Brief Description
Neem oil is an effective skin tonic, antifungal / antimicrobial agent and wound healer.
कैयदेवनिघण्टु - ४. द्रववर्ग
करञ्जनिम्बजे सोष्णे व्रणशोधनरोपणे ||३२२||
नात्युष्णं निम्बजं तिक्तं कृमिकुष्ठकफप्रणुत् | अभ्यङ्गान्नावनात् क्षीरभोजिनः पलितापहम् ||३२३||
द्रव्यगुणसङ्ग्रह - ८. तैलवर्ग
करञ्जनिम्बतैलं तु नात्युष्णं कफपित्तजित् | तिक्तं क्रिमिहरं तैलं शेषं योनिवदादिशेत् ||८||
द्रव्यगुणसङ्ग्रहटीका व्याख्या (श्रीशिवदाससेन कृत)
करञ्जादितैलगुणानाह तिक्तमित्यन्तः करञ्जनिम्बयोस्तैलगुणः| तैलमित्यादिना तु अनुक्ततैलगुण उक्तः||८||
धन्वन्तरिनिघण्टु - ६. सुवर्णादिवर्ग
नात्युष्णं निम्बजं तैलं कृमिकुष्ठकफापहम् | वातरक्तप्रशमनं मदाल्रश्मीरुजापहम् ||१३१||
मदनपालनिघण्टु - ८. पानीयादिवर्ग
निम्बतैलं जयेत्कुष्ठं व्रणश्लेष्मज्वरकृमीन् ||१४६||
राजनिघण्टु - १५. क्षीरादिवर्ग
निम्बतैलं तु नात्युष्णं क्रिमिकुष्ठकफापहम् ||११७||
राजवल्लभनिघण्टु - २. पौर्वाह्णिकपरिच्छेद
निम्बतैलन्तु कुष्ठघ्नं तिक्तं कृमिहरं परम् ||५५||
सोढलनिघण्टु, गुणसङ्ग्रह (द्वितीय भाग) - १४. तैलवर्ग
निम्बमूलकरक्षोघ्नजीमूतहस्तिकर्णजम् | कोशातक्यर्ककम्पिल्लपृथ्वीकापीलुसम्भवम् ||७८८||
सुवर्चलेङ्गुदीशिग्रुशङ्खिनीनीपजन्म च | तैलं लघूष्णवीर्यं च रक्तपित्तकरं सरम् ||७८९||
कटुपाकरसं तीक्ष्णं शिरोरोगप्रमेहजित् | अर्शःकुष्ठकृमिश्लेष्मशुक्रमेदोनिलापहम् ||७९०||
विशेषान्निम्बजं केश्यं नात्युष्णं पलितापहम् |
Palmitic Acid
Stearic Acid
Myristic acid
Arachidic acid
Linoleic Acid
Behenic acid
Salannin
Nimbin
Azadirachtin
| Sl.No | Raw Material | Variant | Ratio | Quantity Required for 1000g | Unit |
|---|
| Rasa | तिक्त - Tikta - Bitter |
|---|---|
| Guna | लघु गुणम् - Laghu Gunam - Drug property which induces lightness to body उष्णं गुणम् - Ushna Gunam - Drug action which imparts heat तीक्ष्णम् - Tikshnam - Drug action which irritates body by its Pungent quality स्निग्ध गुणम् - Snigdha Gunam - Drug action which imparts unctuousness श्लक्ष्ण गुणम् - Shlakshna Gunam - Drug property which imparts smoothness द्रव गुणम् - Dravagunam - Drug action which imparts liquid state मृदु गुणम् - Mrudu Gunam - Drug action which imparts softness सर गुण - Saraguna - Drug action which imparts movement सूक्ष्म गुणम् - Sukshma Gunam - Drug property by virtue of which molecules of drug can eneter into minutetst spaces of body विशद गुणम् - Vishada Gunam - Drug action which cleanses the body पिच्छिल गुणम् - Picchila Gunam - Drug action which induces lubrication/sliminess |
| Veerya | Ushna veerya |
| Vipaka | Katu |
| Prabhava | पलितापहम् / पलितहरम् - Palitapaha / Palitaharam - Hair repigmentation action / Anti white hair agent |
| Anupanam | उष्ण जलम् - Ushna Jalam - Hot Water | modal-content
| Sl.No. | Disease Factor | Name of the combination | Form of the combination | Reference | Combination products | Procedure |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | विष (Visha) | आरग्वधादि गणम् - Aragvadhadi Ganam | बीज तैलम् - Beeja Tailam - Seed oil | अ.हृ.सू.१५/१७-१८, अ.सं.सू.१६/९, सु.सू.३८/६-७ | ||
