इन्द्रवारुणी मूलम् / विशाला मूलम् - Indravaruni Mulam / Vishala mulam
Scientific Name: Citrullus colocynthis
Hindi Name: बडी इन्द्रायण की जड / छोटा तरबूज़ की जड / इन्द्रायण की जड - Badi indrayan ki Jad / Chota tarbooj ki Jad / Indrayan ki Jad
English Name: Colocynth / Bitter Apple - Roots
Category: Plant Parts
Sub-Category: मूलम् - Mulam - Roots
Out of Stock
Brief Description
The Colocynth and its preparations cause drastic irritation of the gastrointestinal mucosa and hemorrhages .Constipation, Fungal infection, Bacterial infection, Inflammation, Larvicidal, Cold, Cough.
अष्टाङ्गनिघण्टु - २६. श्यामादिगण
श्यामादिगण
श्यामादन्तीद्रवन्तीक्रमुककुटरणाशङ्खिनी चर्मसाह्वा- स्वर्णक्षीरीगवाक्षीशिखरिरजनकच्छिन्नरोहाकरञ्जाः |
बस्तान्त्री व्याधिघातो बहलबहुरसस्तीक्ष्णवृक्षात् फलानि श्यामाद्यो हन्ति गुल्मं विषमरुचिकफौ हृद्रुजं मूत्रकृच्छ्रम् ||१९१||
इन्द्रवारुणिका चैन्द्री गवाक्षी गजचिर्भिटी ||१९७|| विशाला च विशल्या च सैव प्रोक्ता गवादनी |
धन्वन्तरिनिघण्टु - १. गुडूच्यादिवर्ग
ऐन्द्रीन्द्रवारुणीन्द्राह्वाऽथेन्द्रवारुर्मृगादनी | गवादनी क्षुद्रफला वृषभाक्षी गवाक्ष्यपि ||२७७||
इन्द्रवारुणिकाऽत्युष्णा रेचनी कटुका तथा | कृमिश्लेष्मव्रणान्हन्ति हन्ति सर्वोदराण्यपि ||२७८||
अन्येन्द्रवारुणी प्रोक्ता विशाला च महाफला | आत्मरक्षा चित्रफला त्रपुसी त्रपुसा च सा ||२७९||
इन्द्रवारुद्वयं तिक्तं कटु पाके रसे लघु | वीर्योष्णं कामलापित्तकफश्लीपदनाशनम् ||२८०||
भावप्रकाश-पूर्वखण्ड-मिश्रप्रकरण - ४. गुडूच्यादिवर्ग
गवादिनीद्वय
ऐन्द्रीन्द्रवारुणी चित्रा गवाक्षी च गवादिनी |
वारुणी च पराप्युक्ता सा विशाला महाफला |श्वेतपुष्पा मृगाक्षी च मृगैर्वारु मृगादनी ||१७४||
गवादिनीद्वयं तिक्तं पाके कटु सरं लघु | वीर्योष्णं कामलापित्तकफप्लीहोदरापहम् ||१७५||
श्वासकासापहं कुष्ठगुल्मग्रन्थिव्रणप्रणुत् | प्रमेहमूढगर्भामगण्डामयविषापहम् ||१७६||
अभिधानमञ्जरी
मदनादिगणवर्ग - १. मदनवर्ग
अनुक्रमणिका
मदनमधुकलम्बानिम्बबिम्बीविशाला त्रपुसकुटचमूर्वादेवदालीकृमिघ्नम् |
विदुलदहनचित्राः कोशवत्यौ करञ्जः कणलवणवचैलासर्षपाश्छर्दनानि |
इन्द्रवारुणी
विशाला वारुणी चेन्द्रवारुणी सुरवारुणी |
गवादिनी गवाक्ष्यैन्द्री वृक्षाक्षी च वृषादनी ||९||
विशाल
महाफलाऽन्या गजचिद्भिटा स्यान्मृगादिनी चित्रफलाऽत्मरक्षा |
वसा मृगाक्षी त्रपुषा विशाला गजाह्वदन्ती सितपुष्पिकेति ||१०||
कैयदेवनिघण्टु - १. ओषधिवर्ग
इन्द्रवारुणी
ऐन्द्री त्विन्द्रसुरेन्द्राह्वा गवाक्षी सुरवारिणी ||१०२४||
ऐन्द्रिर्वारु क्षुद्रफला वृषभाक्षी वृषादनी | मृगभक्षा मृगैर्वारुः विशाला चेन्द्रवारुणी ||१०२५||
आत्मरक्षा चित्रफला चित्रदेवी महाफला |स्थाणुकर्णी धनुःश्रेणी त्रपुसी गजचिर्भटी ||१०२६||
गवादनी हस्तिदन्ती सूर्पाह्वा मरुसम्भवा | ऐन्द्री तिक्ता कटुर्लघ्वी कटुपाका विरेचनी ||१०२७||
उष्णवीर्या हरेत् पित्तं कफमेहव्रणकृमीन् | श्वासकासापचीकुष्ठप्लीहानाहगरोदरम् ||१०२८||
कामलामूढगर्भाश्मग्रन्थिगण्डामयं विषम् |१०२९|
मदनादिनिघण्टु - १. प्रथमगण
विशाला
विशाला च मृगेर्वारुर्गवाक्षी गजचिर्भिटी | गवादनी स्थूलफला मृगभक्षेन्द्रवारुणी ||१२||
चित्रफला
विशालाऽन्याचित्रफला त्रपुसी मरुसम्भवा | इन्द्रवारुर्हस्तिदन्ताचित्रा देवी महाफला ||१३||
कफपित्तहरा लघ्वी तिक्ता कट्वी विपाकतः | कामला पाण्डुशमनी विज्ञेया सुरवारिणी ||१४||
अभिधानरत्नमाला - ४. तिक्तस्कन्ध
गवादनी मृगोर्वारु र्गवाक्षी गजचिर्भिटा | विशाला च विशल्या च वारुणी शक्रवारुणी ||४९||
