Brief Description
पलान्यष्टावश्वगन्धां विपाच्य दुग्धे षट्शेरके मन्दवह्नौ ।
दर्व्यालेपो यावदास्ते सुपक्वश्चातुर्जातं क्षिप्य कर्षप्रमाणम् ।।
जातीजातं केशरं वंशसत्वं मोचं मांसी चन्दनं कृष्णसारम् ।
पत्रीकृष्णापिप्पलीमूलदेवपुष्पं कंकोलालिकाक्षोटसारम् ॥
भल्लीबीजं शृङ्गटं गोक्षुराख्यं सिन्दूराभ्रं नागवङ्गं च लोहम् ।
कर्षार्धार्धं सर्वचूर्णं प्रकल्प्य संशोष्याथो शर्करापक्वपाके ॥
पक्त्वा शीतं कारयेदश्वगन्धा पाकोऽयं वै हन्ति मेहानशेषान् ।
ज्वरं जीर्णे शोषगुल्मान्विकारान् पैत्तान्वाताञ्छुक्रवृद्धिं करोति ॥
पुष्टिं दद्यादग्निसंदीपनोऽयं कान्तिं कुर्यात्सौमनस्यं नराणाम् ॥
आधा सेर असगन्धको ६ सेर दूधर्मे उस वक्त तक मन्द अग्निपर पकावे जबतक कि करछीको न लगने लगे, फिर चातुर्जात १ तोला, जायफल, केसर, बंसलोचन, मोचरस, जटामांसी, चन्दन, खैरसार, जावित्री, पीपल, पीपलामूल, लौंग, कंकोल, पाढल, अखरोटकी गिरी, भिलावा, सिंघाडा, गोखरू, रससिन्दूर, अभ्रकभस्म, नागभस्म, बङ्गभस्म, और लोह भस्म प्रत्येक का चूर्ण ७||-७|| मासा मिलाकर सबको खांडकी चासनीमें डालकर यथाविधि पाक बनावे । पकने पर इसे ठंडाकर रखे । यह अश्वगंध पाक सब प्रकारके प्रमेह, जीर्ण ब्वर, शोष, गुल्म और वायुपित्तके रोगोंका नाश करता है तथा इसके सेवनसे शुक्रवृद्धि, कान्तिवृद्धि, पुष्टि, और अग्नि संदीप्त होती है।
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | अश्वगन्ध पाकम्-१ (Ashvagandha pakam -1) | यो.र, वृ.नि.र | |||
| 2 | जीर्ण ज्वरम् - Jirna jvaram - Spectrum of diseases with fever more than 12 days | अश्वगन्ध पाकम्-१ (Ashvagandha pakam -1) | यो.र, वृ.नि.र | |||
| 3 | धातुक्षयम् - Dhatukshayam - Spectrum of diseases associated with Cachexia or loss of muscle mass | अश्वगन्ध पाकम्-१ (Ashvagandha pakam -1) | यो.र, वृ.नि.र | |||
| 4 | गुल्म रोगम् - Gulma Rogam - Disease spectrum with various Abdominal swellings / tumours/ Cysts | अश्वगन्ध पाकम्-१ (Ashvagandha pakam -1) | यो.र, वृ.नि.र | |||
| 5 | पित्तज व्याधि (Pittaja vyadhi, Diseases of pitta) | अश्वगन्ध पाकम्-१ (Ashvagandha pakam -1) | यो.र, वृ.नि.र | |||
| 6 | वातरोगम् /मरुत् रोगम् - Vata Rogam / Marut rogam - Disease spectrum of Movement diseases involving Musculoskeletal and Nervous System | अश्वगन्ध पाकम्-१ (Ashvagandha pakam -1) | यो.र, वृ.नि.र | |||
| 7 | शुक्राल्पत्वम् (Shukaralpatvam, Reduced sperm | अश्वगन्ध पाकम्-१ (Ashvagandha pakam -1) | यो.र, वृ.नि.र | |||
| 8 | वृष्य/वाजीकरण (Vrushya/Vajikarana, Aphrodisiac) | अश्वगन्ध पाकम्-१ (Ashvagandha pakam -1) | यो.र, वृ.नि.र | |||
| 9 | देहपुष्टिकरम् - Deha Pushtikaram - Pharmacological action which promotes overall growth of the body / Nutritive / Nourishing | अश्वगन्ध पाकम्-१ (Ashvagandha pakam -1) | यो.र, वृ.नि.र | |||
| 10 | अल्पाग्नि / मन्दाग्नि / अग्निमान्द्यम् / अग्निसादम् - Alpagni / Mandagni / Agnimandyam / Agnisadam - Spectrum of diseases with reduced appetite, digestion and assimilation | अश्वगन्ध पाकम्-१ (Ashvagandha pakam -1) | यो.र, वृ.नि.र | |||
| 11 | चित्त सन्तोषम् / सौमनस्यम् - Chitta santosham / Soumansyam - State of Pleasant mind or Tranquility | अश्वगन्ध पाकम्-१ (Ashvagandha pakam -1) | यो.र, वृ.नि.र | |||
| 12 | क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia | अश्वगन्ध पाकम्-१ (Ashvagandha pakam -1) | यो.र, वृ.नि.र | |||
| 13 | कान्तिकारकम् / तेजस्करम् - Kantikarakam / Tejaskaram - Drug action which enhances Lusture and Glow | अश्वगन्ध पाकम्-१ (Ashvagandha pakam -1) | यो.र, वृ.नि.र | |||
| 14 | शुक्रवृद्धिकरम् / शुक्रलम् - Shukravruddhikaram / shukralam - Drug action which increases the quantity of semen | अश्वगन्ध पाकम्-१ (Ashvagandha pakam -1) | यो.र, वृ.नि.र |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|