती सत्यवती स्मारिणी ब्रह्मचारिणी ||७१९||

सत्यनामा ब्रह्मलोमा ब्राह्मी ब्रह्मसुवर्चला | मण्डूकपर्णी मण्डूकी ब्राह्मणी दुदुंरच्छदा ||७२०||
सुनामा मुनिका त्वाष्ट्री दिव्या मेध्या महौषधिः | कपोतवङ्का लावण्या वयस्य सोमवल्ल्यपि ||७२१||
ब्राह्मी शीता सरा तिक्ता कषाया मधुरा लघुः | मेध्या स्वर्या स्वादुपाका हृद्यायुष्या रसायनी ||७२२||
मतिस्मृतिप्रदा हन्ति कुष्ठकण्डूज्वरं मलान् | शोफारुचिविषश्वासकासमोहास्रपाण्डुताः ||७२३||

 

धन्वन्तरिनिघण्टु - ४. करवीरादिवर्ग

ब्राह्मी सोमा विनिर्दिष्टा दिव्यतेजा महौषधी | कपोतवेगा त्वष्टा च सैव ब्रह्मसुवर्चला ||९८||
ब्राह्मी सौम्या रसे तिक्ता शोफपाण्डुज्वरापहा | दीपनी कुष्ठकण्डूघ्नी प्लीहवातबलासजित् ||९९||
ब्राह्मायुष्या हिमा मेध्या कषाया तिक्तका लघुः | स्वर्या स्मृतिप्रदा कुष्ठपाण्डुमेहास्रकासजित् ||१००||

 

निघण्टुशेष - ४. शाककाण्ड

हिलमोच्यां शङ्खधरा जलब्राह्मी च मोचिका ||३५८||

निघण्टुशेषटीका व्याख्या (श्रीवल्लभगणि कृत)

हिलाद्-वीर्याद् मोचयति हिलमोची, तस्याम्| शङ्खं धरति शङ्खधरा| जलस्य ब्राह्मी जलब्राह्मी| मोचयति मोचिका||३५८||


ब्राह्म्यां वयःस्था मत्स्याक्षी ब्राह्मणी सोमवल्लरी | सरस्वती सत्यवती सुस्वरा ब्रह्मचारिणी ||३४३||

निघण्टुशेषटीका व्याख्या (श्रीवल्लभगणि कृत)

ब्राह्मीव ब्राह्मी, पावनत्वात्, तस्याम्| वयसि तिष्ठति वयःस्था, “स्था-पा-स्ना-त्रः कः” [सिद्ध. ५.१.१४२] इति कः, वयसः स्थैर्यकृत्| मत्स्याक्षी मत्स्याक्षिपुष्पी| ब्रह्मण इयं ब्राह्मणी, “तस्येदम्” [सिद्ध. ६.३.१६०] इत्यण्| सोमस्य वल्लरी सोमवल्लरी| सरः-प्रसरणमस्त्यस्याः सरस्वती| सत्यमस्त्यस्याः सत्यवती| शोभनः स्वरोऽस्याः सुस्वरा, “ओस्वृ शब्दोपतापयोः” सुष्ठु सुतरां वा स्वरति सुस्वरा इति वा| ब्रह्म चरतीत्येवंशीला ब्रहचारिणी| आह च–
ब्राह्मी सरस्वती सोमा सत्याह्वा ब्रह्मचारिणी| [...] इति| एतस्या लोके ‘ब्राह्मी’ इति प्रसिद्धिः||३४३||

 

भावप्रकाश-पूर्वखण्ड-मिश्रप्रकरण - ४. गुडूच्यादिवर्ग
ब्राह्मी
ब्राह्मी कपोतवङ्का च सोमवल्ली सरस्वती |

 

मण्डूकपर्णी-
मण्डूकपर्णी माण्डूकी त्वाष्ट्री दिव्या महौषधी |
ब्राह्मी हिमा सरा तिक्ता लघुर्मेध्या च शीतला | कषाया मधुरा स्वादुपाकायुष्या रसायनी ||२३६||
स्वर्या स्मृतिप्रदा कुष्ठपाण्डुमेहास्रकासजित् | विषशोथज्वरहरी तद्वन्मण्डूकपर्णिनी ||२३७||

