Home 03

नील शंखपुष्प पञ्चाङ्गम् - 2 / नील अपराजिता पञ्चाङ्गम् - Neela Shankhapushpam Panchangam - 2 / Neela Aparajita Panchangam

Scientific Name: Clitoria ternatea

Hindi Name: नील शंखपुष्पी पंचांग - 2 / नील अपराजिता पंचांग / गिरिकर्णिका की पंचांग - Neela Shankhapushpi Panchang / Neela Aparajita / Girikarnika -

English Name: Butterfly Pea, Winged- leaved Clitoria, Mezereon - Blue variant - Whole plant

Category: Plant Parts

Sub-Category: पञ्चाङ्गम् - Panchangam - Whole plant

Out of Stock

Brief Description

This plant used as Shankhapushpi in south india is cathartic, diuretic, anti tussive and memory enhancer.

कैयदेवनिघण्टु - १. ओषधिवर्ग
विष्णुक्रान्ता
धावली चीली इत्येके |
सफली मूर्दधित्यमि विष्णुक्रान्ताऽपराजिता | सतीनिका नीलपुष्पी दीनिकी क्षुरिका जया ||६८८||
तस्यान्तबीजोऽर्कसुतो विषगन्धो विषोदरः | अशीतकः सूक्ष्मपत्रा सतीनछदिका तथा ||६८९||
शुक्रपुष्पा भूमिलग्ना ह्रस्वा सा शङ्खपुष्पिका | विष्णुक्रान्ता कटुस्तिक्ता बुद्धिमेधास्मृतिप्रदा ||६९०||
कषाया कटुका पाके व्रणकृमिकफापहा | शाकं विषघ्नं गुरु शङ्खपुष्प्या |
दाहं सपित्तं विनिहन्ति वातम् |६९१|

शङ्खपुष्पी

शङ्खपुष्पी क्षीरपुष्पी कम्बुपुष्पी मनोरमा ||१४९३||
शिवाब्राह्मी भूतिलता किरीटी कम्बुमालिका | माङ्गल्यपुष्पी शङ्खाह्वा मेध्या वनविलासिनी ||१४९४||
मङ्गल्यान्या रक्तपुष्पा सुभद्रा सूक्ष्मपत्रिका | सर्पाक्षी त्वपरा विष्णुक्रान्तान्या नीलपुष्पिका ||१४९५||
शङ्खपुष्पी सरा स्वर्या कटुस्तिक्ता रसायनी | अनुष्णा वर्णमेधाग्निबलायुःकान्तिदा हरेत् ||१४९६||
दोषापस्मारलूतास्त्रीकुष्ठभूतविषकृमीन् ||१४९७||

धन्वन्तरिनिघण्टु - ४. करवीरादिवर्ग
अश्वक्षुरा
अश्वक्षुरा श्वेतपुष्पी श्वेता च गिरिकर्णिका | कटभी श्वेतानामा च श्वेतस्यन्दाऽपराजिता ||८४||
नीलपुष्पा महाश्वेता गिरीकर्णी गवादनी | वल्ली चात्युग्रगन्धा च नीलस्पन्दा प्रकीर्तिता ||८५||
गिरिकर्णीद्वयं तिक्तं पित्तोपद्रवनाशनम् | चक्षुष्यं विषदोषघ्नं त्रिदोषशमनं च तत् ||८६||
गिरिकर्णी हिमा तिक्ता पित्तोपद्रवनाशिनी | विषनेत्रविकारांश्च हन्ति कुष्ठरुजापहा ||८७||

निघण्टुशेष - ३. लताकाण्ड
गिरिकर्णी
स्याद् गिरिकर्ण्यामास्फोता विष्णुक्रान्ताऽपराजिता ||३०७||

निघण्टुशेषटीका व्याख्या (श्रीवल्लभगणि कृत)

गिरिः-अश्मेव कर्णोऽस्याः गिरिकर्णी, “पाक-कर्ण-पर्ण-वालान्तात्” [सिद्ध. २.४.५५] इति ङीः, तस्याम्| आ-समन्तात् स्फुटति आस्फोता, पृषोदरादित्वात् तकारः| विष्णुना क्रम्यते विष्णुक्रान्ता| अत एव रक्षाहेतुत्वाद् अपराजिता अप्रतिहता|

