Brief Description
भै,र. यो.र / सोमरोगम्
कदलीकन्दनिर्यासे तत्प्रसूनतुलां पचेत् । चतुर्भागावशेषेऽस्मिन् घृतप्रस्थं विपाचयेत् ॥
चन्दनं सरलं मांसी कदलीमूलकं तथा । एलालवङ्गत्रिफला कपित्थफलमेव च ॥
औदकानि च कन्दानि न्यग्रोधादिगणस्तथा । कल्केनानेन संसिद्धं सोमरोगनिवारणम् ।।
मूत्ररोगानशेषांश्च प्रभूतान् शुक्रपिच्छिलान् । प्रमेहान् विंशतिश्चैव मूत्राघातान् त्रयोदशान् ।।
बहुमूत्रं विशेषण मूत्रकृच्छ्रं तथाश्मरीम् । पीतं घृतं निहन्त्याशु विष्णुचक्रमिवासुरान् ।
कदल्यादिधृतं नाम विष्णुना परिकीर्तितम् ॥
केलेकी जडके ३२ सेर रसमें केलेके ६ सेर फूल पकावें । जब चौथा भाग शेष रह जाय तो उतार कर छान लें। इस क्वाथ और निम्नलिखित कल्कके साथ २ सेर धी पकावें।
कल्क द्रव्य-चन्दन, सरल काष्ठ (चीड) जटामांसी, केलेकी जड, इलायची, लौंग, त्रिफला, कैथका फल, जलमें उत्पन्न होनेवाले कन्द (यथासिंघाडा, कमलकन्द, कसेरू आदि) और न्यग्रोधादि गण* यह घृत सोमरोग, सब प्रकारके मूत्ररोग, शुक्रविकार, २० प्रकारके प्रमेह, १३ प्रकारके मूत्राघात और विशेष कर बहुमूत्र, मूत्रकृच्छू और पथरीको नष्ट करता है। इस कदल्यादि घृतका निर्माण विष्णुजीने कहा है यह रक्त रोगोंको, जैसे विष्णुका चक्र असुरोंको नष्ट करता है वैसे ही नाशकारक है।
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | मूत्रदोषम् - Mutra dosham - Spectrum of Disease with altered urine production, urine quality, urine flow and urine volume. | कदल्याद्यं घृतम् - Kadalyadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै. र, यो. र/सोमरोगम् | ||
| 2 | सोम रोग (Soma Rogam - | कदल्याद्यं घृतम् - Kadalyadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै. र, यो. र/सोमरोगम् | ||
| 3 | मूत्रकृच्छ्र - Mutra kruchra - Disease spectrum of dysuria, oliguria | कदल्याद्यं घृतम् - Kadalyadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै. र, यो. र/सोमरोगम् | ||
| 4 | मूत्राघात (Mutraghata, Disease spectrum with oliguria, dysuria, anuria and altered urine production) | कदल्याद्यं घृतम् - Kadalyadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै. र, यो. र/सोमरोगम् | ||
| 5 | अश्मरि - Ashmari - Diseases with Nephrolithiasis / Renal Calculi | कदल्याद्यं घृतम् - Kadalyadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै. र, यो. र/सोमरोगम् | ||
| 6 | मूत्रग्रह (Mutragraha, Disease spectrum with | कदल्याद्यं घृतम् - Kadalyadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै. र, यो. र/सोमरोगम् | ||
| 7 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | कदल्याद्यं घृतम् - Kadalyadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै. र, यो. र/सोमरोगम् | ||
| 8 | बहुमूत्रता - Bahumutrata - Polyuria | कदल्याद्यं घृतम् - Kadalyadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै. र, यो. र/ सोमरोगम्) | ||
| 9 | शुक्र मूत्रता (Shukra mutrata -Spermaturia) | कदल्याद्यं घृतम् - Kadalyadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै,र, यो.र/सोमरोगम् | ||
| 10 | पिच्छिल मूत्रता (Picchila mutrata - Mucusuria) | कदल्याद्यं घृतम् - Kadalyadi Ghrutam | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | भै,र, यो.र/सोमरोगम् |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|