माधवद्रव्यगुण - १. विविधौषधिवर्ग
विशाला कफवातघ्नी मेहकुष्ठहरी सरा ||८१||
राजनिघण्टु - ३. गुडूच्यादिवर्ग
इन्द्रवारुणी
ऐन्द्रीन्द्रवारुण्यरुणा मृगादनी गवादनी क्षुद्रसहेन्द्रचिर्भिटा |
सूर्या विषघ्नी गुणकर्णिकाऽमरा माता सुवर्णा सुफला च तारका ||६९||
वृषभाक्षी गवाक्षी च पीतपुष्पीन्द्रवल्लरी | हेमपुष्पी क्षुद्रफला वारुणी बालकप्रिया ||७०||
रक्तेर्वारुविषलता शक्रवल्ली विषापहा | अमृता विषवल्ली च ज्ञेयोनत्रिंशदाह्वया ||७१||
इन्द्रवारुणिका तिक्ता कटुः शीता च रेचनी | गुल्मपित्तोदरश्लेष्मक्रिमिकुष्ठज्वरापहा ||७२||
विशाला
महेन्द्रवारुणी रम्या चित्रवल्ली महाफला | सा माहेन्द्री चित्रफला त्रपुसी त्रपुसा च सा ||७३||
आत्मरक्षा विशाला च दीर्घवल्ली बृहत्फला | स्याद्बृहद्वारुणी सौम्या नामान्यस्याश्चतुर्दश ||७४||
महेन्द्रवारुणी ज्ञेया पूर्वोक्तगुणभागिनी | रसे वीर्ये विपाके च किञ्चिदेषा गुणाधिका ||७५||
राजवल्लभनिघण्टु - ६. औषधाश्रयपरिच्छेद
विशालागुण
विशाला कफवातघ्नी चक्षुष्या मूत्रकृच्छ्रजित् ||१७||
सरस्वतीनिघण्टु - ४. लतावर्ग
इन्द्रवारुणिका
चित्रा विशाला गोडुम्बा मृगेर्वारुकिणी तथा | इन्द्रवारुणिका चित्रफला चोक्ता वृषादनी ||३६||
त्रपुषं मूलकं तिक्ता तिक्तत्रपुषा गजचिर्भटी । चित्रा विशाला त्रपुषी विशल्या चेन्द्रवारुणी ॥३७
सोढलनिघण्टु - नामसङ्ग्रह (प्रथम भाग) - ¶. विषयसंग्रह
गुडूच्यादिवर्ग सङ्क्षिप्त गुण
विशाला त्रायमाणा च शङ्खिन्यङ्कोठ एव च | श्रेष्ठं पित्तविकारेषु योज्यमेतद् विरेचनम् ||१८||
महेन्द्रवारुणिकायां विशाला च महाफला ||२५५||
आत्मरक्षा चित्रफला तुम्बसी त्रपुषी तथा | श्वेतपुष्पा मृगाक्षी च मृगैर्वारुर्मृगादनी ||२५६||
हस्तिदन्ती कटुरसा कपिला क्षीरकप्रिया | कुम्भसी चित्रवेदी च वारणी गजचिर्भटा ||२५७||
ऐन्द्री श्लेष्महरा तिक्ता क्रिमिहन्त्री विरेचनी ||२४२||
विशाला कफपित्तघ्नी मेहकुष्ठज्वरापहा |
Colocynthin
Caffeic acid
Chlorogenic acid
Quercetin
a-Elaterin
Kaempferol
Hentriacontane
Saponin
Tannin
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | तिक्त - Tikta - Bitter |
|---|---|
| Guna | लघु गुणम् - Laghu Gunam - Drug property which induces lightness to body रूक्ष गुणम् - Ruksha Gunam - Drug action which imparts dryness तीक्ष्णम् - Tikshnam - Drug action which irritates body by its Pungent quality सर गुण - Saraguna - Drug action which imparts movement |
| Veerya | Ushna veerya |
| Vipaka | Katu |
| Prabhava | |
| Anupanam | उष्ण जलम् - Ushna Jalam - Hot Water | modal-content
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 2 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 3 | सर्वाङ्ग शोथ/ शोफ - Sarvanga shotha - Anasarca, Edema | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 4 | शोथम् (Shotham , Inflammatory Edema) | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 5 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 6 | भगन्धर (Bhagandara, Anal fistula or diseases | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 7 | हृत्शूलम् - Hrutshulam - Disease spectrum with cardiac pain | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 8 | पार्श्व शूल / पार्श्वावमर्द - Parshva shula / Parshvavamarda - Pain around the ribcage and flanks | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 9 | कुक्षि शूलम् (Kukshi Shulam, Disease spectrums with colic abdominal pain- Renal/biliary colic, abdominal