एतस्या लोके ‘गिरणई’ इति प्रसिद्धिः||३०७||

कृष्णगिरिकर्णी

.. .. .. कृष्णा त्वव्यक्तगन्धिका ||३०८||
नीलस्यन्दा नीलपुष्पी महाश्वेता गवादनी |३०९|

निघण्टुशेषटीका व्याख्या (श्रीवल्लभगणि कृत)

‘तुः’ पुनरर्थे| कृष्णा गिरिकर्णी, अव्यक्तो गन्धोऽस्याः अव्यक्तगन्धिका||३०८||

नीलः स्यन्दोऽस्याः नीलस्यन्दा| नीलवर्णानि पृष्पाण्यस्याः नीलपुष्पी| महती चासौ श्वेता च महाश्वेता| गावोऽदन्त्यस्यां गवादनी, अनटि “स्वरे वाऽनक्षे” [सिद्ध. १.२.२९] इत्यवादेशः|

एतस्या लोके ‘कालीगिरणई’ इति प्रसिद्धिः| आह च–
अश्वखुरः श्वेतपुष्पी श्वेता च गिरिकर्णिका|
कटभी श्वेतनामा च श्वेतस्यन्दाऽपराजिता||
नीलपुष्पी महाश्वेता गिरिकर्णी गवादनी|
वेशी चात्युग्रगन्धा च नीलस्यन्दा प्रकीर्तिता| [धन्व. वर्ग ४ श्लो. ८४-८५] इति|

एतानि सर्वाणि “स्याद् गिरिकर्ण्यामास्फोता” [श्लो. ३०७] इत्याद्यारभ्य गिरिकर्णीनामानि

भावप्रकाश-पूर्वखण्ड-मिश्रप्रकरण - ४. गुडूच्यादिवर्ग
अपराजिता
आस्फोता गिरिकर्णी स्याद्विष्णुक्रान्ताऽपराजिता | अपराजिते कटू मेध्ये शीते कण्ठ्ये सुदृष्टिदे |
कुष्ठमूत्रत्रिदोषामशोथव्रणविषापहे | कषाये कटुके पाके तिक्ते च स्मृतिबुद्धिदे ||९७||

मदनपालनिघण्टु - १. अभयादिवर्ग

विष्णुक्रान्ता

विष्णुक्रान्ता नीलपुष्पी जया वश्याऽपराजिता | विष्णुक्रान्ता कटुर्मेध्या कृमिव्रणकफाञ्जयेत् ||२७५||

कटभी
श्वेतस्यन्दा श्वेतपुष्पा कटभिर्गिरिकर्णिका | सिताऽपराजिता श्वेता विषघ्नी मे(मो)हनाशिनी ||३०७||
नीलस्यन्दा व्यक्तगन्धा नीलपुष्पा गवादिनी | श्वेतस्यन्दाद्वयं शीतं ग्रहघ्नं दृष्टिकण्ठकृत् |
कुष्ठशूलत्रिदोषामशोफव्रणविषापहम् ||३०८||

मदनपालनिघण्टु - १. अभयादिवर्ग
बलामोटा
बलामोटा जया सूक्ष्मपत्रा ज्ञेयाऽपराजिता | बलामोटा विषश्लेष्मकृच्छ्रनुद्विजयप्रदा ||३१५||

राजनिघण्टु - ३. गुडूच्यादिवर्ग
अश्वक्षुरा
अश्वक्षुराऽद्रिकर्णी च कटभी दधिपुष्पिका | गर्दभी सितपुष्पी च श्वेतस्यन्दाऽपराजिता ||८७||
श्वेता भद्रा सुपुष्पी च विषहन्त्री त्रिरेकधा | नागपर्यायकर्णी स्यादश्वाह्वादिक्षुरी स्मृता ||८८||
गिरिकर्णी हिमा तिक्ता पित्तोपद्रवनाशिनी |चक्षुष्या विषदोषघ्नी त्रिदोषशमनी च सा ||८९||