भावप्रकाश-पूर्वखण्ड-मिश्रप्रकरण - १०. शाकवर्ग
हिलमोचिका
ब्राह्मी शङ्खधराऽऽचारी ब्राह्मी च हिलमोचिका | शोथं कुष्ठं कफं पित्तं हरते हिलमोचिका ||२२||

मदनपालनिघण्टु - १. अभयादिवर्ग
ब्राह्मी
ब्राह्मी सरस्वती सोमा सत्याह्वा ब्रह्मचारिणी | मण्डूकपर्णी माण्डूकी त्वष्ट्री दिव्या महौषधिः||२८५||

कपोतवेग मुनिका लावण्या सोमवल्लरी | ब्राह्मी हिमा सरा स्वादुर्लघुर्मेध्या रसायनी ||२८६||
स्वर्या स्मृतिप्रदा कुष्ठपाण्डुमेहास्रकासजित् | विषशोफज्वरहरा तद्वन्मण्डूकपत्रिणी ||२८७||


वामी
वामी शङ्खधरा वारिब्राह्मी च हिलमोचिका | वामी शोफहरा कुष्ठपित्तश्लेष्मानिलापहा ||३१३||

माधवद्रव्यगुण - १. विविधौषधिवर्ग
 

वयसःस्थापनी ब्राह्मी मेधायुःस्मृतिवर्धनी ||९९|| भेदनी कफपित्तघ्नी कुष्ठघ्नी हिलमोचिका ||५२||
कफपित्तहरी ब्राह्मी मेधास्वरकरी सरा |

राजनिघण्टु - ५. पर्पटादिवर्ग
ब्राह्मी
ब्राह्मी सरस्वती सौम्या सुरश्रेष्ठा सुवर्चला | कपोतवेगा वैधात्री दिव्यतेजा महौषधी ||६३||
स्वयम्भुवी सोमलता सुरेज्या ब्रह्मकन्यका | मण्डूकमाता मत्स्याक्षी मण्डूकी सुरसा तथा ||६४||
मेध्या वीरा भारती च वरा च परमेष्ठिनी | दिव्या च शारदी चेति ज्ञेयाऽवर्णकराह्वया ||६५||
ब्राह्मी हिमा कषाया च तिक्ता वातास्रपित्तजित् | बुद्धिं प्रज्ञां च मेधां च कुर्यादायुष्यवर्धनी ||६६||


लघुब्राह्मी
ब्राह्मी तु क्षुद्रपत्रान्या लघुब्राह्मी जलोद्भवा | ब्राह्मी तिक्तरसोष्णा च सरा वातामशोफजित् ||६७||


मत्स्याक्षी
ब्राह्मी वयस्या मत्स्याक्षी मीनाक्षी सोमवल्लरी | मत्स्याक्षी शिशिरा रुच्या व्रणदोषक्षयापहा ||१२७||

राजवल्लभनिघण्टु - ३. माध्याह्निकपरिच्छेद
ब्राह्मीशाकगुण
ब्राह्मी तु भेदिनी गुर्वी मेध्या पित्तकफापहा ||६७||

राजवल्लभनिघण्टु - ६. औषधाश्रयपरिच्छेद
ब्राह्मीगुण

वयसः स्थापनी ब्राह्मी मेधायुर्बलवर्धिनी ||४६||

लघुनिघण्टु
ब्राह्मी
ब्राह्मी वयस्था मत्साक्षी ब्राह्मणी सोमवल्लरी | सरस्वती सत्यवती सुस्वरा ब्रह्मचारिणी ||१०४||

       सरस्वतीनिघण्टु - ३. उलपवर्ग

ब्राह्मी वयःस्था पत्तूरो मत्स्याक्षी मीनलोचना ||२७|| मत्स्याक्षकं च पत्यूरो मीनाक्षी सोमवल्ल्यपि |२८|

नामसङ्ग्रह (प्रथम भाग) - ४. करवीरादिवर्ग
मण्डूकब्राह्मी
मण्डूकब्राह्मी मण्डूकी सुप्रिया ब्रह्मपुत्रिका | सारस्वतप्रदा हृद्या श्लेष्मश्वासविनाशिनी ||५३६||

