Home 03

शतावरी तैलम् (Shatavari Tailam)

Scientific Name:

Hindi Name:

English Name:

Category: Combination Products

Sub-Category:

Out of Stock

Brief Description

शतावरी बलायुग्मं पर्णौ गन्धर्वहस्तकः । अश्वगन्धा श्वदंष्ट्रश्च बिल्वः काशः कुरण्टकः ॥१३३॥

एतान् सार्धपलान्भागान्कल्कयेच्च विपाचयेत् । चतुर्गुणेन नीरेण पादशेष शृतं नयेत् ॥ १३४ ॥

नियोज्य तैलप्रस्थे च क्षीरप्रस्थं विनिक्षिपेत् । शतावरीरसप्रस्थं जलप्रस्थं च योजयेत् ॥ १३५॥

शतावरीदेवदारुमांसीतगरचन्दनम् । शतपुष्पा बला कुष्ठमेला शैलेयमुत्पलम् ॥ १३६ ॥

ऋद्धिर्मेदा च मधुकं काकोली जीवकस्तथा।। एषां कर्षसमैः कल्कैस्तैलं गोमयवह्निना ॥ १३७ ॥

पचेत्तन्मूर्धतैलेन नरः स्त्रीषु वृषायते । नारी च लभते पुत्रं योनिशूलं च नश्यति ॥१३॥

अङ्गशूलं शिरःशूलं कामलां पाण्डुतां गरम् । गृध्रसीप्लीहशोषांश्च मेहान्दण्डापतानकम् ॥१३९॥

सदाहं वातरक्तं च वातपित्तगदार्दितम् । असृग्दरं तथाध्मानं रक्तपित्तं च नश्यति ॥ १४०॥

शतावरीतैलमिदं कृष्णात्रेयेण भाषितम् ।
ॐ नारायण्यै स्वाहा ॥

उत्तराभिमुखो भूत्वा खनेत्खदिरशङ्कुना ॥ १४१ ॥

ॐ सर्वच्याधिनाशिन्यै स्वाहा ।
इत्युत्पाटनमन्त्रः।

ॐ कुमारीजीवन्यै स्वाहा ।

इति पानमन्त्रः ।

दी०-अथ शतावरीतैलमप्याह-शतावरीति । शतावरी दिव्यौषधिः बलायुग्ममिति बला अतिबला नागबला, पर्णौ द्वे ते शालिपर्णी पृष्णपर्णी चेति, गन्धर्वहस्तकः एरण्डः, श्वदंष्ट्रो गोक्षुरकः, बिल्व इत्यत्र बिल्वमूलं, काशः प्रसिद्धः तस्य मूलं, कुरण्टकः सहचरः, अस्यापि मूलमेव । एतान् सार्धपलान् भागानिति । एतान् पूर्वोक्तान् भागानिति, पृथग्भूतान् सार्धपलानिति, अर्धपलेन सह पलं तेन षट्कर्षमितं प्रत्येकमाहुः । मिलित्वा प्रस्थमेकम् । जलप्रस्थं च योजयेदिति । जलं पानीयं तच्चात्र कल्कपाकार्थमभिहितम् । तत् कल्कद्रव्यमाह शतावरीत्यादि । तत्र मांसी गन्धाख्या, तगरं प्रसिद्धं, चन्दनं श्वेतं, शैलेयं शिलापुष्पं, उत्पलं कमलं, तदभावे पद्मबीजं । ऋद्ध्यादि जीवकान्तद्रव्यस्यालाभात् तत्साम्यगुणद्रव्यं प्रयोज्यमिति सर्वत्र । गोमयवह्निनेति ग्रहणं मृद्वग्निसाधनार्थम् । मूर्धतैलेनेति श्रेष्ठतैलेन तथा मूर्ध्नि पूरितेन तैलेनेत्यर्थः। नरः पुरुषः अस्य पानादभ्यङ्गतो वा स्त्रीषु वृषायते हर्ष प्राप्नोतीत्यर्थः । कृष्णात्रेयेणेति कृष्णात्रेयः पुनर्वसुरिति तेन कथितमित्यर्थः । अत्र क्वाथस्वरसकल्कार्थं यत् शतावरीमूलं प्रोक्तं तदनेनैव मन्त्रेणोत्पाट्यम् , कुतः ? वन्ध्यापत्यादिकरणार्थं; तद्यथा-वक्ष्यमाणेनोङ्कारपूर्वकाष्टाक्षरमन्त्रेण कृत्वोत्तराभिमुखो भूत्वा खदिरशङ्कुना खदिरकाष्ठकीलकेन खनेत् । पश्चात् ॐङ्कारसहितेनैकादशाक्षरमन्त्रेणोत्पाटनं कुर्यात् । मन्त्रस्त्वस्याग्रे कथितः । अथ पानमन्त्रमाह ॐकारयुतेन दशाक्षरेण मन्त्रेण स्नेहपानमिति । एते मन्त्राः मूले प्रसिद्धाः ते तत एव ज्ञातव्याः शतावरी दिव्यौषधिरित्यनेन याः सर्वाः शतावरीसदृशा ओषध्यस्ताः सर्वा
एवमेव ग्राह्या इत्यर्थः ॥ १३३-१४१ ॥