राजनिघण्टु - ३. गुडूच्यादिवर्ग
शङ्खपुष्पी
शङ्खपुष्पी सुपुष्पी च शङ्खाह्वा कम्बुमालिनी | सितपुष्पी कम्बुपुष्पी मेध्या वनविलासिनी ||१३१||
चिरिण्टी शङ्खकुसुमा भूलग्ना शङ्खमालिनी | इत्येषा शङ्खपुष्पी स्यादुक्ता द्वादशनामभिः ||१३२||
शङ्खपुष्पी हिमा तिक्ता मेधाकृत्स्वरकारिणी | ग्रहभूतादिदोषघ्नी वशीकरणसिद्धिदा ||१३३||

राजनिघण्टु - ४. शताह्वादिवर्ग
शेफालिका
शेफालिका तु सुवहा शुक्लाङ्गी शीतमञ्जरी प्रोक्ता |
अपराजिता च विजया वातारिर्भूतकेशी च ||१५५||
शेफालिः कटुतिक्तोष्णा रूक्षा वातक्षयापहा |
स्यादङ्गसन्धिवातघ्नी गुदवातादिदोषनुत् ||१५६||

राजनिघण्टु - ५. पर्पटादिवर्ग
विष्णुक्रान्ता
विष्णुक्रान्ता हरिक्रान्ता नीलपुष्पाऽपराजिता | नीलक्रान्ता सतीना च विक्रान्ता छर्दिका च सा |
विष्णुक्रान्ता कटुस्तिक्ता कफवातामयापहा ||८९||

शब्दचन्द्रिका - १. वृक्षादिवर्ग
अपराजिता
आस्फोता गिरिकर्णी स्याद् विष्णुक्रान्ताऽपराजिता ||१६८||
अभया वैष्णवी दुर्गा महापुष्पा महेश्वरी |१६९|

सरस्वतीनिघण्टु - ४. लतावर्ग
गिरिकर्णी
आस्फोता गिरिकर्णी च वृषभाक्षी विषापहा ||२०||
नीलपूर्वा श्वेतपूर्वा द्विधास्यादपराजिता |२१|

सोढलनिघण्टु

नामसङ्ग्रह (प्रथम भाग) - ४. करवीरादिवर्ग
अपराजिता
अश्वखुर्यां श्वेतपुष्पी श्वेता च गिरिकर्णिका ||५२४||
कटभी श्वेतनामा च श्वेतस्पन्दाऽपराजिता | विषघ्नी जनिका भण्डा गर्दभी दधिपुष्पिका ||५२५||

गिरिकर्णी
नीलपुष्पा महानीला गिरिकर्णी गवादनी | वल्ली चात्युग्रगन्धा च नीलस्पन्दा गवाक्ष्यपि ||५२६||

Flavonoids
Cinnamic acid
Anthocyanin
Triterpene
sitosterols

Sl.No	Raw Material	Variant	Ratio	Quantity Required for 1000g	Unit

modal-content

Rasa	कटु - Katu - Pungent तिक्त - Tikta - Bitter कषाय - Kashaya - Astringent
Guna	तीक्ष्णम् - Tikshnam - Drug action which irritates body by its Pungent quality उष्णं गुणम् - Ushna Gunam - Drug action which imparts heat
Veerya	Ushna veerya
Vipaka	Katu
Prabhava	विष (Visha)
Anupanam	उष्ण जलम् - Ushna Jalam - Hot Water

Sl.No.	Disease Factor	Name of the combination	Form of the combination	Reference	Combination products	Procedure

Disease Factors

1. https://scholar.google.co.in/scholar?hl=en&as_sdt=0%2C5&as_vis=1&q=Clitoria+ternatea+research+papers&btnG=

	Type	Operator	Value	Unit	Frequency	Duration	Comment

Basic Information

Main Complaints

History

General Examination

Systemic Examination

Ayurved

History of present illness

Data

History of past illness

Data

Family History

Data

Personal History

Data

Treatment History

Data

Sexual/Social/Occupational etc.