| 2 | प्रमेहः - Prameha - Disease spectrum with increased urgency, frequency and quantity and altered quality of urine | आरग्वधादि गणम् - Aragvadhadi Ganam | बीज तैलम् - Beeja Tailam - Seed oil | अ.हृ.सू.१५/१७-१८, अ.सं.सू.१६/९, सु.सू.३८/६-७ | ||
| 3 | कुष्ठम् - Kushtha | आरग्वधादि गणम् - Aragvadhadi Ganam | बीज तैलम् - Beeja Tailam - Seed oil | अ.हृ.सू.१५/१७-१८, अ.सं.सू.१६/९, सु.सू.३८/६-७ | ||
| 4 | कण्डू - Kandu - Itching / Pruritus | आरग्वधादि गणम् - Aragvadhadi Ganam | बीज तैलम् - Beeja Tailam - Seed oil | अ.हृ.सू.१५/१७-१८, अ.सं.सू.१६/९, सु.सू.३८/६-७ | ||
| 5 | छर्दि - Chardi - Disease spectrum with vomiting | आरग्वधादि गणम् - Aragvadhadi Ganam | बीज तैलम् - Beeja Tailam - Seed oil | अ.हृ.सू.१५/१७-१८, अ.सं.सू.१६/९, सु.सू.३८/६-७ | ||
| 6 | व्रण शोधन (Vruna shodhana, wound cleansing or ulcer debridement medicines)) | आरग्वधादि गणम् - Aragvadhadi Ganam | बीज तैलम् - Beeja Tailam - Seed oil | अ.हृ.सू.१५/१७-१८, अ.सं.सू.१६/९, सु.सू.३८/६-७ | ||
| 7 | दुष्ट व्रणम् (Dushta Vrunam, Non healing ulcers with pus, vitiated blood, bad odor, discharge) | आरग्वधादि गणम् - Aragvadhadi Ganam | बीज तैलम् - Beeja Tailam - Seed oil | अ.हृ.सू.१५/१७-१८, अ.सं.सू.१६/९, सु.सू.३८/६-७ | ||
| 8 | ज्वरघ्नम् - Jvaraghnam - Antipyretic / Febrifuge | आरग्वधादि गणम् - Aragvadhadi Ganam | बीज तैलम् - Beeja Tailam - Seed oil | अ.हृ.सू.१५/१७-१८, अ.सं.सू.१६/९, सु.सू.३८/६-७ | ||
| 9 | कफज व्याधि (Diseases associated with Kapha) | आरग्वधादि गणम् - Aragvadhadi Ganam | बीज तैलम् - Beeja Tailam - Seed oil | अ.हृ.सू.१५/१७-१८, अ.सं.सू.१६/९, सु.सू.३८/६-७ |
| Disease Factors |
|---|
-
Acute toxicity study of the oil from Azadirachta indica seed (neem oil)
-
Larvicidal activity of neem oil (Azadirachta indica) formulation against mosquitoes
-
Toxicological evaluation of neem (Azadirachta indica) oil: acute and subacute toxicity
-
Anti-microbial activity of a new vaginal contraceptive NIM-76 from neem oil (Azadirachta indica)
-
Comparison of antifungal properties of neem seed oil collected from different parts of Pakistan
-
Phytochemical analyses and pharmacological screening of Neem oil
| Type | Operator | Value | Unit | Frequency | Duration | Comment | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Adult Dosage | बीज तैलम् - Beeja Tailam - Seed oil | <= | 100 | ml | 1 times / day | 15 days | |
| तर्पण नस्यम् - Tarpana Nasyam | <= | 2 | बिन्दु - Bindu - Drops | 14 times / day | 365 days | ||
| Child Dosage | बीज तैलम् - Beeja Tailam - Seed oil | <= | 50 | ml | 1 times / day | 15 days | |
| तर्पण नस्यम् - Tarpana Nasyam | <= | 1 | बिन्दु - Bindu - Drops | 14 times / day | 365 days |