Brief Description
(र. सा. सं.; र. चं.; र. रा. सु. । पित्तरो.)
जातीकोषफले मांसी कुष्ठं तालीसपत्रकम् ।
माक्षिकं मृतलोहं च ह्यभ्रं दिव्यं समांशकम् ।।
सर्वतुल्यं मृतं तारं समं निष्पिष्य वारिणा ॥
द्विगुञ्जाभा वटी कार्या पित्तरोगविनाशिनी ॥
कोष्ठाश्रितं च यत्पितं शाखाश्रितमथापि वा।
शूलं चैवाम्लपित्तं च पाण्डुरोगं हलीमकम् ॥
दुर्नामभ्रान्ति वान्तिं च क्षिप्रमेव विनाशयेत् ।
रसः पित्तान्तको ह्येष काशिराजेन भाषितः ॥
यद्यत्र माक्षिकं त्यक्त्वा सुवर्णमपि दीयते ।
महापित्तान्तको नाम सर्वपित्तविनाशनः ॥
जायफल, जावित्री, जटामांसी, कूठ, तालीस पत्र, स्वर्णमाक्षिकभस्म, लोहभस्म और अभ्रकभस्म, १-१ भाग तथा चांदी भस्म ८ भाग लेकर सबको एकत्र मिलाकर पानीके साथ घोटकर २-२ रत्तीकी गोलियां बनावें।इनके सेवनसे कोष्ठ और शाखाश्रित पित्त, | शूल, अम्लपित्त, पाण्डु, हलीमक, अर्श, भ्रान्ति और वमन का शीघ्र ही नाश हो जाता है।
यदि इस योगमें स्वर्णमाक्षिकके स्थानमें स्वर्णभस्म डाली जाय तो इसका नाम “महा पित्तान्तकरस" हो जाता है।
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | शूल (Shula) | पित्तान्तकरसः -1 (Pittantaka Rasa -1) | र. सा. सं.; र. चं.; र. रा. सु. । पित्तरो.) | |||
| 2 | अम्लपित्तम् (Amlapitta, Disease spectrum with indigestion, weakness, nausea, pain at the chest, drooling, sour bitter belching, abdominal distension, Burning sensation in chest - throat, aneroxia, - GERD, Achalasia, hiatus hernia, Barretts esophagus, cance | पित्तान्तकरसः -1 (Pittantaka Rasa -1) | र. सा. सं.; र. चं.; र. रा. सु. । पित्तरो.) | |||
| 3 | पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production | पित्तान्तकरसः -1 (Pittantaka Rasa -1) | र. सा. सं.; र. चं.; र. रा. सु. । पित्तरो.) | |||
| 4 | हलीमकम् - Halimaka - Disease spectrum with yellowish, dark yellowish, greenish discoloration of skin, with loss of stamina and Energy, emaciation, altered cognition, reduced hunger, fever, malice, burning sensation, thirst, vertigo - Advanced liver diseas | पित्तान्तकरसः -1 (Pittantaka Rasa -1) | र. सा. सं.; र. चं.; र. रा. सु. । पित्तरो.) | |||
| 5 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | पित्तान्तकरसः -1 (Pittantaka Rasa -1) | र. सा. सं.; र. चं.; र. रा. सु. । पित्तरो.) | |||
| 6 | चित्तभ्रम (Chitta bhrama, Altered sensorium/Hallucinations/Delusions/illusions) | पित्तान्तकरसः -1 (Pittantaka Rasa -1) | र. सा. सं.; र. चं.; र. रा. सु. । पित्तरो.) | |||
| 7 | छर्दि - Chardi - Disease spectrum with vomiting | पित्तान्तकरसः -1 (Pittantaka Rasa -1) | र. सा. सं.; र. चं.; र. रा. सु. । पित्तरो.) | |||
| 8 | शाखाश्रित/शाखागत पित्तम् (Shakhashrita/Shakhagata Pittam) | पित्तान्तकरसः -1 (Pittantaka Rasa -1) | र. सा. सं.; र. चं.; र. रा. सु. । पित्तरो.) | |||
| 9 | पित्तज व्याधि (Pittaja vyadhi, Diseases of pitta) | पित्तान्तकरसः -1 (Pittantaka Rasa -1) | र. सा. सं.; र. चं.; र. रा. सु. । पित्तरो.) | |||
| 10 | कोष्ठाश्रित पित्तम् (Koshthashrita Pittam - Pitta Vitiated in Koshtha) | पित्तान्तकरसः -1 (Pittantaka Rasa -1) | र. सा. सं.; र. चं.; र. रा. सु. । पित्तरो.) |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|