Brief Description
Medicine used in the disease spectrum of anorexia associated with cachexia.
अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः
एकां षोडशिकां धान्याद् द्वे द्वे चाजाजिदीप्यकात् ||१४४||
ताभ्यां दाडिमवृक्षाम्ले द्विर्द्विः सौर्वचलात्पलम् | शुण्ठ्याः कर्षं दधित्थस्य मध्यात्पञ्च पलानि च ||१४५||
तच्चूर्णं षोडशपलैः शर्कराया विमिश्रयेत् | षाडवोयं प्रदेयः स्यादन्नपानेषु पूर्ववत् ||१४६||
सर्वाङ्गसुन्दरी व्याख्या
धान्यकादेकां षोडशिकां-कर्षसंज्ञाम् १| अजाजीदीप्यकाट् द्वे द्वे षोडशिके | ताभ्यां अजाजीदीप्यकाभ्यां मिश्रिताभ्यां सकाशात्, दाडीमवृक्षाम्ले द्विर्द्विः-प्रत्येकं चतस्रः षोडशिका इत्यर्थः| एवमष्टौ कर्षा दाडिमस्य, अष्टौ वृक्षाम्लस्य| तथा सौवर्चलात् पलं, शुण्ठ्याः कर्षं, कपित्थस्य मज्जतः पञ्च पलानि| तत्-एतत्, चूर्णं शर्करायाः षोडशपलैः सम्मेलयेत्| अयं षोडवोऽन्नपानेषु पूर्ववत् प्रदेयः स्यात्| अर्हार्थे कृत्यः| केचित् षोडशिकां पलमित्याहुः|
आयुर्वेदरसायनम् व्याख्या
षाडवान्तरमाह-एकां षोडशिकामिति| षोडशिकां-कर्षम्| ताभ्यां-मिलिताभ्यां पलमिताभ्याम्| द्विर्द्विद्विर्भूत्वा द्विः, प्रत्येकं चतुः पलमिते दाडिमवृक्षाम्ले | षाडवः-षडङ्गसंयोगात् |
| Serial Number | Sankrith Name | Scientific name | Hindi Name | English Name | Quantity for 1000g | Units | Ratio |
| Bellow listed drugs powdered well and mixed and used to treat listed diseases. | |||||||
| 1 | धान्यकबीजम् - Dhanyaka Beejam | Coriandrum sativum | धनिया की बीज - Dhaniya beej | Coriander - Seeds |
9.01 |
g | 1 |
| 2 | जीरक / अजाजी / श्वेत जीरकम् बीजम् - Jeeraka / Ajaji Beejam | Cuminum cyminum | जीरा की बीज - Jeera Ki Beej | Cumin - Seeds | 18.9 | g | 2 |
| 3 | अजमोदा / दीप्यक - 1 बीजम् - Ajamoda / Deepyaka -1 Beejam | Trachyspermum roxburghianum |
अजमॊद की बीज - Ajmod ki Beej | Wild Celery - Seeds | 18.9 | g | 2 |
| 4 | दाडिम बीजम् - Dadima Seeds | Punica granatum | अनार का बीज - Anaar ka Beej | Pomegranate - Dried Seeds | 72.73 | g | 8 |
| 5 | वृक्षाम्ल फलत्वक् - Vrukshamla Phalatvak | Garcinia indica | कोकम् फल की छिल्का - Cocum phal ki Chilka | Kokum butter tree - Fruit Rind | 72.73 | g | 8 |
| 6 | सौवर्चल लवणम् - Souvarchala Lavanam | Combination of mineral Salts | सौचल नमक - Souchal Namak | Sochal Salt | 36.4 | g | 4 |
| 7 | नागर / शुण्ठी मूलम् - Nagara / Shunthi Mulam | Zingiber officinale | सोंठ - Sonth | Ginger - Dry Tubers | 9.1 | g | 1 |
| 8 | कपित्थ फलम् - Kapittha Phalam | Feronia limonia / F. elephantum | कैथ फल - Kaith Phala | Curd fruit / Elephant apple / Monkey fruit / Wood apple - Dry Fruit | 181.8 | g | 20 |
| 9 | खण्डशर्करा / मत्स्याण्डिका - Khandasharkara / Matsyandika | - | मिश्री - Mishri | Rock Sugar | 581.8 | g | 64 |
| Serial No | Samskruta Name | Description | Anupanam |
| 1 | रुच्य / रुचिकारकम् - Ruchyam / Ruchikarakam | Drug property which increases the taste of the food and desire to have food. | |
| 2 | दीपनम् - Deepanam | Pharmacological action which increases appetite and digestive chemicals | |
| 3 | बलकारक / बल्य - Balakaraka / Balya | Ergogenic, strength enhancer, Tonic | |
| 4 | पार्श्व शूल / पार्श्वावमर्द - Parshva shula / Parshvavamarda | Diseases with Pain around the ribcage and flanks | |
| 5 | श्वासम् - Shwasam | Disease Spectrum with difficulty breathing | |
| 6 | कासम् - Kasam | Disease Spectrum with Cough |
Garcinol
Citric acid
Hydroxycitric acid
Acetic acid
Malic Acid
Vitamin C - Ascorbic Acid
Isogarcinol
Gambogic acid
Mangostin
Clusianone
Macurin
Oblongifolin
Guttiferone
Polyphenolic compounds
Gingerol
Geranial
Neral
Sesquiterpenes
Beta sesquiphellandrene
Betabisabolene