Data

Temperature

Data

Blood Pressure

Data

Weight

Data

Height

Data

BMI

Data

Built

Data

Face

Data

Scalp

Data

Neck

Data

Scalp Hairs

Data

Body Hairs

Data

Lymph Nodes

Data

Nails

Data

Oedema

Data

Pallor

Data

Cyanosis

Data

Discolouration

Data

Odour

Data

Respiratory System

1. Inspection

Nose

Data

Throat

Data

Respiratory Rate

Data

Rhythm

Data

Chest

Data

Thoracic movements

Data

2. Palpation

Position of Mediastinum

Data

Position of the trachea

Data

Tactile vocal Fremitus

Data

Swellings

Data

Tenderness

Data

3. Percussion

Data

4. Auscultation

Breath sounds

Data

Added Sounds

Data

Cardiovascular System

1. Inspection

Raised JVP

Data

Oedema

Data

Clubbing

Data

Cyanosis

Data

Pallor

Data

Chest Wall shape

Data

2. Palpation

Pulse

Data

Hepatomegaly

Data

Apex Beat

Data

Pulsations

Data

Tenderness

Data

Thrills

Data

3. Percussion

Data

4. Auscultation

Heart sounds

First Heart Sound S1

Data

Second Heart Sound S2

Data

Murmurs

Data

Pericardial rub

Data

Gastrointestinal System

1. Inspection

Oral Cavity

Data

Lips

Data

Teeth

Data

Tongue

Data

Pharynx

Data

Neck

Data

Swallowing Reﬂex

Data

Abdomen

Data

2. Palpation

Data

3. Percussion

Data

4. Auscultation

Data

5. Per rectal and perianal Examination

Data

6. Endoscopic Findings

Data

7. Colonoscopy Findings

Data

8. MRCP Findings

Data

Central Nervous System

1. Higher Mental function

Mental Status

Data

Memory

Data

Orientation

Data

Speech

Data

Behavior

Data

Gait and Movements

Data

Calculations

Data

Thoughts

Data

Delusions/ Hallucinations/Illusions

Data

2. Cranial Nerves

Olfactory Nerve

Data

Optic Nerve

Data

Oculomotor Nerve

Data

Trochlear Nerve

Data

Abducent Nerve

Data

Trigeminal nerve

Data

Facial nerve

Data

Vestibular Cochlear nerve

Data

Glossopharyngeal Nerve

Data

Vagus Nerve

Data

Spinal Accessory Nerve

Data

Hypoglossal nerve

Data

3. Motor System

Muscle Bulk

Data

Muscle Power Score

Data

Muscle Power

Data

Muscle Tone

Data

Co-ordination

Data

Reflexes

Data

Involuntary Movement

Data

4. Sensory System

Superﬁcial Touch

Data

Deep Touch

Data

Pain

Data

Temperature

Data

Vibration

Data

Proprioception

Data

Knee reflex

Data

Ankle reflex

Data

and others

Data

Musculoskeletal System

1. Inspection

Discolouration

Data

Oedema

Data

Neck

Data

Jaws

Data

Shoulder

Data

Arm and Elbows

Data

Hands and Small Joints of Hand

Data

Fingers and Joints of ﬁngers

Data

Thighs and hip Joint

Data

Legs and Knee Joint

Data

Foot and Ankle Joints

Data

Spine and back

Data

Range of Movement

Data

Joints involvement

Data

2. Palpation

Temperature

Data

Tenderness

Data

Crepitus

Data

Movements

Data

3. Special Tests

Tests of temporomandibular Joint

Data

Spine tests

Data

Shoulder joint tests

Data

Elbow joint Tests

Data

Hip joint Tests

Data

Knee joint Tests

Data

Ankle joint Tests

Data

Tests of hand and foot Joints

Data

Integumentary System – Skin and Appendages

1. Inspection

Primary lesion

Data

Secondary lesion

Data

Pigmentations

Data

Hairs

Data

Blood vessels

Data

2. Palpation

State of the skin

Data

3. Special Tests

Koebner Phenomenon

Data

