Brief Description
भैषज्य रत्नावली - ग्रहणी रोगाधिकारम्
स सम्यङ्मारितमभ्रकं कट्फलं कुष्ठाश्वगन्धामृता। मेथीमोचरसो विदारिमुसली गोक्षुरकञ्चेक्षुरः॥
रम्भाकन्दशतावरीत्वजमोदा मांसीतिलाधान्यकम् । शटीनागबलाकर्चूरमदनंजातीफलं सैन्धवम् ॥
भार्ङ्गी कर्कटभृङ्गिकं त्रिकटुकं जीरद्वयं चित्रकम् । चातुर्जातपुनर्नवागजकणा द्राक्षाशटी बालकम् ॥
शाल्मल्यंघ्रिफलत्रिकं कपिभवं बीजं समं चूर्णयेत् । चूर्णांशाविजयासिताद्विगुणिता मध्वाज्ययोः पिण्डितम् ॥
कर्षांशागुडिकार्ध कर्षमथवा सेव्या सदा कामिभिः। सेव्यं क्षीरसितं सुवीर्यकरणं स्तम्भेऽप्ययं कामिनाम् ।।
भामावश्यकरः सुखातिसुखदो बह्वङ्गनाद्रावणः । क्षीणेपुष्टिकरः क्षतक्षयहरो हन्याच्च सर्वामयान् ॥
कासश्वासमहातिसारशमनः कामाग्निसंदीपनो। दुर्नामग्रहणी प्रमेहनिबहश्लेष्मातिरेकप्रणुत् ॥
नित्यानन्दकरो विशेष कविता वाचा विलासोद्भवाम् । धत्ते सर्वगुणं महास्थिरमतिः बालो नितान्तोत्सवः ॥
अभ्यासेन निहन्ति मृत्युपलितं कामेश्वरो वत्सरात् । सर्वेषां हितकारणानि गदितः श्री नित्यनाथेन सः॥
वृद्धानां मदनोदयोदयकरः प्रौढांगनासंगमे । सिंहोऽयं समदृष्टिप्रत्ययकरो भूपैःसदासेव्यताम् ॥
(तत्रान्तरेऽस्य महाकामेश्वर संज्ञा)
अभ्रककी उत्तम भस्म, कायफल, कूठ, असगन्ध, गिलोय, मेथी, मोचरस, विदारीकन्द, मूसली, गोखरू, तालमखाना, केलेकी मूसली, शतावर, अजमोद, जटामांसी, तिल, धनिया, कपूरकचरी, गंगेरन, कचूर मैनफल, जायफल, सेंधा, भारंगी, काकड़ा सींगी, त्रिकुटा, जीरा, कालाजीरा, चीता, दालचीनी, इलायची, तेजपात, नागकेसर, पुनर्नवा (साठी) गजपीपल, दाख, कपूरकचरी, सुगन्धवाला, सेंभल की मूसली, त्रिफला और कौंच के बीज । सब चीजें समान भाग । शुद्ध भांग (भांगको भले प्रकार धो लेना चाहिये) सबके बराबर
और खांड सबसे दुगुनी । खांडकी चाशनी करके उसमें सब चीजोंका चूर्ण मिलावें और फिर ठंडा होनेपर शहद और घी मिलाकर १०-११ तोले या ७॥-७|| माषेके मोदक बनावें।
यह कामी पुरुषों के सेवन करने योग्य, स्तम्भक, वशीकरण, अत्यन्त सुखदायक, कामिनी विद्रावक, पौष्टिक, क्षत और क्षयनाशक, खांसी, श्वास, घोर अतिसार नाशक, कामाग्नि सन्दीपक, बबासीर, संग्रहणी, प्रमेह और कफनाशक तथा वाग्वर्द्धक हैं । एवं इनके सेवनसे अकाल मृत्यु और पलित आदि रोग नष्ट होते हैं। यह सब के लिये।हितकारी वृद्धों के लिये कामोत्तेजक और राजाओं के सेवन करने योग्य हैं। अन्य ग्रन्थों में इसीका नाम महाकामेश्वर लिखा है। अनुपान—दूध, मिश्री।
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | शुक्रवृद्धिकरम् / शुक्रलम् - Shukravruddhikaram / shukralam - Drug action which increases the quantity of semen | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 2 | शुक्राल्पत्वम् (Shukaralpatvam, Reduced sperm | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 3 | वशीकरणम् - Vashikaranam - Pharmacological action which induces subjugation - Action of bringing someone or something under domination or control. | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 4 | वीर्य कृत् / वीर्य वर्धनम् - Veeryakrut / Veeryavardhanam - Stamina booster | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 5 | वृष्य/वाजीकरण (Vrushya/Vajikarana, Aphrodisiac) | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 6 | रसायनम् - Rasayana - Drug action which prevents old age and prolongs life with proper nourishment to the body | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 7 | देहपुष्टिकरम् - Deha Pushtikaram - Pharmacological action which promotes overall growth of the body / Nutritive / Nourishing | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 8 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 9 | सकल रोगहरम् / सर्व रोगहरम् - Sakala Rogaharam / Sarva Rogaharam - Drug that can be prescribed for every disease | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 10 | कासः - Kasa - Disease spectrum with Cough | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 11 | श्वासम् - Shvasam - Disease Spectrum with difficulty breathing | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 12 | अतीसारः / अतिसारः / विड्भेदम् - Atisara / Vitbheda - Disease spectrum with excess liquid defecation or loose stools - Diarrhea | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 13 | अर्शस् - Arshas - Diseases with swellings and tumours at anal canal | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 14 | ग्रहणी रोगम् - Grahani rogam - Disease spectrum with altered digestion, absorption and excretion | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 15 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 16 | कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 17 | चित्त सन्तोषम् / सौमनस्यम् - Chitta santosham / Soumansyam - State of Pleasant mind or Tranquility | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 18 | कविता शक्तिः - Kavita Shakti - Skill to write treatise or books or literature | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 19 | वाक्चातुर्य वर्धनम् / वाक् सिद्धिदायकम् - Vak chaturya Vardhanam / Vak siddhidayakam - Drug action which promotes Eloquent Speech - Fluent, expressive, and persuasive in speaking or good oration Skills | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 20 | अकालमृत्युहरणम् - Akala mrutyuharanam - Pharmaceutical action which reduces the risk of Untimely death | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 21 | पलितम् - Phalitam - Hair whitening, Gray hair, Canities | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 22 | स्थिरमतित्वम् (Sthiramatitvam- Steadymindedness) | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् | ||
| 23 | कामोत्तेजकम् (Kamottejaka - Increasing sex drive or libido) | कामेश्वर मोदकः - 1 - Kameshvara Modaka - 1 | सूक्ष्म चूर्णम् - Sukshma Churnam - Fine Powder | भै.र.ग्रहणी रोगाधिकारम् |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|