angina, abdominal infections) | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 10 | वस्ति शूलम् - Vastishulam - Disease spectrum with pain in urinary System | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 11 | गुद वेदना /गुद रुक् (Guda vedana/Guda ruk, Diseases spectrum with pain in anus - Anal fissure, Piles, Ulcers, Anal Fistula, Crohns disease, IBD, Ulcerative colitis) | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 12 | अश्मरि - Ashmari - Diseases with Nephrolithiasis / Renal Calculi | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 13 | मूत्रकृच्छ्र - Mutra kruchra - Disease spectrum of dysuria, oliguria | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 14 | अन्त्रवृद्धि (Antravruddhi, Disease spectrum with intestinal hernias) | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 15 | क्रिमि रोग (Krimi roga) | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 16 | चिरज्वर (chirajvara, Disease spectrum with longstanding fever - Chronic infections - Tuberculosis/ Fistula in Ano/Sinusitis, Chronic inflammatory diseases- Rhematoid Arthritis/ Chron's disease/Sarcoidosis/SLE/other Autoimmune disorders, Neoplastic - Lymp | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 17 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 18 | मनोदोषम् - Manodosham - Spectrum of mental diseases / Psychiatric diseases | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 19 | उन्मादम् - Unmadam - Disease spectrum with altered mental health of a person | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 20 | आनाहः / विष्टंम्भ - Anaha - Disease spectrum of Abdominal distention associated with stoppage of excretion of Urine, Feces and flatus | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 21 | कुष्ठम् - Kushtha | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 22 | उदर रोगम् - Udara Rogam - Diseases with abdominal Distention due to Various Causes | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 23 | नाडीव्रण - Nadivruna - Diseases with sinus. Sinus is a blind track leading from the surface down to the tissues. There may be a cavity in the tissue which is connected to the surface through a sinus. The sinus is lined by granulation tissue which may be | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 24 | दुष्ट व्रणम् (Dushta Vrunam, Non healing ulcers with pus, vitiated blood, bad odor, discharge) | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 25 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 26 | प्रमेह पिडक - Prameha Pidaka, Disease spectrum with diabetic ulcers, carbuncles, abscess | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 27 | श्लीपदम् - Shleepada - Disease spectrum with Progressive edema of the lower limb starting from groin to foot, fever and finally resulting in deformity with hard edema. | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 28 | सकल रोगहरम् / सर्व रोगहरम् - Sakala Rogaharam / Sarva Rogaharam - Drug that can be prescribed for every disease | सप्तविंशतिक गुग्गुलु - 1 - Saptavimshatika Guggulu - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | भै. र. ; वृ. नि. र. ; यो. र. । भगन्दरा. , वृ. नि. र. ; यो. र. 1 व्रण. ; व. से. | अग्नि दग्ध व्रणा. ; वृ. यो. त. । त. ११२ | ||