Wood lamp test

Data

Microscopic Appearance

Data

Diascopy

Data

Dermoscopy

Data

Patch test

Data

Skin Biopsy

Data

The visual system

Inspection of the eyes

Data

Intra ophthalmic Pressure

Data

Visual acuity

Data

Visual Field

Data

Refractive errors

Data

Ophthalmoscopic examination

Data

The ear

Inspection

Data

Palpation

Data

Otoscopic Examination

Data

Hearing Tests

Data

Vestibular Function Tests

Data

Audiogram

Data

The nose

Inspection

Data

Palpation

Data

Nasal canal patency test

Data

Rhinoscopy Findings

Data

The Reproductive System

1. Female Reproductive System

Breast

Inspection

Data

Palpation

Data

Mammogram

Data

External genitalia and vagina and Cervix

Inspection

Data

Palpation

Data

Per speculum examination

Data

Menstrual History

Data

2. Obstetric Examination

Gestations

Data

Parturition

Data

Live children

Data

Abortions

Data

Stillbirth

Data

LMP

Data

EDD

Data

Obstetric Complications

Data

3. Male Reproductive System

Inspection

Data

Palpation

Data

Semen Analysis

Data

Lab Tests

Blood Tests

Data

Urine Tests

Data

Sputum tests

Data

CSF Tests

Data

Imaging studies

X Ray

Data

MRI

Data

PET CT

Data

Others

Data

Biopsy / FNAC and other histopathological studies

Data

Diagnosis

Data

Disease Scores

Data

Complications

Data

Prognosis

Data

Ashtasthana pareeksha – अष्टस्थान परीक्षा

नाडी - Nadi

Data

मूत्र – Mutra

Data

मल – Mala

Data

जिह्वा - Jihva

Data

शब्द – Shabda

Data

स्पर्श - Sparsha

Data

स्दृक् – Druk

Data

आकृति - Akruti

Data

दशविध परीक्षा – Dashvidha pariksha

1. प्रकृति - Prakṛuti – Body Constitution

Data

2. सार – Sara – Constitution of Tissue

Data

3. संहनन – Samhanana – Organ articulations

Data

4. प्रमाण – Pramana – Body Measurement

Data

5. सात्म्य – Satmya - Suitability

Data

6. सत्व – Satva – Psyche

Data

7. आहारशक्ति – Aharashakti – Power of Food intake and digestion

Data

8. व्यायामशक्ति – Vyayamashakti – Power of Excercise

Data

9. वय – Vaya - Age

Data

10. विकृति परीक्षा – Examination of Disease
10.1. निदान – Disease Cause

10.1.2. सन्निकृष्ट निदानम् – Imminent Reason

Data

10.1.3. विप्रकृष्ट निदानम् – Remote Reason

Data

10.1.4. बाह्य निदानम् – External Reason

Data

10.1.5. आभ्यन्तर निदानम् – Internal Reason

Data

10.1.6. प्राकृत निदानम् – Causes which are favourable to the treatment

Data

10.1.7. वैकृत निदानम् - Causes which are non-favourable to the treatment

Data

10.1.8. प्रधान हेतु – Primary Cause

Data

10.1.9. व्यभिचारि हेतु – Secondary weak cause

Data

10.1.10. उत्पादक हेतु – Accumulative or Productive Cause

Data

10.1.11. व्यञ्जक हेतु – Triggering Cause

Data

10.1.12. व्याधि हेतु – Causes which directly manifest disease

Data

10.1.13. दोष हेतु – Causes which directly vitiates Dosha

Data

10.1.14. उभयहेतु – Causes which vitiate Doshas and Manifest the disease

Data

10.2. पूर्वरूपम् – Prodromal Signs and Symptoms

Data

10.3. रोगकालम् – Disease state according to the time – Chronic or Acute

Data

10.4. दोषाणि तथा दोषावस्था – Dosha and State of Dosha

Data

10.5. दूष्याणि – Body components vitiated with Dosha

Data

10.6. स्रोतस् – Organ system involved

Data

10.7. स्रोतोदुष्टि प्रकार – Type of Vitiation in tissues

Data

10.8. काल – Disease Stage