ब्राह्मी च पिच्छिलायुष्या सरोन्मादविनाशनी | वयसःस्थापनी मेधावाक्स्वरपित्तदा परम् ||४३३||
तिक्ता हृद्या कटुः पाके श्वासश्लेष्मनिकृन्तनी | मण्डूकी तद्गुणन्यूना वह्निकृन्नातिपित्तला ||४३४||

Brahmine
Bacosides A
Bacosides B
Herpestine
Hersaponin
Monnierin
Saponin
Hersaponin
Sl.No Raw Material Variant Ratio Quantity Required for 1000g Unit
modal-content
Rasaतिक्त - Tikta - Bitter
कषाय - Kashaya - Astringent
मधुर - Madhura - Sweet
Gunaशीत गुणम् - Sheeta Gunam - Drug property which induces coldness and reduces heat or inflammation
लघु गुणम् - Laghu Gunam - Drug property which induces lightness to body
सर गुण - Saraguna - Drug action which imparts movement
उष्णं गुणम् - Ushna Gunam - Drug action which imparts heat
VeeryaUshna veerya
VipakaKatu
Prabhavaश्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing
Anupanamघृतम् - Grutam - Ghee
Sl.No. Disease Factor Name of the combination Form of the combination Reference Combination products Procedure
1 मेध्य रसायनम् - Medhya Rasayanam - Intellect promoting ऐन्द्रीब्राह्म्यादि प्राशम् (Aindri brahmyadi prasha) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ. सं. उत्तर. १ / ८
2 आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan ऐन्द्रीब्राह्म्यादि प्राशम् (Aindri brahmyadi prasha) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ. सं. उत्तर. १ / ८
3 बाल बलवर्धन (Bala balavardhana) ऐन्द्रीब्राह्म्यादि प्राशम् (Aindri brahmyadi prasha) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ. सं. उत्तर. १ / ८
4 धन्यम् (Dhanyam, accumulation of money) अष्टाङ्ग घृतम् - 1 - Astanga Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.हृ.उ.१/४३-४४
5 आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan अष्टाङ्ग घृतम् - 1 - Astanga Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.हृ.उ.१/४३-४४
6 वाक् प्रवर्तनम् (Vak Pravartanam - Induces Speech capacity) अष्टाङ्ग घृतम् - 1 - Astanga Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.हृ.उ.१/४३-४४
7 मेध्य रसायनम् - Medhya Rasayanam - Intellect promoting अष्टाङ्ग घृतम् - 1 - Astanga Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.हृ.उ.१/४३-४४
8 बाल मेध्य रसायनम् - Bala medhya Rasayanam - Drug action which promotes intellect and cognition in child अष्टाङ्ग घृतम् - 1 - Astanga Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.हृ.उ.१/४३-४४
9 बुद्धि वर्धनम् - Buddhi vardhanam - Pharmacological action which improves the sense of judgement and analysis अष्टाङ्ग घृतम् - 1 - Astanga Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.हृ.उ.१/४३-४४
10 बुद्धिमान्द्यता - Buddhimandyata - Mental retardation / Intellectual disability अष्टाङ्ग घृतम् - 1 - Astanga Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.हृ.उ.१/४३-४४
11 स्मृतिकरम् - Smrutikaram - Memory enhancer अष्टाङ्ग घृतम् - 1 - Astanga Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.हृ.उ.१/४३-४४
12 बाल वाक् प्रवर्तनम् (Bala Vak pravaratanam - Drug action which improves linguistic skills in child) अष्टाङ्ग घृतम् - 1 - Astanga Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.हृ.उ.१/४३-४४
13 मेधा स्मृति ज्ञान हर रोगम् - Medha smruti jnana Hara Rogam अष्टाङ्ग घृतम् - 1 - Astanga Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.हृ.उ.१/४३-४४
14 मेध्य रसायनम् - Medhya Rasayanam - Intellect promoting अष्टाङ्ग घृतम् -2 (Ashtanga Ghrutam -2) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant व. से. ; धन्व. ; र. २.
15 वाक् प्रवर्तनम् (Vak Pravartanam - Induces Speech capacity) अष्टाङ्ग घृतम् -2 (Ashtanga Ghrutam -2) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant व. से. ; धन्व. ; र. २.
16 बाल वाक् प्रवर्तनम् (Bala Vak pravaratanam - Drug action which improves linguistic skills in child) अष्टाङ्ग घृतम् -2 (Ashtanga Ghrutam -2) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant व. से. ; धन्व. ; र. २.
17 वाक् शुद्धिकरम् - Vak shuddhikaram - Drug action which corrects speech errors अष्टाङ्ग घृतम् -2 (Ashtanga Ghrutam -2) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant व. से. ; धन्व. ; र. २.
18 बुद्धि वर्धनम् - Buddhi vardhanam - Pharmacological action which improves the sense of judgement and analysis अष्टाङ्ग घृतम् -2 (Ashtanga Ghrutam -2) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant व. से. ; धन्व. ; र. २.
19 बुद्धिमान्द्यता - Buddhimandyata - Mental retardation / Intellectual disability अष्टाङ्ग घृतम् -2 (Ashtanga Ghrutam -2) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant व. से. ; धन्व. ; र. २.
20 बुद्धिहानि / संज्ञा मोहः - Buddhihani / Samjna moha - Impairment or loss of intellect, discrimination, or decision making ability अष्टाङ्ग घृतम् -2 (Ashtanga Ghrutam -2) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant व. से. ; धन्व. ; र. २.