| 29 | कापाल कुष्ठम् - Kapala Kushtham - Skin disease spectrum with blackish red coloured, dry, Painful, thin lesions | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 30 | औदुम्बर कुष्ठम् - Oudumbara Kushtham - Disease spectrum characterized by skin lesions with red color, discolored hairs, pain, itching,- lepromatous Leprosy | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 31 | मण्डल कुष्ठम् (Mandala Kushtham) | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 32 | ऋष्यजिह्वा कुष्ठम् - Rushyajihva Kushtham | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 33 | पुण्डरीक कुष्ठम् (Pundarika kushtha, Skin disease spectrum with red bordered papules and plaques) | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 34 | सिध्म कुष्ठम् (Sidhma Kushtham) | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 35 | काकणक कुष्ठम् - Kakanaka Kushtham | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 36 | एक कुष्ठम् - Eka kushtham - Diseases with extenssive exfoliative desquamating skin disease with absence of sweating - Atopic dermatitis | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 37 | चर्माख्य कुष्ठम् - Charmakhya Kushtham - Diseases with thick, rough skin | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 38 | पामा (Pama, White/dull white/yellowish black | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 39 | विपादिका - Vipadika - Cracked Heel and Palm | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 40 | विस्फोटम् - Visphota, Disease spectrum with vesiculobullous formation, fever, burning sensation- Bullous Pemphigus, Herpes Zoster, Genital Herpes, Chicken pox, Dermatitis herpetiformis, Epidermolysis bullosa, Hand, foot and mouth disease) | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 41 | चर्मदल कुष्ठम् - Charmadala Kushtham | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 42 | अलसक कुष्ठ (Alasaka kushtha, Skin disease with itchy, reddish, papular knots all aver the body) | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 43 | दद्रु - Dadru - Skin Disease spectrum with elevated, reddish , pruritic papules arranged in circular manner. | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 44 | शतारु(Shataru, Skin disease with reddish discoloration, burning and painful ulcerations - Dry eczema) | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 45 | किटिभ (Kitibha, skin diseases with black disc | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 46 | विचर्चिका (Vicharchika, Skin disease characte | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 47 | वातरक्त (Vatarakta) | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 48 | अर्दितम् - Arditam - Disease spectrum with Facial paralysis, Bells palsy, Transient ischemic attack, Hemi Paresis | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 49 | उपदंशम् - Upadamsham - Disease spectrum with penile lesions | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 50 | श्लीपदम् - Shleepada - Disease spectrum with Progressive edema of the lower limb starting from groin to foot, fever and finally resulting in deformity with hard edema. | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 51 | करसुप्ति - Karasupti - Anesthesia or Hypoesthesia of hands - Hand Numbness | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 52 | सुप्तिः / सुप्तता - Supthi / Suptata - Numbness / Insensibility of any part of the body | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 53 | पक्षाघातः / एकाङ्ग रोगम् - Pakshaghata / Ekanga Rogam - Disease spectrum with hemiparesis, hemiplegia, Loss of strength in half side of the body | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 54 | मेदोरोग (Medoroga, Diseases associated with F | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 55 | नेत्ररोग (Netraroga, Eye diseases) | महा मञ्जिष्ठादि /बृहत् मञ्जिष्ठादि कषायम् - Maha Manjisthadi / Brihat Manjisthadi kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | शा.म.२/१३९-१४४ | ||
| 56 | कफज कुष्ठम् - Kaphaja Kushtham | पटोलखदिरादि कषायम् - Patolakhadiradi Kashayam | मूलम् - Mulam - Roots | सहस्रयोगम् / कषाय प्रकरणम् | ||
| 57 | स्थौल्यम् - Sthoulyam - Obesity - BMI 30.0 to 40 | त्रिफलादि तैलम् - 1 - Triphaladi Tailam - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | सुश्रुतसंहिता - चिकित्सास्थानम् - ३७. अनुवासनोत्तरबस्तिचिकित्सितम्, चक्रदत्तम् - स्थौल्याधिकारम् - Chakradattam - Sthoulyadhikara वंङ्ग सेन / बृहत् निघण्टु रत्नाकर / वृंन्द माधवम् / भावप्रकाशम् / योग रत्नाकरम् / गदा निग्रहम् / भैषज्य रत्नावली - मेदोरोगम् , बृहत् योग तरङ्गिणी। तरङ्गः. १०४ | ||
| 58 | आलस्यम् - Alasyam - Apathy / laziness / sloth - reluctance to work or make an effort | त्रिफलादि तैलम् - 1 - Triphaladi Tailam - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | सुश्रुतसंहिता - चिकित्सास्थानम् - ३७. अनुवासनोत्तरबस्तिचिकित्सितम्, चक्रदत्तम् - स्थौल्याधिकारम् - Chakradattam - Sthoulyadhikara वंङ्ग सेन / बृहत् निघण्टु रत्नाकर / वृंन्द माधवम् / भावप्रकाशम् / योग रत्नाकरम् / गदा निग्रहम् / भैषज्य रत्नावली - मेदोरोगम् , बृहत् योग तरङ्गिणी। तरङ्गः. १०४ | ||
| 59 | कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) | त्रिफलादि तैलम् - 1 - Triphaladi Tailam - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | सुश्रुतसंहिता - चिकित्सास्थानम् - ३७. अनुवासनोत्तरबस्तिचिकित्सितम्, चक्रदत्तम् - स्थौल्याधिकारम् - Chakradattam - Sthoulyadhikara वंङ्ग सेन / बृहत् निघण्टु रत्नाकर / वृंन्द माधवम् / भावप्रकाशम् / योग रत्नाकरम् / गदा निग्रहम् / भैषज्य रत्नावली - मेदोरोगम् , बृहत् योग तरङ्गिणी। तरङ्गः. १०४ | ||
| 60 | कण्डू - Kandu - Itching / Pruritus | त्रिफलादि तैलम् - 1 - Triphaladi Tailam - 1 | मूलम् - Mulam - Roots | सुश्रुतसंहिता - चिकित्सास्थानम् - ३७. अनुवासनोत्तरबस्तिचिकित्सितम्, चक्रदत्तम् - स्थौल्याधिकारम् - Chakradattam - Sthoulyadhikara वंङ्ग सेन / बृहत् निघण्टु रत्नाकर / वृंन्द माधवम् / भावप्रकाशम् / योग रत्नाकरम् / गदा निग्रहम् / भैषज्य रत्नावली - मेदोरोगम् , बृहत् योग तरङ्गिणी। तरङ्गः. १०४ |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|