जलशोधन गणम् - Jalashodhana Ganam
Scientific Name: Jalashodhana Ganam
Hindi Name: जलशोधन गण - Jalashodhan Gan
English Name: Jalashodhana Ganam - Group of Drugs which purify water
Category: Combination Products
Sub-Category: अधिवासनम् - Adhivasanam - Sprinkling and retaining medicinal drugs in liquids
Out of Stock
Brief Description
Drugs used to purify Water
सुश्रुतसंहिता - सूत्रस्थानम् - ४५. द्रवद्रव्यविध्यध्यायः
तत्र यत् पङ्कशैवलहठतृणपद्मपत्रप्रभृतिभिरवच्छन्नं रविशशिकिरणानिलैर्नाभिजुष्टं गन्धवर्णरसोपसृष्टं तद्व्यापन्नमिति विद्यात् |
तस्य स्पर्शरूपरसगन्धवीर्यविपाकदोषाः षट् सम्भवन्ति |
तत्र, खरता पैच्छिल्यमौष्ण्यं दन्तग्राहिता च स्पर्शदोषः, पङ्कसिकताशैवालबहुवर्णता रूपदोषः; व्यक्तरसता रसदोषः; अनिष्टगन्धता गन्धदोषः; यदुपयुक्तं तृष्णागौरवशूलकफप्रसेकानापादयति स विर्यदोषः; यदुपयुक्तं चिराद्विपच्यते विष्टम्भयति वा स विपाकदोष इति |त एते आन्तरिक्षे न सन्ति ||११||
व्यापन्नस्य चाग्निक्वथनं सूर्यातपप्रतापनं तप्तायःपिण्डसिकतालोष्ट्राणां वा निर्वापणं प्रसादनं च कर्तव्यं, नागचम्पकोत्पलपाटलापुष्पप्रभृतिभिश्चाधिवासनमिति ||१२||
निबन्धसङ्ग्रह व्याख्या (डल्हण कृत)
व्यापन्नलक्षणमाह- तत्रेत्यादि| पड्कः कर्दमः; शैवालं शैवलं; हठः जलकुम्भिका, अभूमिलग्नमूलस्तृणविशेषः इत्येके| अवच्छन्नम् आच्छादितम्| नाभिजुष्टं न स्पृष्टम्| उपसृष्टं संयुतम्| व्यापन्नं दोषाक्रान्तम्| तानेव षड्दोषान्निर्दिशन्नाह- तत्रेत्यादि| औष्ण्यं भूबाष्पजनितं, न पुनरग्न्यातपकृतम्| दन्तग्राहिता अतिशीतताऽभिप्रेता| पङ्केत्यादि सिकता वालुका| अनिष्टगन्धता विस्रादिगन्धता| व्यक्तरसता रसनेन्द्रियग्राह्यमधुरादिरसता| यदुपयुक्तमित्यादि कफप्रसेकः श्लेष्मस्रवणम्| वीर्यं चाचिन्त्यक्रियाहेतुः| यदुपयुक्तमित्यादि विष्टम्भो गुड्गुडाशब्दः| त एते इति एते पूर्वोक्ताः षड्दोषाः| आन्तरिक्षे इत्यस्योपलक्षणत्वादाकाशगुणभूयिष्ठेऽपि न सम्भवन्ति||११|
व्यापन्नानां प्रसन्नतोपायं दर्शयन्नाह- व्यापन्नानामित्यादि| अग्निक्वथनं महादोषदुष्टस्य, सूर्यातपप्रतापनमल्पदोषे, तप्तायःपिण्डादिनिर्वापणं मध्यदोषे| लोष्ट्रः कठिनो मृन्मयः| निर्वापणं जले निःक्षेपणमित्यर्थः| प्रसादनं च कर्तव्यमिति अग्निक्वथनादिस्वरूपं प्रसादनं नान्यत्| गन्धापनयने उपायमाह- नागेत्यादि| नागो नागकेशरः, चम्पको राजचम्पकः, उत्पलं सौगन्धिकं; प्रभृतिग्रहणात् केतकीमल्लिकादिपुष्पाणि||१२||
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|