21 मेधा स्मृति ज्ञान हर रोगम् - Medha smruti jnana Hara Rogam अष्टाङ्ग घृतम् -2 (Ashtanga Ghrutam -2) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant व. से. ; धन्व. ; र. २.
22 बाल मेध्य रसायनम् - Bala medhya Rasayanam - Drug action which promotes intellect and cognition in child अष्टाङ्ग घृतम् -2 (Ashtanga Ghrutam -2) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant व. से. ; धन्व. ; र. २.
23 विष (Visha) सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant ग. नि. । गुटिका. ४
24 कार्यसिद्धि (Karyasiddhi, Success of work) सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant ग. नि. । गुटिका. ४
25 युद्ध जयम् (Yuddha Jayam - War winning) सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant ग. नि. । गुटिका. ४
26 वाणिज्यक लाभम् (Vanijyaka Labham - Commercial Profits)) सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant ग. नि. । गुटिका. ४
27 सर्प व्यापनम् ( Sarpa vyapanam, snake infestation/Anti snake drug) सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant ग. नि. । गुटिका. ४
28 दृष्टि निवारण यन्त्रम् (Evil eye door hanger ) सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant ग. नि. । गुटिका. ४
29 अग्नि भय (Agnibhaya, Fear of fire accident) सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant ग. नि. । गुटिका. ४
30 चोर भयम् (Chorabhayam, Fear of Theft) सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant ग. नि. । गुटिका. ४
31 अम्बु भयम्/जल भयम् (Ambu/Jala Bhayam, Fear of Drowning) सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant ग. नि. । गुटिका. ४
32 सर्पविष क्षमताकरम्- Sarpavisha Kshamatakaram - Drug action which induces immunity towards snake venom सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant ग. नि. । गुटिका. ४
33 विवाद निवारणम् (Vivada Nivaranam- Dispute Resolving)) सर्षपाद्या गुटिका (Sarshapadya Gulika ) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant ग. नि. । गुटिका. ४
34 बाल बलवर्धन (Bala balavardhana) सिद्धार्थकादि घृतम् - Siddharthakadi Ghrutam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सु. शा. १० / ४५
35 बाल आरोग्यवर्धनम् - Bala Arogyavardhanam - Pharmaceutical action which improves overall health of child सिद्धार्थकादि घृतम् - Siddharthakadi Ghrutam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सु. शा. १० / ४५
36 मेध्य रसायनम् - Medhya Rasayanam - Intellect promoting सिद्धार्थकादि घृतम् - Siddharthakadi Ghrutam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सु. शा. १० / ४५
37 आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan सिद्धार्थकादि घृतम् - Siddharthakadi Ghrutam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सु. शा. १० / ४५
38 उन्मादम् - Unmadam - Disease spectrum with altered mental health of a person ब्रार्ह्म्यादि चूर्णम् (Brahmyadi churnam) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant सु. चि. २८ / ६
39 गर्भस्थापन /गर्भ स्तम्भनम् - Garbha sthapana / Garbha stambhanam- Anti abortive गर्भस्थापन गणम् - Garbhasthapana Ganam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.सं.सू १५/२
40 वातिक लूत विषम् - Vatika Luta Visham बिम्बीविदुलादि चूर्णम् - BimbI Viduladi churnam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ. सं. उत्तर. ४४ / २७ लूता विष
41 प्रजास्थापन (Prajasthapana) प्रजास्थापन गणम् (Prajasthapana Ganam) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. सू. ४ / १८
42 स्मृतिकरम् - Smrutikaram - Memory enhancer ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
43 वृद्धाप्य औषधम् (Vruddhapya Oushadham - Geriatric Medicine) ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
44 मेध्य रसायनम् - Medhya Rasayanam - Intellect promoting ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
45 देहपुष्टिकरम् - Deha Pushtikaram - Pharmacological action which promotes overall growth of the body / Nutritive / Nourishing ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
46 आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
47 धन्यम् (Dhanyam, accumulation of money) ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
48 स्वर्य (Svarya, Voice melody enhancer) ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
49 ऒजस्कर (Ojaskara) ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
50 कृत्याकर्म - Krutyakarma - Magical destructive act through hymns and supernatural energies ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
51 वर्णकारकम् / वर्ण्यम् - Varna karaka / Varnya - Drug action which enhances color and glow of Skin ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