Data

10.9. अग्नि – Metabolism

Data

10.10. कोष्ठ – Nature of Gut

Data

10.11. उद्भवस्थानम् – Place of disease Origin

Data

10.12. व्य्क्तस्थानम् – Place of Disease expression

Data

10.13. रोगमार्गम् – Ways of disease involvement

Data

10.14. लक्षणम् – Signs and Symptoms

Data

10.15. उपद्रव – Complications

Data

10.16. उपशय – Factors which relive disease symptoms and signs

10.16.1. हेतुविपरीत – Factors contrary to disease cause

Data

10.16.2. व्याधि विपरीत - Factors contrary to disease

Data

10.16.3. हेतुव्याधि विपरीत - Factors contrary to disease and cause

Data

10.16.4. हेतुविपरीतार्थकारि - Factors favouring the disease cause

Data

10.16.5. व्याधिविपरीतार्थकारि – Factors favouring the disease

Data

10.16.6. हेतुव्याधि विपरीतार्थकारि - Factors favouring the disease and disease cause

Data

10.17. अनुपशय - Factors which aggravate disease symptoms and sign

Data

10.18. सापेक्ष निदानम् – Differential Diagnosis

Data

10.19. व्याधिविनिश्चयम् – Definite Diagnosis

Data

10.20. साध्यासाध्यता – Prognosis

Data

10.21. अरिष्टलक्षणम् – End Of Life Signs and Symptoms

Data

Treatments

Medicines u>

i) Name

Data

ii) Dose

Data

iii) Frequency

Data

iv) Duration

Data

Surgery

Data

Para surgical treatments

Data

Radiation

Data

Physiotherapy

Data

Treatment Duration

Data

Type of treatment – OPD Or IPD

Data

Results

1. Patient Name -
2. Diagnosis -
Parameters	Ayurvedic Part	Symptoms	Signs	Complications	Lab tests	Imaging Studies	Disease Scores	Prognosis	Action
Before Treatment
After 15 Days

NAME:
MEANING:
SHLOKA:
AYURVEDIC DIAGNOSIS:
WESTERN DIAGNOSIS:
CLOSE MATCHES

Sl.no.	Amount	Validity	Action
1	$200	525600mins	Pay
2	$100	10000mins	Pay

नील शंखपुष्प पञ्चाङ्गम् - 2 / नील अपराजिता पञ्चाङ्गम् - Neela Shankhapushpam Panchangam - 2 / Neela Aparajita Panchangam

Brief Description

Shloka

Phytochemical Property

Ingredients

Ayurvedic Property

Disease Factor

Contra Indications

Research Details

Dosage

Upload Case Sheet

Respiratory System

1. Inspection

2. Palpation

3. Percussion

Data

4. Auscultation

Cardiovascular System

1. Inspection

2. Palpation

3. Percussion

Data

4. Auscultation

Gastrointestinal System

1. Inspection

2. Palpation

Data

3. Percussion

Data

4. Auscultation

5. Per rectal and perianal Examination

6. Endoscopic Findings

7. Colonoscopy Findings

8. MRCP Findings

Central Nervous System

1. Higher Mental function

2. Cranial Nerves

3. Motor System

4. Sensory System

Musculoskeletal System

1. Inspection

2. Palpation

3. Special Tests

Integumentary System – Skin and Appendages

1. Inspection

2. Palpation

3. Special Tests

The visual system

Inspection of the eyes

Intra ophthalmic Pressure

Visual acuity

Visual Field

Refractive errors

Ophthalmoscopic examination

The ear

Inspection

Palpation

Otoscopic Examination

Hearing Tests

Vestibular Function Tests

Audiogram

The nose

Inspection

Palpation

The Reproductive System

1. Female Reproductive System

Breast

Inspection

Palpation

External genitalia and vagina and Cervix

Inspection

Palpation

Menstrual History

2. Obstetric Examination

3. Male Reproductive System

Inspection

Palpation

Lab Tests

Imaging studies

Biopsy / FNAC and other histopathological studies