गू०-बलायुग्मं गांगेरुकी, पर्ण्यौ शालिपर्णी पृष्णपर्णी, गन्धर्वहस्तकः एरण्डः, श्वदंष्ट्रः गोक्षुरः, काशः, कुरण्टकः, पीतवासा एषामर्धपलान् पृथगेव । शैलेयः प्रसिद्धः । स्पष्टमन्यत् ॥ १३३-१४१ ॥

क्वाथ-शतावर, बला (खरैटी), अतिबला (कंधी), शालपर्णी, पृष्णपर्णी, अरण्डकी जड़, असगन्ध, गोखरु, बेलछाल, कासकी जड़ और कटसरैया ७॥ ७॥ तोले ले कर सबको एकत्र कूटकर ८ गुने पानी में पकायें और चौथा भाग शेष रहनेपर छान लें। अन्य द्रव पदार्थ- दूध २ सेर, शतावरका रस २ सेर और पानी २ सेर ।
कल्क-शतावर, देवदारु, जटामांसी, तगर, सफेद चन्दन, सोया, खरैटीकी जड़, कूठ, इलायची, भूरि छरीला, नीलोत्पल, ऋद्धि, मेदा, मुलैठी, काकोली और जीवक १-१ तोला ले कर कल्क बनावें ।२ सेर तेलमें उपरोक्त क्वाथ, द्रव पदार्थ और कल्क मिला कर गायके उपलों (कण्डों) की अग्नि पर पकावें । जब पानी जल जाय तो तेलको छान लें।
यह तेल अत्यन्त वृष्य और स्त्रियों के लिये पुत्रदाता है; तथा योनिशूल, अंगशूल, शिरशूल, कामला, पाण्ड, गरविष, गृध्रसी, लोहा, शोष, प्रमेह, दण्डापतानक, दाह, वातरक्त, वातपित्तज रोग, रक्तप्रदर, आध्मान और रक्तपित्तको नष्ट करता है।

Sl.No	Raw Material	Variant	Ratio	Quantity Required for 1000g	Unit

modal-content

Rasa
Guna
Veerya
Vipaka
Prabhava
Anupanam

Sl.No.	Disease Factor	Name of the combination	Reference
1	वृष्य/वाजीकरण (Vrushya/Vajikarana, Aphrodisiac)	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
2	वन्ध्या - Vandhya - Female Infertility	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
3	योनि शूलम् (yoni shulam)	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
4	शूल (Shula)	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
5	शिरोरोगम् - Shirorogam - Disease spectrum with headaches	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
6	पाण्डुरोगम् - Pandurogam - Disease spectrum with altered blood circulation and tissue perfusions and blood production	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
7	कामला - Kamala - Disease spectrum with yellowish discolouration ok skin, sclera, nails, yellowish to red urine and feces, altered Sensorium, burning sensations, altered digestion, weakness, emaciation, lethargy, tastelessness	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
8	गृध्रसी - Grudhrasi - Spectrum of diseases with radiating pain from low back towards lower limb	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
9	प्लीह रोगम् / प्लीहोदरम् / प्लीह वृद्धिः - Pliha Rogam / Pleehodaram / Pleeha Vruddhi - Disease spectrum with enlarged spleen	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
10	प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
11	क्षय रोगम् / राजयक्ष्मा / शोषम् - Kshaya Rogam / Rajayakshma / Shosham - Disease spectrum with progressive emaciation or cachexia	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
12	अपतानकम्/अपतन्त्रकम् (Apatanakam/Apatantrakam - Disease spectrum with tonic clonic muscle contractions with psychomotor component, loss of consciousness, labored breathing, headache,abscence eye movements- Opisthotonos, emprosthotonos, pleurothotonos, cata	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
13	वातरक्त (Vatarakta)	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
14	प्रदरम् / असृग्दरम् - Pradaram / Asrugdaram - Disease spectrum with excess vaginal bleeding , menorrhagia, metrorrhagia	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
15	वातपित्तज व्याधि (Vatapittaja vyadhi, Diseases of Vata and pitta)	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
16	आध्मानम् - Adhmanam - Disease spectrum with painful abdominal bloating	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१
17	रक्तपित्तम् (Raktapittam, Disease spectrum with uncontrolled bleeding from the body- Bleeding diathesis)	शतावरी तैलम् (Shatavarai Tailam)	शा.म.९/१३३-१४१