52 धन दारिद्र्य (dhana daridrya ) (poverty) ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
53 सकल रोगहरम् / सर्व रोगहरम् - Sakala Rogaharam / Sarva Rogaharam - Drug that can be prescribed for every disease ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
54 विष (Visha) ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
55 श्वित्रम्/किलास/श्वेत कुष्ठ (shvitram/kilasa/shveta kushtha , Disease spectrum with whitish discoloration of skin - Vitiligo, dermal leukodermatosis ) ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
56 कुष्ठम् - Kushtha ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
57 गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
58 प्लीह रोगम् / प्लीहोदरम् / प्लीह वृद्धिः - Pliha Rogam / Pleehodaram / Pleeha Vruddhi - Disease spectrum with enlarged spleen ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
59 उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
60 विषम ज्वर (Vishama jvara) ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
61 दारुण वातरोगम् (Daruna Vatarogam) ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
62 मेधा स्मृति ज्ञान हर रोगम् - Medha smruti jnana Hara Rogam ऐन्द्री रसायनम्-1 (Aindri rasayanam-1) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/३ / २४
63 अनामयत्वम् (Anamayatva - Diseases free state of the body) इन्द्रोक्त रसायनम् (Indrokata Rasayanam) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/४ / ६
64 स्वर्य (Svarya, Voice melody enhancer) इन्द्रोक्त रसायनम् (Indrokata Rasayanam) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/४ / ६
65 आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan इन्द्रोक्त रसायनम् (Indrokata Rasayanam) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/४ / ६
66 वर्णकारकम् / वर्ण्यम् - Varna karaka / Varnya - Drug action which enhances color and glow of Skin इन्द्रोक्त रसायनम् (Indrokata Rasayanam) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/४ / ६
67 मेध्य रसायनम् - Medhya Rasayanam - Intellect promoting इन्द्रोक्त रसायनम् (Indrokata Rasayanam) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/४ / ६
68 स्मृतिकरम् - Smrutikaram - Memory enhancer इन्द्रोक्त रसायनम् (Indrokata Rasayanam) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/४ / ६
69 बलकारक / बल्य / सामर्थ्यदायकम् - Balakaraka / Balya / Samarthyadayakam - Ergogenic , strength enhancer, Tonic इन्द्रोक्त रसायनम् (Indrokata Rasayanam) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant च. चि. १/४ / ६
70 आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
71 स्मृतिकरम् - Smrutikaram - Memory enhancer सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
72 मेध्य रसायनम् - Medhya Rasayanam - Intellect promoting सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
73 बलकारक / बल्य / सामर्थ्यदायकम् - Balakaraka / Balya / Samarthyadayakam - Ergogenic , strength enhancer, Tonic सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
74 कान्तिकारकम् / तेजस्करम् - Kantikarakam / Tejaskaram - Drug action which enhances Lusture and Glow सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
75 वाक् प्रवर्तनम् (Vak Pravartanam - Induces Speech capacity) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
76 अस्पष्ट भाषणम् - Aspashta bhashanam -Diseases associated with altered pronunciation - Dysarthria सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
77 हृद्यम् - Hrudyam - Cardiotonic Action - Cardiotonic are drugs used to increase the efficiency and improve the contraction of the heart muscle, which leads to improved blood flow to all tissues of the body. सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
78 रसायनम् - Rasayana - Drug action which prevents old age and prolongs life with proper nourishment to the body सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
79 वृद्धाप्य औषधम् (Vruddhapya Oushadham - Geriatric Medicine) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
80 ऒजस्कर (Ojaskara) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
81 स्वर कार्कश्यम् / वैस्वर्यम् - Svara karkashyam / Vaisvaryam - Hoarseness of voice सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
82 स्वर्य (Svarya, Voice melody enhancer) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
83 रजोदोष (Rajodosha, Diseases of menstruation) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
84 वीर्य कृत् / वीर्य वर्धनम् - Veeryakrut / Veeryavardhanam - Stamina booster सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
85 शुक्रदोषम् - Shukradosham - Disease spectrum which affects quality and quantity of semen सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
