Brief Description
गौराद्यंघृतम्
(म. र., धन्वं. यो. र., ग. नि.. वृ. मा, र.र., च. द. । व्रणा० । वृ. यो- त.। त. ११२)
गौरा हरिद्रा मञ्जिष्ठा मांसी मधुकमेव च । प्रपौण्डरीकं ह्लीवेरं भद्रमुस्तं सचन्दनम् ।।
जातीनिम्बपटोलञ्च करञ्जं कटुरोहिणी। मधूच्छिष्टं समधुकं महामेदा तथैव च ॥
पञ्चवल्कलतोयेन घृतप्रस्थं विपाचयेत् । । एष गौरो महायोगः सर्व व्रणविशोधनः॥
आगन्तुसहजाश्चैव सुचिरोत्थाश्च ये व्रणाः। विषमामपि नाडीं तु शोधयेच्छीघ्रमेव तु ॥
कल्क द्रव्य-
सफेद सरसों, हल्दी, मजीठ,जटामांसी (बालछड़), मुलैठी, पुण्डरिया, नेत्रबाला,
नागरमोथा, लाल चन्दन, चमेलीके पत्ते, नीमकेपत्ते, पटोलपत्र, करञ्ज (करञ्जवे) की गिरी, कुटकी, मोम, मुलैठी और महामेदा समभाग मिश्रित २० तोले । क्वाथ द्रव्य–पञ्चवल्कल (बड़, गूलर, बेत, पीपल [अश्वत्थ] वृक्ष और पिलखनकी छाल समभाग मिश्रित २ सेर ।
विधिः--क्वाथ द्रव्योको कूटकर १६ सेर पानीमें पकाकर ४ शेर रहने पर छान लीजिए तत्पश्चात् १ सेर गोघृत, यह क्वाथ और उपरोक कल्क द्रव्य मिलाकर पकाइये । जब घृत शेष रह जाय तो उतारकर छान लीजिए।
यह गौरादिघृत आगन्तुक, सहज और अत्यन्त पुराने घावोका तथा विषम मार्गगामिनी नाडी (नासूर) को अत्यन्त शीघ्र शुद्ध कर देता है।
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | |
|---|---|
| Guna | |
| Veerya | |
| Vipaka | |
| Prabhava | |
| Anupanam | modal-content |
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | व्रण (Vruna, Ulcer) | गौराद्यंघृतम् -1 (Gouradya Ghrutam - 1) | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | म. र., धन्वं. यो. र., ग. नि, वृ. मा, र.र., च | ||
| 2 | व्रण शोधन (Vruna shodhana, wound cleansing or ulcer debridement medicines)) | गौराद्यंघृतम् -1 (Gouradya Ghrutam - 1) | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | म. र., धन्वं. यो. र., ग. नि, वृ. मा, र.र., च | ||
| 3 | नाडीव्रण - Nadivruna - Diseases with sinus. Sinus is a blind track leading from the surface down to the tissues. There may be a cavity in the tissue which is connected to the surface through a sinus. The sinus is lined by granulation tissue which may be | गौराद्यंघृतम् -1 (Gouradya Ghrutam - 1) | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | म. र., धन्वं. यो. र., ग. नि, वृ. मा, र.र., च | ||
| 4 | चिरजात व्रणम् (Chirajata Vrunam - Longstanding non healing Ulcers) | गौराद्यंघृतम् -1 (Gouradya Ghrutam - 1) | घृतम् - Ghrutam - Medicated Ghee | म. र., धन्वं. यो. र., ग. नि, वृ. मा, र.र., च |
| Disease Factors |
|---|
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment |
|---|