Disease Factors

	Type	Operator	Value	Unit	Frequency	Duration	Comment

Basic Information

Main Complaints

History

General Examination

Systemic Examination

Ayurved

History of present illness

Data

History of past illness

Data

Family History

Data

Personal History

Data

Treatment History

Data

Sexual/Social/Occupational etc.

Data

Temperature

Data

Blood Pressure

Data

Weight

Data

Height

Data

BMI

Data

Built

Data

Face

Data

Scalp

Data

Neck

Data

Scalp Hairs

Data

Body Hairs

Data

Lymph Nodes

Data

Nails

Data

Oedema

Data

Pallor

Data

Cyanosis

Data

Discolouration

Data

Odour

Data

Respiratory System

1. Inspection

Nose

Data

Throat

Data

Respiratory Rate

Data

Rhythm

Data

Chest

Data

Thoracic movements

Data

2. Palpation

Position of Mediastinum

Data

Position of the trachea

Data

Tactile vocal Fremitus

Data

Swellings

Data

Tenderness

Data

3. Percussion

Data

4. Auscultation

Breath sounds

Data

Added Sounds

Data

Cardiovascular System

1. Inspection

Raised JVP

Data

Oedema

Data

Clubbing

Data

Cyanosis

Data

Pallor

Data

Chest Wall shape

Data

2. Palpation

Pulse

Data

Hepatomegaly

Data

Apex Beat

Data

Pulsations

Data

Tenderness

Data

Thrills

Data

3. Percussion

Data

4. Auscultation

Heart sounds

First Heart Sound S1

Data

Second Heart Sound S2

Data

Murmurs

Data

Pericardial rub

Data

Gastrointestinal System

1. Inspection

Oral Cavity

Data

Lips

Data

Teeth

Data

Tongue

Data

Pharynx

Data

Neck

Data

Swallowing Reﬂex

Data

Abdomen

Data

2. Palpation

Data

3. Percussion

Data

4. Auscultation

Data

5. Per rectal and perianal Examination

Data

6. Endoscopic Findings

Data

7. Colonoscopy Findings

Data

8. MRCP Findings

Data

Central Nervous System

1. Higher Mental function

Mental Status

Data

Memory

Data

Orientation

Data

Speech

Data

Behavior

Data

Gait and Movements

Data

Calculations

Data

Thoughts

Data

Delusions/ Hallucinations/Illusions

Data

2. Cranial Nerves

Olfactory Nerve

Data

Optic Nerve

Data

Oculomotor Nerve

Data

Trochlear Nerve

Data

Abducent Nerve

Data

Trigeminal nerve

Data

Facial nerve

Data

Vestibular Cochlear nerve

Data

Glossopharyngeal Nerve

Data

Vagus Nerve

Data

Spinal Accessory Nerve

Data

Hypoglossal nerve

Data

3. Motor System

Muscle Bulk

Data

Muscle Power Score

Data

Muscle Power

Data

Muscle Tone

Data

Co-ordination

Data

Reflexes

Data

Involuntary Movement

Data

4. Sensory System

Superﬁcial Touch

Data

Deep Touch

Data

Pain

Data

Temperature

Data

Vibration

Data

Proprioception

Data

Knee reflex

Data

Ankle reflex

Data

and others

Data

Musculoskeletal System

1. Inspection

Discolouration

Data

Oedema

Data

Neck

Data

Jaws

Data

Shoulder

Data

Arm and Elbows

Data

Hands and Small Joints of Hand

Data

Fingers and Joints of ﬁngers

Data

Thighs and hip Joint

Data

Legs and Knee Joint

Data

Foot and Ankle Joints

Data

Spine and back

Data

Range of Movement

Data

Joints involvement

Data

2. Palpation

Temperature

Data

Tenderness

Data

Crepitus

Data

Movements

Data

3. Special Tests

Tests of temporomandibular Joint

Data

Spine tests

Data

Shoulder joint tests

Data

Elbow joint Tests

Data

Hip joint Tests

Data

Knee joint Tests

Data

Ankle joint Tests

Data

Tests of hand and foot Joints