86 सकल रोगहरम् / सर्व रोगहरम् - Sakala Rogaharam / Sarva Rogaharam - Drug that can be prescribed for every disease सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
87 अतिस्निग्धम् - Atisnigdham - Excessively unctuous / Excessive adiposity सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
88 चित्त सन्तोषम् / सौमनस्यम् - Chitta santosham / Soumansyam - State of Pleasant mind or Tranquility सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
89 अकालमृत्युहरणम् - Akala mrutyuharanam - Pharmaceutical action which reduces the risk of Untimely death सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
90 कार्यसिद्धि (Karyasiddhi, Success of work) सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
91 नारीप्रियत्वम् (Nari priyatva-Androphilia, Gy सारस्वतारिष्टम् स्वर्णयुक्तम् - Saraswatarishtam Svarnayuktam पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant भै.र/रसायन
92 मेध्य रसायनम् - Medhya Rasayanam - Intellect promoting गुग्गुलु प्रयोगम् - 6 - Guggulu Prayogam - 6 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अ.सं.उ.४९/१५५
93 शर्कर (Ashmari) वीरतरादि गणम् ( Veerataradi Ganam) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant शा.म.२/१०३-१०५,अ.सं.सू.१६/१३,अ.हृ.सू.१५/२५
94 अश्मरि - Ashmari - Diseases with Nephrolithiasis / Renal Calculi वीरतरादि गणम् ( Veerataradi Ganam) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant शा.म.२/१०३-१०५,अ.सं.सू.१६/१३,अ.हृ.सू.१५/२५
95 मूत्राघात (Mutraghata, Disease spectrum with oliguria, dysuria, anuria and altered urine production) वीरतरादि गणम् ( Veerataradi Ganam) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant शा.म.२/१०३-१०५,अ.सं.सू.१६/१३,अ.हृ.सू.१५/२५
96 मूत्रकृच्छ्र - Mutra kruchra - Disease spectrum of dysuria, oliguria वीरतरादि गणम् ( Veerataradi Ganam) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant शा.म.२/१०३-१०५,अ.सं.सू.१६/१३,अ.हृ.सू.१५/२५
97 वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System वीरतरादि गणम् ( Veerataradi Ganam) पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant शा.म.२/१०३-१०५,अ.सं.सू.१६/१३,अ.हृ.सू.१५/२५
98 वाक् प्रवर्तनम् (Vak Pravartanam - Induces Speech capacity) ब्राह्मी घृतम् - 1 - Brahmi Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - १. बालोपचरणीयाध्यायः
99 वाक्चातुर्य वर्धनम् / वाक् सिद्धिदायकम् - Vak chaturya Vardhanam / Vak siddhidayakam - Drug action which promotes Eloquent Speech - Fluent, expressive, and persuasive in speaking or good oration Skills ब्राह्मी घृतम् - 1 - Brahmi Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - १. बालोपचरणीयाध्यायः
100 स्मृतिकरम् - Smrutikaram - Memory enhancer ब्राह्मी घृतम् - 1 - Brahmi Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - १. बालोपचरणीयाध्यायः
101 आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan ब्राह्मी घृतम् - 1 - Brahmi Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - १. बालोपचरणीयाध्यायः
102 पापघ्नम् (Papaghnam) ब्राह्मी घृतम् - 1 - Brahmi Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - १. बालोपचरणीयाध्यायः
103 भूतग्रहम् / भूतोन्मादम् / आधिज उन्मादम् / आगन्तुज उन्मादम् - Bhutagraham / Bhutonmadam / Adhija Unmadam / Agantuja Unmadam - Altered mental health or altered personality enforced due to supernatural spirits ब्राह्मी घृतम् - 1 - Brahmi Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - १. बालोपचरणीयाध्यायः
104 रक्षोघ्न (Rakshoghna) ब्राह्मी घृतम् - 1 - Brahmi Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - १. बालोपचरणीयाध्यायः
105 उन्मादम् - Unmadam - Disease spectrum with altered mental health of a person ब्राह्मी घृतम् - 1 - Brahmi Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - १. बालोपचरणीयाध्यायः
106 मेध्य रसायनम् - Medhya Rasayanam - Intellect promoting ब्राह्मी घृतम् - 1 - Brahmi Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - १. बालोपचरणीयाध्यायः
107 बाल मेध्य रसायनम् - Bala medhya Rasayanam - Drug action which promotes intellect and cognition in child ब्राह्मी घृतम् - 1 - Brahmi Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - १. बालोपचरणीयाध्यायः
108 बाल रसायनम् - Balarasayanam - Pharmacological action which prolongs healthy lifespan of children ब्राह्मी घृतम् - 1 - Brahmi Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - १. बालोपचरणीयाध्यायः
109 बालग्रह (Balagraha) ब्राह्मी घृतम् - 1 - Brahmi Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - १. बालोपचरणीयाध्यायः
110 बाल वाक् प्रवर्तनम् (Bala Vak pravaratanam - Drug action which improves linguistic skills in child) ब्राह्मी घृतम् - 1 - Brahmi Ghrutam - 1 पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant अष्टाङ्गहृदयम्, उत्तरस्थानम् - १. बालोपचरणीयाध्यायः
Disease Factors

