Brief Description
स्पृक्काप्लवस्थौणेयकाङ्क्षीशैलेयरोचनातगरम्|
ध्यामककुङ्कुममांसीसुरसाग्रैलालकुष्ठघ्नम्||५४||
बृहती शिरीषपुष्पं श्रीवेष्टकपद्मचारटिविशालाः|
सुरदारुपद्मकेशरसावरकमनःशिलाकौन्त्यः||५५||
जात्यर्कपुष्परसरजनीद्वयहिङ्गुपिप्पलीलाक्षाः|
जलमुद्गपर्णिचन्दनमधुकमदनसिन्धुवाराश्च||५६||
शम्पाकलोध्रमयूरकगन्धफलानाकुलीविडङ्गाश्च|
पुष्ये संहृत्य समं पिष्ट्वा गुटिका विधेयाः स्युः||५७||
सर्वविषघ्नो जयकृद्विषमृतसञ्जीवनो ज्वरनिहन्ता|
घ्रेयविलेपनधारणधूमग्रहणैर्गृहस्थश्च||५८||
भूतविषजन्त्वलक्ष्मीकार्मणमन्त्राग्न्यशन्यरीन् हन्यात्|
दुःस्वप्नस्त्रीदोषानकालमरणाम्बुचौरभयम्||५९||
धनधान्यकार्यसिद्धिः श्रीपुष्ट्यायुर्विवर्धनो धन्यः|
मृतसञ्जीवन एष प्रागमृताद्ब्रह्मणा विहितः||६०||
इति मृतसञ्जीवनोऽगदः|
स्पृक्केत्यादौ काङ्क्षी सौराष्ट्रिका| कुष्ठघ्नः खदिरः| सावरकं लोध्रम्| कौन्ती रेणुका| मयूरकः अपामार्गः, गन्धफला प्रियङ्गुः, नाकुली रास्ना| धारणशब्देन शरीरे धारणं ब्रूते; धारणं चौषधशब्देनोपक्रमेषु प्रविशति| गृहस्थ इति गृहेऽवतिष्ठन्| कार्मणः परद्रोहार्थो मन्त्रादियोगः, मन्त्रः अभिचारमन्त्रः| स्त्रीदोषानिति स्त्रीदत्तगरादिदोषान्| प्रागमृतादिति अमृतोत्पत्तेः प्राक्; एतेन चामृतसमानत्वमस्य दर्श्यते||५४-६०||
स्पृका (असबरग ), केवटी मोथा, थुणेर, गोपीचन्दन, छारछरीला, गोरोचन, तगर, ध्यामक (गन्ध तृण), केसर, जटामांसी, तुलसीकी मञ्जरी, इलायची, हरताल, पंवाडके बीज, बड़ी कटेली, सिरसके फूल, श्रीवेष्ट (श्रीवास), पद्मचारटी (स्थलपद्म), इन्द्रायणकी जड़, देवदारु, कमल केसर, सावरलोध, मनसिल, रेणुका, चमेलीके फूलोंका रस, आकके फूलोंका रस, हल्दी, दारुहल्दी, हींग, पीपल, लाख, सुगन्ध बाला, मुद्गपर्णी, चन्दन, महुवेके फूल, मैनफल, संभालू, अमलतास, पठानी लोध, चिरचिटा, फूलप्रियंगु, नाकुली, (नाई) और बायविडंग।
पुष्य नक्षत्रमें ये सम्पूर्ण चीजें समान भाग ले कर अत्यन्त महीन पीस कर गोलियां बनावें । (और छायामें सुखाकर सुरक्षित रक्खें।)
यह अगद समस्त प्रकारके विर्षोंको नष्ट करता है । इसके अतिरिक्त यह ज्वर, भूत, कृमि ( रोग जीवाणु ), विपरीत मन्त्रोंके दुष्ट प्रभाव, अलक्ष्मी, शत्रु, अग्नि, अशनि, दुःस्वप्न, स्त्रीदोष, अकाल मृत्यु, जल भय और चोरभय को भी दूर कर देता है।
इसके प्रभावसे धन धान्य, कार्य सिद्धि, श्री, पुष्टि और आयुकी वृद्धि होती है आवश्यकतानुसार इसे सूंघना, इसका लेप और धूम्र पान करना चाहिये।
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | भूतग्रहम् / भूतोन्मादम् / आधिज उन्मादम् / आगन्तुज उन्मादम् - Bhutagraham / Bhutonmadam / Adhija Unmadam / Agantuja Unmadam - Altered mental health or altered personality enforced due to supernatural spirits | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 2 | धन दारिद्र्य (dhana daridrya ) (poverty) | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 3 | कृत्याकर्म - Krutyakarma - Magical destructive act through hymns and supernatural energies | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 4 | क्रिमि रोग (Krimi roga) | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 5 | विष (Visha) | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 6 | अग्नि भय (Agnibhaya, Fear of fire accident) | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 7 | चोर भयम् (Chorabhayam, Fear of Theft) | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 8 | कार्यजयम् (Karyajayam) | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 9 | कार्यसिद्धि (Karyasiddhi, Success of work) | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 10 | ज्वरघ्नम् - Jvaraghnam - Antipyretic / Febrifuge | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 11 | अशनि भय (Ashani Bhayam , Fear of thunderbolt) | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 12 | दुस्वप्नम् (Dusvapnam) | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 13 | स्त्रीदोषम् (Stree Dosham, Sins due to misbehaving with Women) | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 14 | अकालमृत्युहरणम् - Akala mrutyuharanam - Pharmaceutical action which reduces the risk of Untimely death | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 15 | अम्बु भयम्/जल भयम् (Ambu/Jala Bhayam, Fear of Drowning) | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 16 | धन्यम् (Dhanyam, accumulation of money) | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 17 | अभिचारम् (Abhicharam, Black magic with Hymns and Tantra) | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 18 | देहपुष्टिकरम् - Deha Pushtikaram - Pharmacological action which promotes overall growth of the body / Nutritive / Nourishing | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 19 | आयुष्यम् - Ayushyam - Pharmacological action which increases Lifespan | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० | |||
| 20 | रसायनम् - Rasayana - Drug action which prevents old age and prolongs life with proper nourishment to the body | मृतसञ्जीवन अगदम् (Mrutasanjeevana Agadam) | च.चि.२३/५४-६० |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|