Data

Integumentary System – Skin and Appendages

1. Inspection

Primary lesion

Data

Secondary lesion

Data

Pigmentations

Data

Hairs

Data

Blood vessels

Data

2. Palpation

State of the skin

Data

3. Special Tests

Koebner Phenomenon

Data

Wood lamp test

Data

Microscopic Appearance

Data

Diascopy

Data

Dermoscopy

Data

Patch test

Data

Skin Biopsy

Data

The visual system

Inspection of the eyes

Data

Intra ophthalmic Pressure

Data

Visual acuity

Data

Visual Field

Data

Refractive errors

Data

Ophthalmoscopic examination

Data

The ear

Inspection

Data

Palpation

Data

Otoscopic Examination

Data

Hearing Tests

Data

Vestibular Function Tests

Data

Audiogram

Data

The nose

Inspection

Data

Palpation

Data

Nasal canal patency test

Data

Rhinoscopy Findings

Data

The Reproductive System

1. Female Reproductive System

Breast

Inspection

Data

Palpation

Data

Mammogram

Data

External genitalia and vagina and Cervix

Inspection

Data

Palpation

Data

Per speculum examination

Data

Menstrual History

Data

2. Obstetric Examination

Gestations

Data

Parturition

Data

Live children

Data

Abortions

Data

Stillbirth

Data

LMP

Data

EDD

Data

Obstetric Complications

Data

3. Male Reproductive System

Inspection

Data

Palpation

Data

Semen Analysis

Data

Lab Tests

Blood Tests

Data

Urine Tests

Data

Sputum tests

Data

CSF Tests

Data

Imaging studies

X Ray

Data

MRI

Data

PET CT

Data

Others

Data

Biopsy / FNAC and other histopathological studies

Data

Diagnosis

Data

Disease Scores

Data

Complications

Data

Prognosis

Data

Ashtasthana pareeksha – अष्टस्थान परीक्षा

नाडी - Nadi

Data

मूत्र – Mutra

Data

मल – Mala

Data

जिह्वा - Jihva

Data

शब्द – Shabda

Data

स्पर्श - Sparsha

Data

स्दृक् – Druk

Data

आकृति - Akruti

Data

दशविध परीक्षा – Dashvidha pariksha

1. प्रकृति - Prakṛuti – Body Constitution

Data

2. सार – Sara – Constitution of Tissue

Data

3. संहनन – Samhanana – Organ articulations

Data

4. प्रमाण – Pramana – Body Measurement

Data

5. सात्म्य – Satmya - Suitability

Data

6. सत्व – Satva – Psyche

Data

7. आहारशक्ति – Aharashakti – Power of Food intake and digestion

Data

8. व्यायामशक्ति – Vyayamashakti – Power of Excercise

Data

9. वय – Vaya - Age

Data

10. विकृति परीक्षा – Examination of Disease
10.1. निदान – Disease Cause

10.1.2. सन्निकृष्ट निदानम् – Imminent Reason

Data

10.1.3. विप्रकृष्ट निदानम् – Remote Reason

Data

10.1.4. बाह्य निदानम् – External Reason

Data

10.1.5. आभ्यन्तर निदानम् – Internal Reason

Data

10.1.6. प्राकृत निदानम् – Causes which are favourable to the treatment

Data

10.1.7. वैकृत निदानम् - Causes which are non-favourable to the treatment

Data

10.1.8. प्रधान हेतु – Primary Cause

Data

10.1.9. व्यभिचारि हेतु – Secondary weak cause

Data

10.1.10. उत्पादक हेतु – Accumulative or Productive Cause

Data

10.1.11. व्यञ्जक हेतु – Triggering Cause

Data

10.1.12. व्याधि हेतु – Causes which directly manifest disease

Data

10.1.13. दोष हेतु – Causes which directly vitiates Dosha

Data

10.1.14. उभयहेतु – Causes which vitiate Doshas and Manifest the disease

Data

10.2. पूर्वरूपम् – Prodromal Signs and Symptoms

Data

10.3. रोगकालम् – Disease state according to the time – Chronic or Acute

Data

10.4. दोषाणि तथा दोषावस्था – Dosha and State of Dosha

Data