1. https://scholar.google.co.in/scholar?q=bacopa+monnieri+research+pdf&hl=en&as_sdt=0&as_vis=1&oi=scholart

Type Operator Value Unit Frequency Duration Comment
1

Basic Information

2

Main Complaints

3

History

4

General Examination

5

Systemic Examination

6

Ayurved


Respiratory System

1. Inspection
2. Palpation
4. Auscultation

Cardiovascular System

1. Inspection
2. Palpation
4. Auscultation

Gastrointestinal System

1. Inspection
4. Auscultation
5. Per rectal and perianal Examination
6. Endoscopic Findings
7. Colonoscopy Findings
8. MRCP Findings

Central Nervous System

1. Higher Mental function
2. Cranial Nerves
3. Motor System
4. Sensory System

Musculoskeletal System

1. Inspection
3. Special Tests

Integumentary System – Skin and Appendages

1. Inspection
2. Palpation
3. Special Tests

The visual system

Inspection of the eyes
Intra ophthalmic Pressure
Visual acuity
Visual Field
Refractive errors
Ophthalmoscopic examination

The ear

Inspection
Palpation
Otoscopic Examination
Hearing Tests
Vestibular Function Tests
Audiogram

The nose

Inspection
Palpation

The Reproductive System

1. Female Reproductive System
Breast
Inspection
Palpation
External genitalia and vagina and Cervix
Inspection
Palpation
Menstrual History
2. Obstetric Examination
3. Male Reproductive System
Inspection
Palpation

Lab Tests

Imaging studies

Biopsy / FNAC and other histopathological studies

Diagnosis

Disease Scores

Complications

Prognosis

Ashtasthana pareeksha – अष्टस्थान परीक्षा

दशविध परीक्षा – Dashvidha pariksha


Treatments

Results

1. Patient Name -
2. Diagnosis -
Parameters Ayurvedic Part Symptoms Signs Complications Lab tests Imaging Studies Disease Scores Prognosis Action
Before Treatment
After 15 Days

Company

Wholesaler of rock sugar, dry fruits & raw herbs in Udupi, Karnataka.

+91 9964584293
anaamayaherbals@gmail.com

Address

Udupi sweets building,
Opposite to mother of sorrows Church,
K M marga, Udupi,
Karnataka 576101

© Anaamaya Herbals 2026

Glowing
Pay