Brief Description
(ग. नि । तैला.)
तर्कारीभृङ्गशिग्रूणां निर्गुण्डीशणयोस्तथा । वातघ्नवासाजातीनां निम्बभास्करयोरपि ।
स्वरसं तु समादाय प्रत्येक प्रस्थमानतः । प्रस्थं तु तिलतैलस्य शनैग्निना पचेत् ।।
एरण्डमूलवर्षाभूहयगन्धाशतावरी। रास्नागोक्षुरकाश्चैव शतपुष्पा च सैन्धवम् ।।
प्रत्येकं कर्षमादाय कर्षार्धं त्रिकटोस्तथा। एलात्वक्पत्रमांसीनां कर्षार्धं च विनिक्षिपेत् ।।
तैलेनानेन नश्यन्ति वातरोगाः सुदारुणाः । आक्षेपकं हनुस्तम्भमपतन्त्रकमर्दितम् ॥
अपबाहुकविश्वाची पक्षाघातापतानकम् । स्नायुसन्धिगतं वात सप्तधातुगतं तथा ॥
ऊरुस्तम्भं वातरक्तमामवातं सुदारुणम् । दशाङ्गसंज्ञकं तैलं हन्यादन्यांश्च वातजान् ॥
अरनी, भंगरा, सहजना, संभालु, सन, अरण्ड बासा, चमेली, नीम और आफ का स्वरस २-२ सेर और तिलका तेल २ सेर लें तथा अरण्डकी जड़, पुनर्नवा (साठी), असगन्ध, शतावरी, रास्ना, गोखरु, सोया, और सेंधा नमक ११-१॥ तोला एवं सांठ, मिर्च, पीपल, इलायची, दालचीनी, तेजपात और जटामांसी हरेक ७॥ माशे लेकर पानीके साथ पिसवा लें और फिर सब चीजोंको एकत्र मिलाकर पकावें। यह तैल आक्षेपक, हनुस्तम्भ, अपतन्त्रक, अर्दित, अपबाहुक, विश्वाची, पक्षाघात, अपतानक, स्नायु और सन्धिगतवायु, सप्तधातुगत वात, ऊरुस्तम्भ, वातरक्त और आमवातादि भयङ्कर वातव्याधियोंको नष्ट करता है।
(आधेसे १ तोले तककी मात्रानुसार दूधमें डालकर पिलाना और शरीर पर इसकी मालिश करानी चाहिए ।)
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | आक्षेपकम् / आक्षेपम् - Akshepakam - Grand mal Seizures / Clonic convulsive Diseases / Diseases with involuntary movements | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् | |||
| 2 | अपतानकम्/अपतन्त्रकम् (Apatanakam/Apatantrakam - Disease spectrum with tonic clonic muscle contractions with psychomotor component, loss of consciousness, labored breathing, headache,abscence eye movements- Opisthotonos, emprosthotonos, pleurothotonos, cata | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् | |||
| 3 | अर्दितम् - Arditam - Disease spectrum with Facial paralysis, Bells palsy, Transient ischemic attack, Hemi Paresis | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् | |||
| 4 | भुजगत वातम् - Bhujagata vatam - Disease spectrum with Pain, stiffness, Weakness and deformity of the Upperlimbs | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् | |||
| 5 | विश्वाची (Vishvachi - Cervical radiculopathies) | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् | |||
| 6 | पक्षाघातः / एकाङ्ग रोगम् - Pakshaghata / Ekanga Rogam - Disease spectrum with hemiparesis, hemiplegia, Loss of strength in half side of the body | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् | |||
| 7 | स्नायुगत वातम् - Snayugata vatam - Disease spectrum of neuromuscular diseases with paresis, paralysis, spasms, deformities , radicular pain, Involuntary movements | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् | |||
| 8 | सन्धिगत वात - Sandhigata Vata -Disease spectrum with altered or loss of joint movement, painful joints, and crepitus | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् | |||
| 9 | सर्व धातुगत वातम् (Sarvadhatugata Vata) | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् | |||
| 10 | ऊरुस्तम्भ (Urustambha, Paraparesis | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् | |||
| 11 | वातरक्त (Vatarakta) | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् | |||
| 12 | आमवातम् - Amavatam - Disease spectrum with inflammatory changes in Connective tissue | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् | |||
| 13 | साङ्गमर्द सोपद्रव सज्वर सर्वगात्रानुगत वातरक्तम् (Sangamarda, sopadrava, sajvara, Sarvagtranugata, Vataraktam - Full spectrum Rheumatoid arthritis, SLE, Peripheral arterial disease, Varicosities, Poly arthritis) | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् | |||
| 14 | दारुण/कृच्छ्रवातरोगम् (Daruna/kruchra vatarogam) | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् | |||
| 15 | वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् | |||
| 16 | हनुग्रह/हनुस्तम्भम् - Hanugraha - Diseases spectrum with stiffness at Temporomandibular (TMJ) joint | दशाङ्गतैलम् -1 (Dashanga Tailam-1) | ग. नि । तैलाधिकारम् |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|