10.5. दूष्याणि – Body components vitiated with Dosha

Data

10.6. स्रोतस् – Organ system involved

Data

10.7. स्रोतोदुष्टि प्रकार – Type of Vitiation in tissues

Data

10.8. काल – Disease Stage

Data

10.9. अग्नि – Metabolism

Data

10.10. कोष्ठ – Nature of Gut

Data

10.11. उद्भवस्थानम् – Place of disease Origin

Data

10.12. व्य्क्तस्थानम् – Place of Disease expression

Data

10.13. रोगमार्गम् – Ways of disease involvement

Data

10.14. लक्षणम् – Signs and Symptoms

Data

10.15. उपद्रव – Complications

Data

10.16. उपशय – Factors which relive disease symptoms and signs

10.16.1. हेतुविपरीत – Factors contrary to disease cause

Data

10.16.2. व्याधि विपरीत - Factors contrary to disease

Data

10.16.3. हेतुव्याधि विपरीत - Factors contrary to disease and cause

Data

10.16.4. हेतुविपरीतार्थकारि - Factors favouring the disease cause

Data

10.16.5. व्याधिविपरीतार्थकारि – Factors favouring the disease

Data

10.16.6. हेतुव्याधि विपरीतार्थकारि - Factors favouring the disease and disease cause

Data

10.17. अनुपशय - Factors which aggravate disease symptoms and sign

Data

10.18. सापेक्ष निदानम् – Differential Diagnosis

Data

10.19. व्याधिविनिश्चयम् – Definite Diagnosis

Data

10.20. साध्यासाध्यता – Prognosis

Data

10.21. अरिष्टलक्षणम् – End Of Life Signs and Symptoms

Data

Treatments

Medicines u>

i) Name

Data

ii) Dose

Data

iii) Frequency

Data

iv) Duration

Data

Surgery

Data

Para surgical treatments

Data

Radiation

Data

Physiotherapy

Data

Treatment Duration

Data

Type of treatment – OPD Or IPD

Data

Results

1. Patient Name -
2. Diagnosis -
Parameters	Ayurvedic Part	Symptoms	Signs	Complications	Lab tests	Imaging Studies	Disease Scores	Prognosis	Action
Before Treatment
After 15 Days

NAME:
MEANING:
SHLOKA:
AYURVEDIC DIAGNOSIS:
WESTERN DIAGNOSIS:
CLOSE MATCHES

Sl.no.	Amount	Validity	Action
1	$200	525600mins	Pay
2	$100	10000mins	Pay

शतावरी तैलम् (Shatavari Tailam)

Brief Description

Shloka

Phytochemical Property

Ingredients

Ayurvedic Property

Disease Factor

Contra Indications

Research Details

Dosage

Upload Case Sheet

Respiratory System

1. Inspection

2. Palpation

3. Percussion

Data

4. Auscultation

Cardiovascular System

1. Inspection

2. Palpation

3. Percussion

Data

4. Auscultation

Gastrointestinal System

1. Inspection

2. Palpation

Data

3. Percussion

Data

4. Auscultation

5. Per rectal and perianal Examination

6. Endoscopic Findings

7. Colonoscopy Findings

8. MRCP Findings

Central Nervous System

1. Higher Mental function

2. Cranial Nerves

3. Motor System

4. Sensory System

Musculoskeletal System

1. Inspection

2. Palpation

3. Special Tests

Integumentary System – Skin and Appendages

1. Inspection

2. Palpation

3. Special Tests

The visual system

Inspection of the eyes

Intra ophthalmic Pressure

Visual acuity

Visual Field

Refractive errors

Ophthalmoscopic examination

The ear

Inspection

Palpation

Otoscopic Examination

Hearing Tests

Vestibular Function Tests

Audiogram

The nose

Inspection

Palpation

The Reproductive System

1. Female Reproductive System

Breast

Inspection

Palpation

External genitalia and vagina and Cervix

Inspection

Palpation

Menstrual History

2. Obstetric Examination

3. Male Reproductive System

Inspection

Palpation

Lab Tests

Imaging studies

Biopsy / FNAC and other histopathological studies