Brief Description
(वृ. यो. त. । त. १४७ )
कङ्कोलो बृहदेलिकागजबलावीरावरीन्दीवरीवासा
वत्सकबीजवरणकणाविश्वोपकुल्योषणम् ।
बीजानि त्रपुसत्रिकण्टकशणमाषेक्षुराणां तथा मज्जानो बदरीविभीतकशिवाधात्रीप्रियालोद्भवाः
तालीसं शिवकन्दलामृतलतागाङ्गेरुकीबीजकं
शृङ्गीधान्यकचित्रकं समुसलीहीराशटीमेथिकाः।
दार्वीयुग्वृषभोऽथ मेदसुमहामेदे च काकोलिका
तद्वत्क्षीरकवायसी निगदिता वृद्धिस्तथा मृद्विका
शालूकद्वयराजिकाद्वयपृथग्जीराजमोदाद्वयम्
श्रीखण्डद्वयमब्धिशोषमुसली मांसी सांशीमिशिः।
जातीपत्रिलवङ्गमकर्करभः काश्मीरक दाडिमं
चातुर्जातकलोणिकाकुमुदिकाजातीफलं यष्टिका ।
द्राक्षाखाखसवल्कलं मदनकं शृङ्गाटशुभ्रोषणं जम्बूपद्मकपुष्कराह्वकदलीकन्दाश्वगन्धास्तिलाः ।
माषाः शाल्मलिबीजवल्कलरसामूलं च पौनर्नवम्
कर्षांशं विजयाऽखिलार्धतुलया देयाऽथ शुक्त्यंशकाः ॥ रसरसकभुजङ्गास्तारतापीजवङ्गा
गगनतरणिसारा वेधमुख्यास्तुषाराः ।
द्विगुणितसितमेतच्चूर्णगोलं विदध्यातदनु
मधुहविभ्यां प्राश्य पेयं पयोऽनु ।
यक्ष्माणं ग्रहणीगदं गुदरुजामानाहप्लीहोदराण्युन्मादान
लसाददीर्घकसनापस्मारमेहाश्मरीः ।
शूलं श्वासमरोचकं ज्वरमुरोरोगं क्रिमिं कामलां
पाण्डुत्वं च हलीमकं च जयति श्रीमानयं लीलया।।
रेत:क्षीणमलं करोति मदनोन्मादेन मन्दानलं
पक्त्या गुर्वशनस्य दीनवपुषं कान्त्या जडं मेधया
कार्नाटीशतसङ्गसङ्गरजयोद्दामश्रिया कामिनं ।
दुर्बीजं शुभरेतसं सुतनयं कुर्यात्वलङ्कारिणम् ।।
पारीन्द्रं च पराक्रमेण तुरगं वेगेन तारापतिं
कान्त्या च द्विरदं बलेन शिखिनं नादेन बुद्ध्याबुधम् ।
नासत्याबधरी करोति वपुषा लावण्यलक्ष्मीजुषा
श्रीकामेश्वरसेवया गतवया अप्येति यूनः श्रियम् ॥
कंकोल, बड़ी इलायची, नागबला (गंगेरन), अतिबला, शतावर, महा शतावर, वासा, इन्द्रजौ, गजपीपल, सॊंठ, पीपल, काली मिरच, खीरेके बोज, गोखरू, सनके बीज, उड़द, तालमखाना, बेरकी गुठलीकी गिरी, हरै और आमलेकी गुठलीकी गिरी, चिरौंजी, तालीस पत्र, आमला, कमलगट्टा, गिलोय, गंगेरन, विजयसार, काकड़ासिंगी, धनिया, चीता, काली मूसली, हीराबोल, कचूर, मेथी, दारुहल्दी, जीवक, ऋषमक, मेदा, महामेदा, काकोली, क्षीरकाकोली, काकजंघा, वृद्धि, मुनक्का, कसेरु, कमलकन्द, सफेद सरसों, राई, सफेद जीरा, काला जीरा, अजवायन, अजमोद, दो प्रकारका सफेद चन्दन, समन्दरसोख, सफेद मुसली, जटामांसी, वंशलोचन, सौंफ, जावत्री, लौंग, अकरकरा, केसर,
*एक वह जो तोड़ने से भीतरसे नरम निकलता है और दूसरा जो सूला निकलता है ।अनार दाना, दालचीनी, इलायची, तेजपात, नागकेसर, लोनियाके बीज, कुमुदनी (नीलोफर), जाय फल, मुलैठी, द्राक्षा (किशमिश), पोरतका डोढा, धतूरेके बीज, सिंघाड़ा, सफेद विधारामूल, पीपलामूल, जामनको गुठली, पाक, पोखरमूल, केलेकी मूसली ( सूखी हुई ), असगन्ध, तिल, उड़द, सेंभल के बीज, सेमलकी छाल, शिलारस और पुनर्नवा की जड़ प्रत्येकका कपडछन चूर्ण १। तोला । शुद्ध भांगका चूर्ण सबसे आधा (५६। तोले ) और पारद भस्म (या रससिन्दूर), शुद्ध खपरिया, सीसा भस्म, चांदी भस्म, स्वर्णमाक्षिक भस्म, वंग भस्म, अभ्रक भस्म, ताम्र भस्म, लोह भस्म, कस्तूरी और कपूर आधा आधा कर्ष (प्रत्येक ७|| माशे ) लेकर सम्पूर्ण ओषधियोंको एकत्र घोट लें और फिर सबसे दो गुनी ( ४ सेर ३० तोले ) खांडकी चाशनी बनाकर उसमें उक्त सम्पूर्ण चूर्ण मिलाकर (१-१ तोलेके ) मोदक बना लें। इन्हें घी और शहदमें मिलाकर दूधके साथ खाना चाहिये। - ये मोदक यक्ष्मा, संग्रहणी, अर्श, आनाह, प्लीहोदर, उन्माद, अग्निमान्द्य, पुरानी खांसी, अपस्मार, प्रमेह, अश्मरी, शूल, श्वास, अरुचि,ज्वर, हृद्रोग, कृमि, कामला, पाण्डु और हलीमकको नष्ट करते हैं।
इनके सेवनसे क्षीणवीर्य पुरुष भी काममत्त हो जाते हैं; मन्दाग्नि व्यक्ति दुपाच्य आहार पचा डालते हैं; कान्ति हीन पुरुषों के मुख कान्तिमान् होजाते हैं; जड़ बुद्धि मनुष्य बुद्धिमान हो जाते हैं; दुष्ट वीर्य पुरुषोंका वीर्य शुद्ध होकर उन्हें शुभ लक्षण युक्त पुत्रोंकी प्राप्ति होती है और वृद्ध पुरुष युवाके समान हो जाते हैं।
इसके प्रभावसे बल, पौरुष, कान्ति, बुद्धि और काम शक्तिकी अत्यन्त वृद्धि होती है ।
( मात्रा-१ मोदक । )
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 2 | गुद वेदना /गुद रुक् (Guda vedana/Guda ruk, Diseases spectrum with pain in anus - Anal fissure, Piles, Ulcers, Anal Fistula, Crohns disease, IBD, Ulcerative colitis) | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 3 | आनाहः / विष्टंम्भ - Anaha - Disease spectrum of Abdominal distention associated with stoppage of excretion of Urine, Feces and flatus | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 4 | प्लीह रोगम् / प्लीहोदरम् / प्लीह वृद्धिः - Pliha Rogam / Pleehodaram / Pleeha Vruddhi - Disease spectrum with enlarged spleen | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 5 | उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 6 | उन्मादम् - Unmadam - Disease spectrum with altered mental health of a person | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 7 | अलसक (Alasaka, Spectrum of diseases with seve | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 8 | अल्पाग्नि / मन्दाग्नि / अग्निमान्द्यम् / अग्निसादम् - Alpagni / Mandagni / Agnimandyam / Agnisadam - Spectrum of diseases with reduced appetite, digestion and assimilation | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 9 | असाध्य कासम् (Asadhya kasam -Uncontrollable cough ) | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 10 | अपस्मार (Apasmara, seizure diseases with alte | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 11 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 12 | अश्मरि - Ashmari - Diseases with Nephrolithiasis / Renal Calculi | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 13 | शूल (Shula) | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 14 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 15 | ज्वरघ्नम् - Jvaraghnam - Antipyretic / Febrifuge | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 16 | उरोरोगम् (Urorogam - Diseases of Chest) | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 17 | क्रिमि रोग (Krimi roga) | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 18 | कामला - Kamala - Disease spectrum with yellowish discolouration ok skin, sclera, nails, yellowish to red urine and feces, altered Sensorium, burning sensations, altered digestion, weakness, emaciation, lethargy, tastelessness | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 19 | ग्रहणी रोगम् - Grahani rogam - Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 20 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 21 | हलीमकम् - Halimaka - Disease spectrum with yellowish, dark yellowish, greenish discoloration of skin, with loss of stamina and Energy, emaciation, altered cognition, reduced hunger, fever, malice, burning sensation, thirst, vertigo - Advanced liver diseas | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 22 | शुक्राल्पत्वम् (Shukaralpatvam, Reduced sperm | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 23 | दीपनम् - Deepanam - Eupeptic / Appetizer / stomachic / Metabolic rate accelerator | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 24 | अतिवृष्य /वाजिकरण ( Ativrushya/Vajikarana) | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 25 | कान्तिकारकम् / तेजस्करम् - Kantikarakam / Tejaskaram - Drug action which enhances Lusture and Glow | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 26 | मेध्य रसायनम् - Medhya Rasayanam - Intellect promoting | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 27 | शुक्रदोषम् - Shukradosham - Disease spectrum which affects quality and quantity of semen | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 28 | उत्तम सन्तान/अपत्य प्राप्ति (Uttama santana/apatya prapti - To get good progeny) | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 29 | सुभगत्वम्/सुदर्शनत्वम्/सुरूपत्वम् (Subhagtvam/Surupatvam/Sudarshanatvam - Look enhancement/Beatifying/Skin toning) | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 30 | भीमपराक्रम (Bhima parakrama- War Courage booster) | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 31 | बलकारक / बल्य / सामर्थ्यदायकम् - Balakaraka / Balya / Samarthyadayakam - Ergogenic , strength enhancer, Tonic | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 32 | स्वर्य (Svarya, Voice melody enhancer) | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 33 | बाधिर्य (Badhirya, Deafness) | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 34 | धन्यम् (Dhanyam, accumulation of money) | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ | |||
| 35 | अरुचि / अरसज्ञता / अरोचकम् - Aruchi / Arasajnata / Arochakam - Hypogeusia / Loss of taste / Anorexia | महाकामेश्वरो मोदकः (Mahakameshwara Modaka) | वृ. यो. त. । त. १४७ |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|