Arcurcumene
Alphazingiberene
Zingiberene
Shogaol
Diarylheptenone
Diterpenes
Gingesulphonic acid
Monoacyldigalactosyl glycerol
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | धान्यक बीजम् - Dhanyaka Beejam | Fine Powder | 1 | 9.100 | g |
| 2 | जीरक / अजाजी / श्वेत जीरकम् बीजम् - Jeeraka / Ajaji Beejam | Fine Powder | 2 | 18.200 | g |
| 3 | अजमोदा / दीप्यक - 1 बीजम् - Ajamoda / Deepyaka -1 Beejam | Fine Powder | 2 | 18.200 | g |
| 4 | दाडिम बीजम् - Dadima Beejam | Fine Powder | 8 | 72.730 | g |
| 5 | वृक्षाम्ल फलत्वक् - Vrukshamla Phalatvak | Fine Powder | 8 | 72.730 | g |
| 6 | सौवर्चल लवणम् - Souvarchala Lavanam | Fine Powder | 4 | 36.360 | g |
| 7 | नागर मूलम् / शुण्ठी मूलम् - Nagara Mulam / Shunthi Mulam | Fine Powder | 1 | 9.100 | g |
| 8 | कपित्थ फलम् - Kapittha Phalam | Fine Powder | 20 | 181.820 | g |
| 9 | खण्डशर्करा / मत्स्याण्डिका / सिता / शर्करा - Khandasharkara / Matsyandika / Sita / sharkara | Fine Powder | 64 | 581.820 | g |
| Rasa | मधुर - Madhura - Sweet अम्ल - Amla - Sour कटु - Katu - Pungent लवण - Lavana - Salt |
|---|---|
| Guna | स्निग्ध गुणम् - Snigdha Gunam - Drug action which imparts unctuousness लघु गुणम् - Laghu Gunam - Drug property which induces lightness to body उष्णं गुणम् - Ushna Gunam - Drug action which imparts heat सान्द्र गुणम् - Sandra Gunam - Drug action which imparts thickness or tightness or tight binding मृदु गुणम् - Mrudu Gunam - Drug action which imparts softness सर गुण - Saraguna - Drug action which imparts movement श्लक्ष्ण गुणम् - Shlakshna Gunam - Drug property which imparts smoothness सूक्ष्म गुणम् - Sukshma Gunam - Drug property by virtue of which molecules of drug can eneter into minutetst spaces of body विशद गुणम् - Vishada Gunam - Drug action which cleanses the body |
| Veerya | Ushna veerya |
| Vipaka | Madhura |
| Prabhava | रुच्यम् / रुचिकारक / रुचिवर्धनम् - Ruchyam / Ruchikarakam / Ruchivardhanam |
| Anupanam | रोगोपशमन अनुपानम् - Anupana according to the diseases. | modal-content
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | रुच्यम् / रुचिकारक / रुचिवर्धनम् - Ruchyam / Ruchikarakam / Ruchivardhanam | षाडव चूर्णम् - 2 - Shadava Churnam - 2 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः | ||
| 2 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | षाडव चूर्णम् - 2 - Shadava Churnam - 2 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः | ||
| 3 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | षाडव चूर्णम् - 2 - Shadava Churnam - 2 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः | ||
| 4 | दीपनम् - Deepanam - Eupeptic / Appetizer / stomachic / Metabolic rate accelerator | षाडव चूर्णम् - 2 - Shadava Churnam - 2 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः | ||
| 5 | बलकारक / बल्य / सामर्थ्यदायकम् - Balakaraka / Balya / Samarthyadayakam - Ergogenic , strength enhancer, Tonic | षाडव चूर्णम् - 2 - Shadava Churnam - 2 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः | ||
| 6 | दौर्बल्यम् - Dourbalyam - Tiredness / weakness / Fatigue | षाडव चूर्णम् - 2 - Shadava Churnam - 2 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः | ||
| 7 | पार्श्व शूल / पार्श्वावमर्द - Parshva shula / Parshvavamarda - Pain around the ribcage and flanks | षाडव चूर्णम् - 2 - Shadava Churnam - 2 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | अष्टाङ्गहृदयम् चिकित्सास्थानम् - ३. कासचिकित्सिताध्यायः |
| Disease Factors |
|---|
No research data
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|